(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarımsal üretimde artan girdi maliyetleri ve yetersiz desteklerin çiftçinin alım gücünü düşürdüğünü belirterek, ürün fiyatlarının üretim maliyetleri dikkate alınarak belirlenmesini istedi. Gürer, 2025 yılında 1 ton buğday satan bir üreticinin 239 litre mazot alabildiğini, 2026 yılında ise aynı miktarda buğdayla ancak 169 litre mazot satın alabildiğini söyledi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarım sektöründe yaşanan ekonomik sorunların hem üreticiyi zorladığını hem de tüketicinin karşılaştığı fiyatlara yansıdığını belirtti. Üreticinin artan maliyetler karşısında üretimini sürdürmekte zorlandığını ifade eden Gürer, çiftçinin borçlanarak tarlasını ektiğini, bahçesine baktığını ve hayvanlarının yem ihtiyacını karşılamaya çalıştığını kaydetti.
Çiftçinin gelirinin azalırken giderlerinin arttığına dikkati çeken Gürer, traktörün mazot giderinin yanı sıra bakım masraflarının da üretici üzerinde önemli bir yük oluşturduğunu belirtti. Gürer, 'Çiftçi, üretici, süt inekçiliği yapan geliri daralıp gideri arttıkça yaptığı işi nasıl sürdüreceğini düşünüyor. Çiftçi düşüne düşüne eriyor. Borçlanarak tarlasını ekiyor, bahçesine bakıyor, ineğine yem alıyor. Kazanmadıkça borç ödemekte zorlanıyor' dedi.
ÇİFTÇİNİN MAZOT ALMA GÜCÜ GERİLEDİ
Gürer, buğday fiyatındaki artışın mazot fiyatındaki yükselişin gerisinde kaldığını belirterek, çiftçinin aynı miktarda ürün satarak önceki yıl alabildiği mazotu artık satın alamadığını söyledi.
2026 yılında buğday fiyatının bir önceki yıla göre yüzde 22 arttığını, mazot fiyatındaki artışın ise en az yüzde 75'e ulaştığını belirten Gürer, şöyle konuştu:
'2025 yılında 1 ton buğday satan çiftçimiz 239 litre mazot alabiliyordu. Bu yıl ise 169 litre mazot alabiliyor. Yani çiftçimiz, bir yıl önce sattığı aynı miktardaki ürünle alabildiği mazotu bugün alamıyor. Bu durumda çiftçimizin alım gücü daha da düşmüş oldu. Buğday fiyatındaki artış, mazottaki artışın gerisinde kaldığı için üretici aynı miktarda ürün satsa bile daha az mazot alabiliyor.'
ÜRETİCİ EKİMDEN ÖNCE SATIŞ FİYATINI ÖĞRENMEK İSTİYOR
Ekim döneminde üreticinin gelecek yıl hangi ürünü ekeceğine karar vermeye çalıştığını belirten Gürer, çiftçinin üretim planlaması yapabilmesi için hasat döneminde uygulanacak alım fiyatını önceden bilmesi gerektiğini ifade etti.
Gübre, ilaç, tohum, sulama suyu, işçilik ve nakliye giderlerinin sürekli arttığını kaydeden Gürer, üreticinin bu maliyetleri hesaplayarak borçlanmak zorunda kaldığını söyledi.
Gürer, 'Çiftçi, ekeceği ürünün desenini belirlerken en önemli etkenlerden biri olarak gelecek yıl ürününü kaça satacağını ve kendisine kaça mal olacağını hesaplamak zorunda. Girdi maliyetleri sürekli artıyor. Çiftçi bütün bu maliyetleri karşılamak, üretimini sürdürebilmek ve borcunu ödeyebilmek için önünü görmek istiyor. Kredi çekiyor, borçlanıyor, üretim yapıyor; ancak borcunu ödeyebilmesi için hasat ettiği ürünü satması gerekiyor. Bu nedenle üretici, daha ekim aşamasındayken gelecek yıl nasıl bir fiyatla karşılaşacağını bilmek istiyor' dedi.
'BUĞDAYIN KİLOSU 16 LİRA 50 KURUŞ ÇİFTÇİYİ KURTARMADI'
Buğday için açıklanan kilogram başına 16 lira 50 kuruşluk fiyatın üreticinin maliyetlerini karşılamadığını ifade eden Gürer, sulu tarımda maliyetin en az 20 lira, kuru tarımda ise 23 liraya kadar çıktığını söyledi.
Alım fiyatlarının üretim maliyetleri üzerinden hesaplanması gerektiğini vurgulayan Gürer, 'Üreticilerimiz kendilerinin girdi maliyetleri dikkate alınarak bir maliyet analizi yapılmasını, bunun üzerine makul bir kâr verilmesini ve üretimin sürdürülebilir olmasını istiyor. Çiftçinin talebi, emeğinin ve yaptığı masrafın karşılığını alarak üretime devam edebilmek' diye konuştu.
722 MİLYAR LİRALIK DESTEK İHTİYACINA KARŞILIK 168 MİLYAR LİRA VERİLDİ
Tarımsal üretimin devamlılığı için çiftçiye sağlanan desteklerin de yetersiz kaldığını belirten Gürer, bu yıl üreticiye verilmesi gereken desteğin 722 milyar lira olduğunu, ancak ayrılan desteğin 168 milyar lirada kaldığını kaydetti.
Çiftçilerin üretimden kopmak istemediğini, ancak mevcut koşullarda ayakta kalmakta zorlandığını ifade eden Gürer, destek ile ihtiyaç arasındaki farkın tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini söyledi.
Gürer, 'Çiftçinin traktörü var, tarlası var. Onlar da 'Başka yapacak işimiz yok, üretmeye devam etmek istiyoruz ama bize gerekli destek verilmiyor' diyorlar. Çiftçinin üretimde kalabilmesi için girdi maliyetlerinin dikkate alınması, ürünün maliyetinin doğru hesaplanması ve üreticiye makul bir kazanç sağlayacak fiyat verilmesi gerekiyor' dedi.
Üreticinin yeterli destek sağlanmadan borçlanarak üretim yapmak zorunda bırakıldığını belirten Gürer, girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve alım fiyatlarının üreticiyi koruyacak düzeyde belirlenmesi gerektiğini ifade etti.
rKamu tarafından açıklanan ürün alım fiyatlarının üreticinin beklentilerini karşılamadığını savunan Gürer, hububat başta olmak üzere şeker pancarı, çeltik ve bahçe ürünlerinde belirlenen fiyatların çiftçiyi memnun etmediğini belirtti.
