(ANKARA) - Avrupa'nın önde gelen liderleri, Rusya'nın yakın müttefiki Ermenistan'da iki önemli zirve için bugün bir araya geliyor. Gelişme Batı medyasında, Ermenistan'ın dış politikada pozisyon değiştirdiğine dair güçlü bir işaret olarak yorumlandı.
Ermenistan'ın başkenti Erivan'da bugün Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi düzenlenecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan zirveye davet edildi ancak davete katılıp katılmayacağı henüz netleşmedi. Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinin ardından da Avrupa Birliği ve Ermenistan arasında ilk kez resmi bir zirve yapılacak. Yarın devam etmesi beklenen bu toplantılara Avrupa ülkelerinden 30'dan fazla lider ve Kanada Başbakanı katılıyor.
Rusya öncülüğündeki ekonomik ve güvenlik bloklarının bir parçası olan Ermenistan, bugüne kadar Rusya'ya oldukça bağımlı bir ülke olarak görülüyordu. Erivan, enerji ihtiyacının büyük kısmını Rusya'dan karşılıyor ve Rusya'nın askeri varlığı ülkede bulunuyor. Ancak son yıllarda bu dengenin değişmeye başladığına ilişkin değerlendirmeler artmış durumda.
Batı medyasında yer alan analizlerde bu değişimin en önemli nedeninin, 2023 yılında Azerbaycan ile yaşanan savaş olduğu ileri sürülüyor. Azerbaycan'ın Dağlık Karabağ bölgesini tamamen kontrol altına aldığı bu süreçte, 100 binden fazla Ermeni bölgeyi terk etmek zorunda kaldı. Bu sırada Ermenistan'ın güvenlik ortağı olan Rusya'nın müdahale etmemesinin, ülkede büyük bir hayal kırıklığı yarattığı aktarılıyor.
Ermenistan Ulusal Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Sargis Khandanyan, daha önce İngiltere basınına verdiği bir röportajda Karabağ savaşının ardından 'mevcut güvenlik sisteminin işe yaramadığını fark ettik' demişti.
Bu gelişmelerin ardından Ermenistan, Avrupa Birliği ile ilişkilerini güçlendirmeye başladı. AB, sınır bölgesine gözlemciler gönderdi ve iki ülke arasında arabuluculuk yaptı. Bu da Ermenistan halkında Avrupa'ya yakınlaşma fikrini güçlendirdi.
Ermenistan parlamentosu 2025 yılında, Avrupa Birliği'ne katılım sürecini başlatan bir yasa kabul etti. Aynı dönemde Azerbaycan ile barış görüşmeleri de hız kazandı ve iki ülke liderleri, uzun süredir devam eden çatışmayı sona erdirmeyi hedefleyen bir anlaşmaya imza attı.
Öte yandan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan'ın hem Avrupa Birliği'ne katılıp hem de Rusya'nın içinde olduğu ekonomik birliklerde yer alamayacağını açıkça dile getirdi. Ayrıca Rusya'nın, Ermenistan'dan bazı ürünlerin ithalatını durdurması da dikkati çekiyor.
Analistler, Ermenistan'ın son dönemde dış politikada karmaşık bir denge arayışı içinde olduğunu belirtiyor. Almanya merkezli bağımsız analiz platformu Caucasus Watch'ta geçen ay yayımlanan bir analizde, Erivan'ın Rusya ile ilişkilerinin 'tam kopuştan ziyade yeniden tanımlandığı' ve Moskova'nın hâlâ Ermenistan'ı müttefik olarak görmeye devam ettiği vurgulanıyor. Aynı analizde, Erivan yönetiminin bir yandan Rusya ile bağlarını tamamen koparmadan sürdürürken, diğer yandan Avrupa ve ABD ile ilişkilerini çeşitlendirmeye çalıştığı ve bu sürecin 'karmaşık bir jeopolitik denge' yarattığı ifade edildi.
Ermenistan'da yaklaşan parlamento seçimleri öncesinde Avrupa Birliği, siber saldırılar ve dezenformasyon kampanyaları risklerine karşı yeni bir sivil misyon başlatma kararı aldı. Avrupa liderleri Ermenistan'a destek mesajları verse de Erivan'ın önünde hâlâ belirsizlikler var. Avrupa Birliği üyeliği için net bir takvim bulunmuyor, güvenlik garantileri verilmiş değil ve Rusya'dan alınan enerjinin yerini alacak alternatifler de henüz hazır değil. Bu nedenle uzmanlara göre Ermenistan, şimdilik Rusya ile Batı arasında denge kurmaya çalışan bir politika izlemeye devam ediyor.