Küresel piyasaların ve merkez bankalarının para politikalarının yönünü belirleyecek olan ABD eylül ayı tüketici enflasyonu (TÜFE) verileri, ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) tarafından kamuoyuna duyuruldu. Açıklanan resmi raporlara göre, tüketici fiyatları eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6 oranında artış gösterdi. Bu ivmeyle birlikte yıllık enflasyon, bir önceki aydaki yüzde 3,4 seviyesinden yüzde 3,7'ye tırmandı.
Enflasyon verileri beklentileri geride bıraktı
Reuters anketine katılan uluslararası ekonomistlerin eylül ayı için medyan beklentileri aylık bazda yüzde 0,6, yıllık bazda ise yüzde 3,6 artış yönündeydi. Gerçekleşen rakamlar incelendiğinde; aylık veri piyasa öngörülerine paralel bir seyir izlerken, yıllık manşet enflasyon tahminlerin 0,1 puan üzerinde kalmış oldu. Gıda ve enerji gibi oynak kalemlerin dışarıda bırakılmasıyla hesaplanan çekirdek TÜFE ise aylık yüzde 0,3’lük artış hızını korurken, yıllık bazda yüzde 2,4’ten yüzde 2,6’ya yükseldi.
Gösterge Türü Eylül Gerçekleşen Ağustos Gerçekleşen Reuters Beklentisi
Aylık TÜFE %0,6 %0,4 %0,6
Yıllık TÜFE %3,7 %3,4 %3,6
Aylık Çekirdek TÜFE %0,3 %0,3 -
Yıllık Çekirdek TÜFE %2,6 %2,4 -
Veri sonrası altın fiyatlarında sert çekilme
Yıllık bazda hem manşet hem de çekirdek enflasyonun tahminleri aşması, küresel emtia piyasalarında ani satış dalgalarını tetikledi. Verinin açıklanmasının hemen ardından uluslararası piyasalarda altın fiyatlarında yüzde 1'i aşan değer kayıpları kaydedildi. Yaşanan bu sert geri çekilmeyle spot altının ons fiyatı 4.116 dolar seviyesine kadar gerilerken, Türkiye iç piyasasında gram altın fiyatı 6.533 TL seviyesine indi. Yatırımcıların gözü, yarın açıklanacak olan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve perakende satış verilerine çevrildi.
Benzin ve enerji kalemleri yükselişi sırtladı
Eylül ayında enflasyon trendinin yukarı yönlü hareket etmesindeki ana faktör enerji maliyetlerindeki ani artışlar oldu. Benzin fiyatları eylülde aylık yüzde 9,1 yükselerek genel TÜFE artışının yarısından fazlasını tek başına oluşturdu. Enerji endeksindeki aylık artış ağustostaki yüzde 2,1 seviyesinden eylülde yüzde 5,2'ye fırladı. Yıllık bazda ise enerjideki artış yüzde 20,4, benzindeki yükseliş ise yüzde 34,2 olarak kayıtlara geçti. Çekirdek tarafta barınma fiyatları aylık yüzde 0,4, uçak biletleri yüzde 1,2 ve otel konaklamaları yüzde 2 artarken; gıda endeksi aylık bazda değişim göstermedi. Evde tüketilen gıdalarda ise sığır eti fiyatları yüzde 1, süt fiyatları yüzde 2 gerileme kaydetti.
Fed faiz beklentileri ve tırmanan jeopolitik riskler
Verilerin ardından vadeli işlem piyasalarında, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu ayki toplantısında faiz oranını sabit tutma olasılığı yüzde 77, aralık ayında gerçekleştirebileceği olası bir faiz artırımı ihtimali ise yüzde 88 olarak fiyatlandırıldı. New York Fed Başkanı John Williams, bu yıl içinde bir faiz artışının daha gerekebileceğini ancak sonrasında ilave bir sıkılaştırmaya ihtiyaç duyulmayabileceğini belirtti. Küresel finansal risklere işaret eden IMF ise yapay zeka yatırımlarında yavaşlama, artan borç yükü ve Orta Doğu’daki çatışmaları ana tehditler olarak sıraladı. Öte yandan, Husi milislerinin Saudi Aramco’nun Dahran’daki idari binasına yönelik düzenlediği saldırı sonrasında petrol fiyatları çarşamba günü yükselişe geçerek güvenli liman arayışını ve jeopolitik endişeleri canlı tuttu.
