(KOCAELİ) Kocaeli Dilovası'nda bir kozmetik fabrikada yaşanan ve 3'ü çocuk 7 işçinin hayatını kaybettiği yangına ilişkin davanın, Gebze'ye 1.5 saat uzaklıktaki Kandıra Cezaevi'ndeki duruşma salonunda görülmesine karar verildi. Yangında yaşamını yitirenlerin aileleri ve avukatları karara tepki gösterdi. Yapılan açıklamada, 'Yargılamanın kamuoyundan uzaklaştırılmasına, müştekilerin yıldırılmasına ve aleniyetin fiilen ortadan kaldırılmasına yol açacak uygulamaları kabul etmiyoruz'denildi. Duruşmaların Gebze'de veya İzmit sınırlarında gerçekleştirilmesini talep edildi.
Kocaeli Dilovası'nda 8 Kasım'da bir kozmetik fabrikada meydana gelen ve 3'ü çocuk 7 işçinin hayatını kaybettiği yangınla ilgili 16 sanıklı davanın ilk duruşması 24 Mart'ta başlayacak. Yangında yaşamını yitirenlerin aileleri, Gebze 7. Ağır Ceza Mahkemesi'nce görülecek olan davanın duruşma yeri olarak Kocaeli Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nün belirlenmesine tepki gösterdi.
'Gebze'den 1,5 saat uzaklıkta; erişimi zor ve sınırlı'
Aileler ve avukatları tarafından yapılan yazılı açıklamada Gebze/İzmit sınırları içerisinde erişilebilir, merkezi ve yeterli kapasiteye sahip birçok adli/kurumsal mekan bulunmasına rağmen duruşma için Gebze'den 1,5 saat uzaklıkta bulunan Kocaeli Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nün tercih edilmesine, ailelerin ve avukatların mahkemeye erişim ve katılımını zorlaştıracağı gerekçesiyle tepki gösterildi. Ayrıca, duruşmanın erişimin sınırlı olduğu ve ulaşımın zor olduğu cezaevi kampüsü içinde gerçekleştirilecek olmasının, yargılamayı kamu denetiminden uzaklaştırma ve müştekileri yıldırma sonucunu doğuracağına dikkat çekilerek, 'Bu dosyada yalnızca işveren sorumluluğu tartışılmıyor; kamu kurumlarının denetim ve gözetim yükümlülüğü de, iddialar ve dosya kapsamı itibarıyla, tartışılmak zorundadır. Ne var ki bugüne kadar, kamu görevlileriyle ilgili süreçte etkili bir adım atılmadığı, işveren yönünden yürütülen soruşturmanın önemli eksikliklerle kapandığı ve açığa alındığı belirtilen görevlilerin görevlerine iade edildiği yönündeki tablo, kamu vicdanında ağır bir şüphe yaratmaktadır' denildi.
'Yargılamanın kamuoyundan uzaklaştırılmasına, müştekilerin yıldırılmasına ve aleniyetin fiilen ortadan kaldırılmasına yol açacak uygulamaları kabul etmiyoruz' diyen aileler ve avukatlar duruşma yerinin Gebze'de veya İzmit sınırları içinde içinde olacak şekilde yeniden belirlenmesini talep etti.
Aileler ve avukatlar tarafından yapılan açıklama şöyle:
'Tarafımıza tebliğ edilen tensip zaptı ile; 24.03.2026 tarihinde saat 10.00'da başlayacak duruşmanın, 'sanık/müşteki sayısının fazla olması' ve 'sanık sayısının artma ihtimali' gibi gerekçelerle Kandıra'da bulunan Kocaeli Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'ndeki duruşma salonunda yapılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Bu kararı; ceza yargılamasının aleniyeti, adil yargılanma hakkı, mahkemeye etkili erişim ve mağdur/müşteki hakları yönünden hukuken isabetsiz bulduğumuzu, ayrıca kararın fiili etkisi itibarıyla yargılamayı kamu denetiminden uzaklaştırma ve müştekileri yıldırma sonucunu doğuracağını kamuoyuyla paylaşma zorunluluğu doğmuştur.
1) Duruşmanın aleniyeti ve kamu denetimi yönünden: Ceza yargılamasında duruşmalar kural olarak alenidir. Aleniyet ilkesi, yalnızca 'kapıların açık olması' değildir; yargılamanın fiilen izlenebilir ve erişilebilir olmasını da içerir. Duruşmanın cezaevi kampüsü içinde, erişimi sınırlı ve fiilen zor bir lokasyona alınması; aleniyet ilkesini daraltan, kamu denetimini zayıflatan ve yargılamayı toplumsal görünürlükten uzaklaştıran bir nitelik taşımaktadır.
2) Adil yargılanma ve mahkemeye etkili erişim yönünden: Adil yargılanma hakkının zorunlu unsurlarından biri, tarafların yargılamaya etkili katılımı ve mahkemeye fiilen erişebilmesidir. Somut olayda; eşini, çocuğunu, yakınını kaybeden müştekilerin ve ailelerin, ayrıca dosya avukatlarının duruşmaya erişimini zorlaştıracak biçimde yargılamanın Gebze'den 1,5 saat uzaklıktaki bir alana taşınması, mahkemeye erişim hakkını ve etkin katılım imkanını zedeleme riski taşımaktadır.
Yargılamanın düzenini sağlama amacı meşru olsa dahi; seçilen tedbirin zorunlu, elverişli ve orantılı olması gerekir. Oysa Gebze/İzmit sınırları içerisinde erişilebilir, merkezi ve yeterli kapasiteye sahip birçok adli/kurumsal mekân seçeneği varken; doğrudan cezaevi kampüsü salonunun tercih edilmesi son çare niteliğinde değildir ve bu yönüyle orantılılık ilkesine aykırıdır.
'Yargılama makamlarının görevi, müştekilerin duruşmaya katılımını fiilen güçleştirmek değildir'
3) Mağdur/müşteki hakları ve makul kolaylaştırma (erişilebilirlik) yönünden: Ceza muhakemesinde mağdur ve müşteki, 'seyirci' değil; maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasında ve yargılamanın sağlıklı yürütülmesinde korunması gereken bir süjedir.
Yargılama makamlarının görevi, müştekilerin duruşmaya katılımını fiilen güçleştirmek değil; bilakis kolaylaştırmak ve yargısal süreci mağdur üzerinde ikinci bir mağduriyete dönüşmeyecek şekilde yürütmektir. Biz dosya avukatları ve aileler olarak bu niyeti görüyoruz. Çünkü bu dosyada yalnızca işveren sorumluluğu tartışılmıyor; kamu kurumlarının denetim ve gözetim yükümlülüğü de, iddialar ve dosya kapsamı itibarıyla, tartışılmak zorundadır. Ne var ki bugüne kadar, kamu görevlileriyle ilgili süreçte etkili bir adım atılmadığı, işveren yönünden yürütülen soruşturmanın önemli eksikliklerle kapandığı ve açığa alındığı belirtilen görevlilerin görevlerine iade edildiği yönündeki tablo, kamu vicdanında ağır bir şüphe yaratmaktadır. Bu çerçevede, özellikle acı kaybın etkisini yaşayan aileler bakımından makul kolaylaştırma/erişilebilirlik yükümlülüğü; duruşma mekanının seçimi, ulaşım güçlüğü, sağlık ve güvenlik koşulları, kamuya açıklık ve izlenebilirlik gibi başlıklarda somutlaşır. Cezaevi kampüsü içinde duruşma yapılması; erişimi ve katılımı zorlaştırması nedeniyle bu yükümlülükle bağdaşmamaktadır.
'Bu olay, niteliği itibarıyla yalnızca bireysel bir zarar değil; kamu düzenini ilgilendiren ve iş güvenliği/denetim mekanizmalarının etkinliğini tartışmaya açan bir vakıadır'
4) Somut dosyanın niteliği ve kamu yararı yönünden: 8 Kasım 2025 tarihinde gerçekleşen ve yedi işçinin yaşamını yitirdiği bu olay, niteliği itibarıyla yalnızca bireysel bir zarar değil; kamu düzenini ilgilendiren ve iş güvenliği/denetim mekanizmalarının etkinliğini tartışmaya açan bir vakıadır. Bu tür dosyalarda yargılamanın kamuoyu denetimine açık, şeffaf, erişilebilir ve aleniyet ilkesine uygun yürütülmesi; kamu yararı bakımından zorunludur.
Açıklanan nedenlerle; duruşmanın Kandıra Kocaeli Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'ndeki salonda yapılmasına ilişkin kararın; aleniyet, adil yargılanma, mahkemeye etkili erişim ve mağdur/müşteki hakları yönünden yeniden değerlendirilmesini talep ediyoruz. Duruşmanın; Gebze'de, bu mümkün görülmezse en azından İzmit sınırları içinde merkezi, erişilebilir ve yeterli kapasiteye sahip bir salonda icrasını istiyoruz. Yargılamanın kamuoyundan uzaklaştırılmasına, müştekilerin yıldırılmasına ve aleniyetin fiilen ortadan kaldırılmasına yol açacak uygulamaları kabul etmiyoruz.'