Tan: Trump’ın İçerideki Manevra Alanı Daralabilir
YENİ Parti İstanbul Milletvekili Namık Tan, ABD ara seçimlerinde Demokratların hem Senato’da hem Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde ettiğini belirterek, sonuçların Donald Trump’ın kalan iki yıllık başkanlık dönemini zorlaştırabileceğini söyledi. Tan, Kongre’deki güç dengesinin Trump’ı iç politikada sınırlayabileceğini, buna karşılık dış politika ve savunma alanlarında daha sert adımlar atma ihtimalini artırabileceğini savundu. İran’a yönelik yeni bir askeri müdahale olasılığının bütünüyle ortadan kalkmadığını, ancak belirgin biçimde azaldığını da kaydetti.
Değerlendirmelerini sosyal medya hesabından paylaşan Tan, seçimin Trump açısından bir tür referanduma dönüştüğünü ifade etti. Cumhuriyetçilerin, seçimden kısa süre önce İsrail’e yıllık 3,8 milyar dolarlık yardımı keseceklerini duyurmasının yenilgiyi önleyemediğini belirten Tan, Trump’ın seçmenlere kendisi pusulada yer alıyormuş gibi oy kullanmaları çağrısında bulunduğunu hatırlattı.
İlerici Kanat Demokratlara Yön Verdi
Tan, Trump’ın Michigan’daki senatör adayı, Mısır asıllı Müslüman Abdul El Sayed’e yönelik ifadelerinin İslam dinini aşağılayan ve terörizmle bir tutan bir nitelik taşıdığını söyledi. Bu söylemlere Ankara’dan tepki gelmediğini belirten Tan, 11 Eylül 2001’de El Kaide’nin gerçekleştirdiği dört kitlesel saldırıdan yaklaşık çeyrek yüzyıl sonra İslam dininin Senato’da temsil imkânı bulmasının, ABD’de demokrasinin işlemeyi sürdürdüğünü gösterdiği görüşünü dile getirdi.
ABD’nin bu yıl 250’nci yaşına girdiğini anımsatan Tan, ülkenin demokratik yapısında reform gerektiren üç başlık bulunduğunu savundu. Bunlar, nüfusları dikkate alınmadan her eyalete iki senatör veren sistem, seçim kampanyalarının finansmanı ve başkanı belirleyen seçmenler kurulu oldu. Tan’a göre, özellikle kurumların baskı altında kaldığı dönemlerde bu yapıların demokrasiyi içeriden zayıflatma riski daha görünür hale geliyor.
Seçimlerin Demokrat Parti için de önemli bir yön gösterdiğini belirten Tan, partinin siyasi kimliğini ve gelecekteki başkan adayını aradığı bir dönemde ilerici kanadın merkezci çizgiye karşı güçlü bir sınav verdiğini söyledi. Tan, partide yeni kuşaklara alan açılması ve iki yıl sonraki seçim için seçmenleri etkileyebilecek dinamik, karizmatik bir adayın belirlenmesi gerektiği değerlendirmesinde bulundu.
Geçim Kaygıları Yeniden Ön Sırada
Tan’ın yorumuna göre, satın alma gücü, hayat pahalılığı ve enflasyon gibi ekonomik meseleler seçmen gündeminde ağırlık kazandı. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerle bağlantılı biçimde Orta Doğu’nun ABD siyasetine yeniden taşındığını belirten Tan, Washington’ın bölgeden uzaklaşma ya da yeni müdahalelerden kaçınma eğiliminin bu gündemi ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Geçim, barınma, sağlık, eğitim ve tarım gibi konuların; kültürel ve dinsel kimlik, yasa dışı göç ve güvenlik tartışmalarının önüne geçtiğini kaydeden Tan, Demokratların yerel sorunlara yeni yanıtlar sunabildiğini söyledi. Demokratların, Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu Teksas, Kansas ve Güney Karolina gibi eyaletlerde senatörleri kendi taraflarına çektiğini de aktardı. Tan, bu değişimin uluslararası anlaşmaların yanı sıra Yüksek Mahkeme üyeleri ve büyükelçiler gibi atamaların onayında yetkili Senato’daki dengeyi altı yıllığına etkilediğini belirtti.
Tan, Cumhuriyetçilerin iki kongre kanadında da çoğunluğu kaybetmesinin Trump’ı kurumsal açıdan kısıtlayabileceğini, ancak başkanın yetki alanındaki dış politika ve savunma başlıklarında daha saldırgan bir tutum takınabileceğini öngördü. Bu olasılıkta Ukrayna ve NATO’nun ilk hedefler arasında yer alabileceğini söyleyen Tan, içeride hareket alanı daralan Trump’ın öfkesini dış politikaya yöneltmesinin beklenebileceğini dile getirdi. İran’a yeni bir askeri müdahale ihtimalinin ise tamamen silinmediğini, buna rağmen önceki döneme kıyasla önemli ölçüde gerilediğini yineledi.
