(ANKARA) - CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, Kangal Termik Santrali'nde yaşanan krize ilişkin hazırladığı raporu Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'na sundu. Raporda, 'Kömür tedarikçisine ödeme yapılamamasının ve işletme krizinin bedelini işçiler ödememelidir' değerlendirmesi yapıldı.

CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, Kangal Termik Santrali'nde yaşanan üretim ve istihdam krizine ilişkin hazırladığı raporu Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'na sundu. Raporda, 2013'te özelleştirilen santralde borç yükünün arttığı, kömür tedarikinin durduğu ve üretimin kesildiği vurgulanarak, yaklaşık bin çalışanın izne çıkarıldığı ifade edildi. 

Raporda, Kangal Termik Santrali ve maden sahalarının işletme haklarının 2013 yılında 985 milyon dolar karşılığında özel sektöre devredildiği, ilerleyen süreçte santralin alımında kullanılan kredilerin büyük borç yüküne dönüştüğü, 2025 sonu itibarıyla vadesi geçmiş ve ödenmemiş kredi taksitlerinin kısa vadeli borç kalemine yazıldığı aktarıldı. Borç yapılandırmasının krizi çözemediğinin belirtildiği raporda, santralin kömür tedarikçisinin birikmiş alacaklarını tahsil edemediği gerekçesiyle üretimi ve sevkiyatı kestiği, ilgili şirketin teknik arızalar ve üretim kayıpları sebebiyle ticari faaliyetlerini sürdüremediğini SPK'ya bildirdiği kaydedildi.

'YAKLAŞIK BİN İŞÇİNİN GEÇİMİ BELİRSİZLİĞE İTİLDİ'

Santraldeki 457 megavatlık üretim kapasitesinin devre dışı kaldığına ve yaklaşık 930 ila 1000 işçinin ücretli veya ücretsiz izne çıkarıldığına işaret edilen raporda; çalışanların ücret ve alacakları için net bir ödeme takviminin ilan edilmesi, ücretsiz izin uygulamasına son verilmesi ve iş güvencesi sağlanması talep edildi. Raporda, 'Kömür tedarikçisine ödeme yapılamamasının ve işletme krizinin bedelini işçiler ödememelidir' ifadelerine yer verilerek çalışanların geçim güvencesinin korunması çağrısında bulunuldu.

Kangal Termik'in Mart 2026'da EÜAŞ ile 2029 sonuna dek geçerli olacak taban fiyat mekanizmasına dayalı bir elektrik satış sözleşmesi imzaladığının hatırlatıldığı raporda, verilen bu kamu desteğine rağmen kömür tedarikinin kesildiği ve üretimin durduğu vurgulandı. Kamu desteğinin hangi şartlarla verildiğinin kamuoyuna açıklanması talep eden raporda, Kangal'a özel sözleşme şartlarının, garanti edilen alım miktarının ve kamuya oluşan toplam maliyetin paylaşılması gerektiği; desteğin ise yatırım, bakım, kesintisiz yakıt tedariki ve işçi alacaklarının ödenmesi gibi şartlara bağlanmasının zorunlu olduğu belirtildi. Üretim yapılmadığı takdirde taban fiyat desteğinin santrali tek başına ayakta tutamayacağına işaret edilen raporda, 'Kamu, özel işletmenin gelirini desteklerken üretimin sürmesi ve işçinin hakkının korunması için hangi güvenceleri aldı' sorusu yöneltildi.

'İKTİDAR SİYASİ SORUMLULUK TAŞIMAKTADIR'

Raporda, Kangal'daki mevcut krizin yalnızca şirket yönetiminin hatalarıyla açıklanamayacağı vurgulandı. Şirket yönetiminin borç, tedarik ve teknik arızalar noktasında doğrudan sorumluluğu bulunduğu ifade edilirken, stratejik öneme sahip bir kamu tesisini özelleştiren ve üretim ile istihdam sürekliliğini sağlayacak şartları oluşturamayan AK Parti iktidarının da siyasi sorumluluk taşıdığı belirtildi.

Özelleştirme sürecinin santralin borçla devralınmasına, borç baskısının devam etmesine ve üretimin kesintisiz sürmesine engel olamadığının kaydedildiği raporda, devreye alınan kamu desteğine karşın işçilerin ve yöre halkının geleceğinin belirsizliğe itildiği aktarıldı. Raporda, özelleştirme ile vaat edilen verimlilik ve yatırım güvencesinin Kangal'da karşılık bulamadığı, krizin faturasının işçiye ve Kangal halkına kesildiği tespiti yapıldı.

CHP Genel Başkan Yardımcıları Demirci ve Bilek Artvin'de esnaf ziyaretinde bulundu
CHP Genel Başkan Yardımcıları Demirci ve Bilek Artvin'de esnaf ziyaretinde bulundu
İçeriği Görüntüle

Raporda, 2013 yılındaki 985 milyon dolarlık ihale tutarı ile 2026'da duyurulan 285 milyon dolarlık muhammen bedel arasındaki farkın tek başına kesin bir kamu zararı olarak değerlendirilemeyeceğinin altı çizildi. Bunun nedeni olarak ise 2026'daki satış işleminin gerçekleştiğinin ve bu tutar üzerinden yapıldığının henüz doğrulanmamış olması ile her 2 rakamın farklı dönemlere ait nominal değerler taşıması gösterildi.

Öte yandan raporda, kamunun karşı karşıya kalabileceği olası maliyetlerin yalnızca satış bedeliyle sınırlı olmadığı ifade edildi. Bu kapsamda EÜAŞ üzerinden sağlanan alım desteğinin toplam tutarı, üretim dışı kalan santralin yeniden devreye alınması için gerekecek rehabilitasyon harcamaları, işçi ailelerinin uğradığı gelir kaybı, yerel tedarik zincirindeki daralma ve ileride gündeme gelebilecek yeniden işletme veya kamulaştırma giderlerinin şeffafça açıklanması istendi. Bugün itibarıyla kesin bir kamu zararı rakamı telaffuz etmenin mümkün olmadığını belirten rapor, söz konusu kalemler kamuoyuyla paylaşılmadan özelleştirmenin kamuya ne kazandırdığının da netleşemeyeceği vurgulandı.

Tesisin kamulaştırılması ya da EÜAŞ çatısı altında yeniden işletilmesi ihtimalinin şeffaf bir fizibilite çalışmasıyla masaya yatırılması istenen raporda, yapılacak bu değerlendirmede borçların hukuki statüsü, zorunlu yatırımlar, yakıt giderleri, işçi güvencesi ve çevresel yükümlülüklerin bir bütün olarak incelenmesi gerektiği ifade edildi.

Kaynak: ANKA