Anayasa Mahkemesi (AYM), siyasi partilerin mali denetimlerine ilişkin dikkat çeken kararlara imza attı. Yüksek Mahkemenin 26 siyasi partinin mali hesaplarını kapsayan 30 ayrı kararı, 15 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. İncelemelerde eksik belgeler, mali kayıtlardaki uyumsuzluklar ve gelir-gider işlemlerine ilişkin usulsüzlük tespitleri öne çıktı.
AYM, ilgili dönemlere ait kesin hesapları kabul edilemez bulurken, mevzuata aykırılıklar nedeniyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi.
Anayasa Mahkemesinden 26 partiye ilişkin karar
Yüksek Mahkeme, siyasi partilerin gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunu değerlendirmek amacıyla yürüttüğü mali denetimlerin sonuçlarını açıkladı.
Resmî Gazete'de yayımlanan 30 karar kapsamında 26 siyasi partinin farklı yıllara ait mali hesapları incelendi.
Denetimlerde ağırlıklı olarak 2024 yılına ait hesaplar değerlendirilirken bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin mali kayıtları da incelemeye alındı.
Mahkeme, hesapların denetlenmesine olanak sağlayacak kayıt ve belge düzeninin oluşturulmadığı durumlarda kesin hesapların kabul edilemeyeceğine hükmetti.
Mali denetimlerde hangi eksiklikler tespit edildi?
AYM kararlarında siyasi partilerin mali işlemlerine ilişkin çeşitli eksiklikler dikkat çekti.
Bazı partilerin gelir ve gider kayıtlarında tutarsızlıklar bulunduğu, denetim için gerekli belgelerin sunulmadığı ve mali tabloların yeterli açıklıkta hazırlanmadığı belirtildi.
Partilerin genel merkezleri ile il teşkilatlarının kira, elektrik, su ve telefon gibi olağan giderlerinin mali kayıtlarda bulunmaması da inceleme konusu oldu.
Yüksek Mahkeme, bu tür eksiklikleri hesap dışında gelir veya gider işlemi gerçekleştirilmiş olabileceğine işaret eden unsurlar arasında değerlendirdi.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu
Mali denetimlerde ortaya çıkan aykırılıklar üzerine AYM, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu kapsamında işlem yapılmasına karar verdi.
Mahkeme, ilgili parti sorumluları hakkında gerekli hukuki değerlendirmelerin yapılabilmesi için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına hükmetti.
Bazı dosyalarda ise sorumlular hakkında işlem yapılması amacıyla Ankara Valiliğine bildirimde bulunulması kararlaştırıldı.
Suç duyurusu kararı, ilgili kişiler hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verildiği anlamına gelmiyor. Bundan sonraki adli süreç, yetkili makamların yapacağı değerlendirmelere göre ilerleyecek.
Hangi siyasi partiler AYM kararlarında yer aldı?
Yayımlanan mali denetim kararlarında farklı siyasi görüşlerden ve kuruluş tarihlerinden 26 parti bulunuyor.
İncelemeye konu olan partiler arasında Anahtar Parti, Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi, Kızılelma Partisi, Milliyetçi Cumhuriyet Partisi, Çağdaş Türkiye Partisi, Umuda Yürüyüş Partisi ve Küresel Adalet ve Liyakat Partisi yer aldı.
Ayrıca As Parti, Kürdistan Komünist Partisi, İşçinin Kendi Partisi, Anadolu Cumhuriyet Partisi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi, Genç Türkiye Partisi, Hak ve Adalet Partisi, Doğuş Partisi ve Bağımsız Cumhuriyet Partisi de kararlar kapsamında bulunuyor.
Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi, Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi, Türkiyem Partisi, Cumhuriyet ve İstiklal Partisi, Hak ve Huzur Partisi, Adalet ve Demokrasi Partisi, Türkiye Emekliler Partisi, Sağ Parti, Anadolu Birliği Partisi ve Ana Yol Partisi de mali hesapları incelenen siyasi partiler arasında yer aldı.
Kesin hesapların kabul edilmemesi ne anlama geliyor?
Siyasi partilerin mali denetimleri, gelir ve giderlerin yasalara uygun şekilde kaydedilip kaydedilmediğinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştiriliyor.
Partilerin sunduğu belgelerin yetersiz bulunması veya mali kayıtların denetlenebilir olmaması halinde Anayasa Mahkemesi ilgili kesin hesapları kabul edilemez bulabiliyor.
Bu karar, partilerin mali yükümlülükleri bakımından önemli sonuçlar doğurabiliyor. Ancak mali hesapların kabul edilmemesi, tek başına bir siyasi partinin kapatılması anlamına gelmiyor.
Gözler savcılığın atacağı adımlarda
15 Ekim'de yayımlanan kararlarla birlikte siyasi partilerin mali denetimlerine ilişkin süreç yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
Anayasa Mahkemesinin suç duyurusu kararlarının ardından ilgili dosyalar hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılacak işlemler takip edilecek.
Yüksek Mahkemenin kararları, siyasi partilerin gelir ve giderlerini eksiksiz belgelendirmesinin ve denetlenebilir mali kayıtlar tutmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.
