(ANKARA) - Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 'Artık bölgede, Türkiye'de, Suriye'de, Irak'ta terörün son bulması ve herkesin barış, huzur içerisinde siyasal gündemine odaklanması önemli. Entegrasyon süreci her ülkede siyasi istikrarın garantisi olan tek devlet, tek ordu anlayışı temelinde Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tahkim edecek şekilde tamamlanmalıdır' dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'ye çalışma ziyaretinde bulunan Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile Bakanlık'ta bir araya geldi. Görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Fidan, Şeybani ile sık sık bir araya geldiklerini, her görüşmelerinde ülkeler arasındaki iş birliğinin daha da derinleştiğini görmekten memnuniyet duyduklarını dile getirdi. Son dönemde birçok projeyi hayata geçirdiklerini söyleyen Fidan, 'Şam Kalp Hastanesi Suriye ile imzaladığımız protokol kapsamında gelişmiş imkanlarıyla Suriye halkına hizmet vermeye başladı. Şam Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulu geçtiğimiz ay eğitim-öğretime başladı. Ayrıca Türkiye Suriye Üniversitesi'nin Şam'da bulunması konusunda da mutabakata varıldı. Şam ve Halep havalimanlarında kurulan seyrüsefer güvenlik sistemleri sayesinde Suriye'nin hava ulaşım kapasitesinin artırılmasına da hep beraber katkıda bulunduk. Elbette önümüzde hala yapacak çok ama çok işimiz var. Suriyeli kardeşlerimizin ortaya koyduğu güçlü irade sayesinde Suriye'nin geleceğine güvenle bakıyoruz. Suriye bölgede gerçekten istikrara, kalkınmaya, terörle mücadeleye büyük katkı yapan bir ülke oldu, Sayın Ahmed Şara ve arkadaşlarının liderliğinde' şeklinde konuştu.

'SURİYE'NİN BİRLİĞİNİN MUHAFAZASINA YÖNELİK HASSASİYETİMİZ YÜKSEK'

Fidan görüşmede ikili ilişkileri her yönüyle ele aldıklarını bildirerek, savunma ve güvenlik alanındaki iş birliğine ilişkin planlamaları tekrar gözden geçirdiklerini söyledi. Fidan sözlerini şöyle sürdürdü:

'Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğinin muhafazasına yönelik hassasiyetimiz çok yüksek. Özellikle içeriden ve dışarıdan gelecek tehditler, terörle ilgili tehditler Suriye'nin gündemini meşgul etmemeli. Geçmişte olduğu gibi bölge konuları artık istikrarsızlaştırıcı unsur olarak görmemeli. Dolayısıyla Türkiye ile Suriye'nin savunma ve güvenlik kurumları arasındaki kapsamlı bir iş birliği de bu konuda büyük katkı yapmakta. Türkiye olarak Suriye ordusunun yeniden yapılandırılması ve güvenlik kurumlarının kapasitesinin güçlendirilmesi için yoğun gayret sarf edilmekte, ki terörle mücadele edilebilmesi, ayrılıkçı güçlere karşı gerekli devlet otoritesi sağlansın. Yoksa DEAŞ başta olmak üzere bölgedeki terör örgütlerinin ortaya çıkartacağı problemler belli. Asayiş sorunları ortaya çıkabilir. Yoksa yani hem ticarette hem bağlantısallık gibi çok büyük sıkıntılar ortaya çıkabilir. Devrik rejimden kalan savaş kalıntılarının temizlenmesine yönelik kabiliyetlerin de geliştirilmesi önemli. Bunun için aramızdaki savunma, güvenlik iş birliği çalışmaları ilgili kurumlarımız tarafından hassasiyetle yapılıyor.

Çevremizdeki gelişmeler bölge ülkeleri arasında kalıcı ve kapsamlı bir işbirliğinin geliştirilmesi zaruretini açık biçimde ortaya koymakta. Mekke Savunma İttifakı'nı da bu vizyonla hayata geçirdik. Mekke İttifakı'na gösterilen yakın ilgi barış odaklı çalışmalarımızın bölgede yaratabileceği olumlu etkinin açık bir göstergesidir. Bölgesel sahiplenme anlayışımızın diğer bölge ülkeleri tarafından da benimsenmesini son derece kıymetli buluyoruz. İttifakımızın kurumsallaşma süreci tamamlandığında bölgede barış isteyen uluslararası hukuka saygılı diğer ülkeleri aramızda görmekten tabii ki memnuniyet duyacağız.'

'İSRAİL KOMŞULARINA ZARAR VERMEK SURETİYLE KENDİ GÜVENLİĞİNİ SAĞLAYAMAYACAĞINI İDRAK ETMELİ'

İsrail'in bölgeye ve Suriye'ye yönelik istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin devam ettiğine dikkat çeken Fidan, İsrail'in bu faaliyetlerinin bölgede tesis etmeye çalıştıklarını güvenlik ve bağlantısallık mimarisi bakımından tehdit oluşturduğunu vurguladı. Fidan, 'İsrail komşularına zarar vermek suretiyle kendi güvenliğini sağlayamayacağını artık idrak etmeli ve bu politikadan vazgeçmeli. Bir ülkenin güvenliği komşularının istikrarsızlığı üzerine inşa edilemez. İsrail'in Suriye'nin güneyine yönelik saldırılarına son vermesi ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması temelini de bir güvenlik düzenlemesinin tesis edilmesi gerekmektedir. Türkiye olarak Suriye'nin refaha ve huzura sahip olmasını, komşularıyla barış içinde yaşamasını istiyoruz. Bu doğrultudaki girişimlerimizi ve desteğimizi Suriye'ye devam edeceğiz' dedi. 

Fidan, İsrail'in saldırıları ve istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin Suriye ile sınırlı kalmadığını kaydetti. İsrail'in, kış ayları yaklaşırken Gazze'deki insanları son derece ağır insani koşullara mahkum ettiğine işaret eden Fidan, 'Özellikle insani yardım girişimini hiçbir gerekçe göstermeden, uluslararası hukuka aykırı, insanlık vicdanını ayaklar altına alan bir şekilde Gazze halkına zulüm etmeye devam ediyor. İsrail insani yardımların Gazze'ye ulaştırılmasını engelleme politikasından vazgeçmek zorundadır. Bu ihlallerin engellenmesi ve bölgede adil ve kalıcı çözüm yolunun açılmasının sağlanması uluslararası toplumun ortak sorumluluğudur. Biz Gazze'ye en fazla ayni insani yardımda bulunan ülkelerden biri olarak ihtiyaç duyulan yardımların ulaştırılması için tüm imkanlarımızı seferber ediyoruz' diye konuştu. 

Görüşmenin bir diğer önemli gündem maddesinin Suriye'nin kuzeydoğusundaki entegrasyon süreci olduğunu belirten Fidan, 'Bizim bu konudaki tutumumuz son derece net. Bu süreci, bu olumlu süreci tabii ki destekliyoruz. Artık bölgede, Türkiye'de, Suriye'de, Irak'ta terörün son bulması ve herkesin barış, huzur içerisinde siyasal gündemine odaklanması önemli. Entegrasyon süreci her ülkede siyasi istikrarın garantisi olan tek devlet, tek ordu anlayışı temelinde Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tahkim edecek şekilde tamamlanmalıdır. Bu süreçte Suriye halkının tüm bileşenlerinin haklarının güvence altına alınması ve toplumsal uzlaşının güçlendirilmesini de önemsiyoruz. Bu anlayışla entegrasyon sürecinin başarıyla tamamlanması için Suriye hükümetiyle yakın iş birliğimizi de ayrıca sürdürüyoruz. İki ülke arasındaki güçlü ortaklığı yeni iş birliği alanlarıyla zenginleştirmek için çalışmalarımıza aynı kararlılıkla devam ediyoruz' ifadelerini kullandı. 

'KAMIŞLI SINIR KAPISI'NIN YENİDEN FAALİYETE GEÇİRİLMESİ İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR'

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, görüşmede ikili ilişkiler ile bölgesel meseleleri ve Yüksek Düzeyli Ortaklık Konseyi'nin hazırlıklarını ele aldıklarını aktardı. Bu iş birliğinin somut adımlarda yansımasını sağlamak için uygulamayı ele aldıklarını söyleyen Şeybani, iki ülke arasındaki iş birliği meselelerine değindiklerini bildirdi. 'Halep ve Birecik arasındaki elektrik bağlantısallığını yaptık ve 500 megavatta yükseltmeyi düşünüyoruz' diyen Şeybani, Şam ile Antalya ve İzmir arasında doğrudan uçak seferlerinin başlatıldığını, Kamışlı-Nusaybin Sınır Kapısı'nın yeniden faaliyete geçirilmesini düşündüklerini söyledi.  

Türkiye'den Suriye üzerinden Ürdün ve Körfez'e uzanacak demir yolu bağlantısının hızlandırılması, kara taşımacılığının önündeki engellerin kaldırılması ve dijital altyapının geliştirilmesi konularında da mutabakata vardıklarını söyleyen Şeybani, Fırat Nehri'nden çiftçilerin su ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik Türkiye'nin atabileceği adımları ele aldıklarını kaydetti.

'700 BİNDEN FAZLA SURİYELİ SURİYE'YE DÖNDÜ'

700 binden fazla Suriyeli vatandaşın Suriye'ye döndüklerini söyleyen Şeybani, 'Bu da olumlu bir dinamizmin sahada olduğunu gösteriyor. Fakat biz şunu da idrak ediyoruz. Bu geri dönüşü sağlamak barınma, konut ve temel ihtiyaçları karşılamaya ilişkin bir meseledir ve biz bunları sağlamak için de Türkiye ile ortaklaşa çalışıyoruz ki bu geri dönüş gönüllü, güvenli ve onurlu şekilde gerçekleşsin' ifadelerini kullandı. Şeybani, Türkiye'ye Suriye halkını misafir ettiği için teşekkür etti.

Şeybani, Körfez'de saldırıya uğrayan ülkelerin yanında olduklarını dile getirerek, 'Körfez bölgesinin güvenliği kendi güvenliğimizin ayrılmaz bir parçasıdır. Türkiye ile ortak bir diğer duruşumuz da savaşların artık son bulması gerektiği ve bölgede seyirüsefer güvenliğinin sağlanması, Hürmüz ve Bab el Mendeb gibi bölgelerde de seyirüsefer güvenliğini sağlamak konusunda. Suriye bugün asayişsizlik ve kaos karşısında çok güçlü bir set olarak bölgede varlığını sürdürmektedir. Biz İsrail'in egemenliğimize yönelik her türlü saldırısını reddettiğimizi, kabul etmediğimizi ifade ediyoruz ve bizler 1974 Anlaşması'na bağlılığımızı yineliyoruz ve ifade ediyoruz. Suriye'nin istikrarı bölgenin, Orta Doğu'nun istikrarının köşe taşıdır ve Türkiye de burada önemli bir rol oynuyor' değerlendirmesini yaptı. Şeybani, Suriye'nin Ankara Büyükelçiliği'nin gelecek ayın başında Ankara'da açılacağını bildirdi.

'AK PARTİ HÜKÜMETLERİNİN DIŞ POLİTİKA TARİHİ BARIŞI GETİRME TARİHİ OLARAK BÖLGEMİZDE GÖRÜLEBİLİR'

Ortak açıklamanın ardından Bakanlar, gazetecilerin sorularını yanıtladı. Türkiye'nin bölgesel girişimleri kapsamında ileride atılacak adımlar olup olmadığı yönündeki bir soru üzerine Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın amacının barış ve istikrarı getirmek olduğunu söyledi. Türkiye'nin coğrafi olarak ait olduğu stratejik noktalar olduğunu ifade eden Fidan, 'Balkanlar var, Kafkaslar var, Akdeniz var, Ege var, Karadeniz var, Orta Doğu var. Buraların hepsine yönelik bizim tabii ki bir stratejik bakış açımızın olması gerekiyor. Ama her ne şekilde olursa olsun, hangi stratejik bölgeye bakarsak da bakalım, tek bir hedefimiz var: kalıcı barış ve istikrar. Dolayısıyla, aslında AK Parti hükümetlerinin dış politika tarihi biraz da istikrar oluşturma, refah oluşturma, barışı getirme tarihi olarak da bizim bölgelerimizde görülebilir. Bunun aksini hiç kimse, hiçbir zaman için ispat edemez' değerlendirmesini yaptı. 

'KENDİ COĞRAFYAMIZIN SORUNLARINI SAHİPLENECEĞİZ'

Fidan, Türkiye'nin büyüdükçe kendi bölgesinde oynadığı istikrarlaştırıcı rolün daha da etkili hale geldiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

'Geldiğimiz noktada, Orta Doğu havzasında, buradaki önemli stratejik havzada, yakın tarihimizden ciddi dersler çıkartarak ortaya bir vizyon koyuyoruz. Bu vizyonda tabii ki diğer paydaşlarımızın yer alması bizi mutlu ediyor. Aynı şeyi düşünüyor olmamız, aynı hedefe yürüyor olmamız önemli. Mekke Güvenlik İttifakı bu yaklaşımın bir sonucu. Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye'nin İslam dünyasının farklı coğrafyalarından ve büyük kabiliyetleriyle bir araya gelen bu büyük ülkelerin ortaya koyduğu birlik açıkçası şunu ifade ediyor. Biz kendi stratejik havzamızın, coğrafyamızın artık sorunlarını sahipleneceğiz. Bu sorunların başında gelen en büyük sorun biliyorsunuz güvenlik sorunu oluyor. Güvenlik olmadığı zaman istikrarı da inşa etmeniz kolay olmuyor. Biz dışarıdan bir hegemonun veya başka bir grup ülkenin bölgeye gelip, güvenlik sorununu çözmesinin artık uygun ve geçerli bir yöntem olmadığını düşünüyoruz. Bunu tarihte defaatle gördük. Kendimizin bu kapasiteyi geliştirip, bu mücadeleyi ortaya koyup bu sorumluluğu alması gerekiyordu. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan açıkçası bunun öncülüğünü yaptılar ve şu anda bunun kurumsallaşması oluyor.

CHP kurultay takvimi güncellendi
CHP kurultay takvimi güncellendi
İçeriği Görüntüle

Tabii ki R4, bizim Mısır'ı aramıza alarak bölgedeki bütün siyasal, sosyal, ekonomik konuları tartıştığımız, resmi bir format. Gerçekten çok faydalı bir format. Mısır da büyük ve sorumluluk sahibi bir ülke, kapasitesi büyük bir ülke ve özellikle bizim için hayati olan sorun alanlarına da yakın bir ülke. Oradaki katkısı, iş birliği bizim için önemli. Başta Filistin meselesi olmak üzere, Gazze dramının sona erdirilmesi olmak üzere, İsrail yayılmacılığına karşı durmak üzere, bölgemizdeki bütün sorunların ciddi bir şekilde tartışılması önemli.

Son günlerde en fazla gündemimizi meşgul eden konu tabii ki Hürmüz Boğazı'nın açılması. Amerika'yla İran arasında devam eden görüşmelerin bir an önce olumlu bir şekilde sonuçlanması. İran'ın artık daha fazla baskı altına alınmadan bu sorunları çözme iradesi göstermesi gerekiyor. Bölgedeki, diğer ülkeleri kendilerini tehdit altında hissetmeden seyrüsefer emniyeti de sağlamış bir şekilde artık bir ekonomik, siyasal ve güvenlik normalliğine dönmemiz gerekiyor. R4 bu konuda da çok ciddi önermeler getiriyor. 

'SONRA DEDİK Kİ NEDEN E4'LER BİR ARAYA GELMİYOR'

Biz kendi stratejik havzamızda bu sorun alanını yönetirken Avrupa'da biliyorsunuz başka bir stratejik gerçeklik ortaya çıkıyor. Bunun birkaç tane sebebi var. Nedir? Bir defa, Rusya-Ukrayna arasında devam eden savaşın çok daha geniş bir alana yayılma riskini göstermesi ve beşinci yıla girmiş olması. Bu Avrupa için büyük bir sorun alanı. Diğer taraftan, Amerika'nın hem NATO içindeki rolünü hem de Avrupa güvenliği içindeki rolünü yeniden tanımlanması ve dış politikasında farklı öncelikleri yeniden ifade etmesi Avrupa güvenliğinin son 70 yıldır olan, otomatik pilota bağlanmış formatını artık değiştirmiştir. Dolayısıyla onlar da kendi aralarında bir araya gelerek bu yeni ortamda nasıl bir güvenlik ortamı aranabilir diye konuşurlarken, biz zaten o ortamlara da katılıyoruz. Sonra dedik ki neden oradaki E4'ler bir araya gelmiyor?

Biliyorsunuz İstanbul'da geçtiğimiz haftalarda bir araya geldik ve aslında iki stratejik havzanın, Orta Doğu'nun ve Avrupa'nın bütün bölgesel konulara, küresel konulara hemen hemen aynı şekilde baktığını gördük. Bir an önce Rusya-Ukrayna savaşının durması gerekiyor. İran-Amerika savaşının durması gerekiyor. Filistin sorunu iki devletli çözümle nihayetlenmesi gerekiyor. Gazze'ye insani yardımların girmesi gerekiyor. Babulmendeb'in, Hürmüz Boğazı'nın açılması gerekiyor. Seyrüsefer emniyeti var. Suriye'nin güvenlik ve istikrarının sağlanması gerekiyor, gibi birçok, Avrupa'yı ve Orta Doğu'yu ilgilendiren ama sadece bu bölgeleri değil, bütün coğrafyalara etkisi olan sorunlarda aynı düşündüğümüzü görmek bizi gerçekten memnun ediyor.

'MEKKE İTTİFAKI'NIN KURUMSALLAŞMASI İÇİN KASIM AYINDA TOPLANTIMIZ OLACAK'

Ama bu size bir sorumluluk getiriyor. Bu büyük ülkeler bir araya yeni sorunları aynı şekilde değerlendiriyorlarsa o zaman ortak tavırlar koymaları gerekiyor. Zaman zaman iş birliği yapmaları gerekiyor, bu sorunların yönetilmesi için, Bu konular da tartışılıyor bu platformlarda. İnşallah, önümüzdeki günler gerçekten hem Mekke İttifakı'nın kurumsallaşması için Kasım ayında yine toplantımız olacak. R4+E4 toplantısı da Aralık ayı içerisinde muhtemelen Almanya'da yapılacak. Bu bölgesel sorunları yine bölgesel sahiplenmeyle çözme çalışmalarımız devam edecek.'

 

 

Kaynak: ANKA