Haber: Serhat YETÜT
(DİYARBAKIR) - Diyarbakır Sağlık Platformu, 2027 yılı bütçe teklifinde Sağlık Bakanlığı'nın payının yüzde 7,2 olduğuna işaret ederek, sağlık hizmetlerine ayrılan payın en az yüzde 10'a çıkarılmasını talep etti.
Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü önünde bir araya gelen platform üyeleri, Sağlık Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçe teklifine ilişkin açıklama yaptı.
Platform adına basın açıklamasını Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Diyarbakır Yönetim Kurulu Üyesi Serkan Dündar yaptı.
Bütçenin, siyasal iktidarın toplumsal ihtiyaçlara, demokratik ve sosyal haklara ilişkin önceliklerini ortaya koyan siyasi ve ekonomik bir belge olduğunu belirten Dündar, 'Halktan toplanan vergilerin nasıl harcandığı şeffaf olmalı; yurttaşlar, sendikalar ve meslek odaları bütçenin hazırlanmasından uygulanmasına kadar her aşamada denetim hakkını kullanabilmelidir. Sağlığa ayrılan bütçe payı gerçekçi değildir' dedi.
Dündar, sağlık hizmetlerine ayrılan bütçenin artırılarak yüzde 10'un üzerine çıkarılmasını talep ettiklerini belirterek, 2027 yılı bütçe teklifinde ise bunun yüzde 7,2 olarak belirlendiğini, bir önceki yıla göre payın gerilediğini ifade etti.
'SAĞLIK BÜTÇESİNİN ÖNCELİĞİ HASTALIĞI YÖNETMEK DEĞİL, SAĞLIĞI KORUMAK OLMALIDIR'
Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynağın artırılması gerektiğini belirten Dündar, şöyle devam etti:
'2027 Sağlık Bakanlığı bütçesinden koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan pay yüzde 30 olurken, tedavi edici sağlık hizmetlerine oran yüzde 70 olmuştur. Bu dağılım hastalıkları önlemek yerine tedavi etmeye öncelik verildiğini göstermektedir. Oysa koruyucu sağlık hizmetlerine yatırım önlenebilir ölümleri azaltmak, erken teşhisi sağlamak, sağlık harcamalarını düşürmek ve yaşam kalitesini yükseltmek açısından zorunludur.
Okul çağındaki çocuklarda yetersiz ve dengesiz beslenme; büyüme ve gelişme geriliği, obezite, dikkat ve öğrenme güçlüklerine yol açmaktadır. Bu nedenle ücretsiz okul yemeği programları kamusal sağlık ve eğitim politikasının parçası olmalı, 2027 bütçesinde yeterli kaynakla desteklenmelidir.
Aşılama alanındaki yetersizlikler de dikkat çekicidir. Birinci basamağa yeterli kaynak ayrılmaması, ikinci ve üçüncü basamak hastanelerin yükünü artırarak hizmet kalitesini düşürmekte, sağlık emekçilerinin iş yükünü ağırlaştırmaktadır.
Sağlık bütçesinin önceliği hastalığı yönetmek değil, sağlığı korumak olmalıdır. Sağlık emekçisi sayısı yetersiz, sağlık hizmetlerine başvuru sayısı rekor düzeyde. Bu yoğunluğa karşılık OECD'nin 2025 verilerine göre Türkiye'de bin kişiye düşen hekim sayısı 2,4 iken OECD ortalaması 3,9; hemşire sayısı Türkiye'de 2,9 iken OECD ortalaması 9,2'dir. Yani Türkiye'de hemşire sayısı OECD ortalamasının üçte biri düzeyindedir. Sağlık sisteminde bölgeler arası eşitsizlikler giderilmemektedir.'
'EMEKÇİLER VE HALK ÜZERİNDEKİ ADALETSİZ VERGİ YÜKÜ AZALTILMALIDIR'
Dündar, platformun 2027 bütçesine ilişkin taleplerini ise şöyle sıraladı:
'Emekçiler ve halk üzerindeki adaletsiz vergi yükü azaltılmalıdır. Halktan doğrudan/dolaylı vergi yükü azaltılmalı; kurumlar vergisi başta olmak üzere sermayenin ödediği doğrudan vergilerin payı artırılmalıdır.
SGK Prim Yükü çalışanlardan değil patronlardan tahsil edilmeli, kamu emekçilerinin vergi dilimi ve prim ödemesi yüzde 10 bandında yıl boyunca sabit tutulmalıdır.
Sağlık hizmetleri bütçesinin merkezi bütçe içindeki payı en az yüzde 10'a çıkarılmalı; koruyucu sağlık hizmetlerinin payı bu bütçe içerisinde yüzde 40'a yaklaştırılmalıdır.
İlaç ve tedaviye erişim kamu güvencesinde olmalıdır. Geri ödeme listesi genişletilmeli, fark ücretleri kaldırılmalı, SMA başta olmak üzere nadir hastalık fonları güçlendirilmeli, ilaç yokluklarını önleyecek kamusal planlama yapılmalıdır.
Halkın sağlık hakkına erişimi için katkı payı, katılım payı ve ilave ücret uygulamalarına son verilmelidir.
Kamusal sağlık yatırımları arttırılmalı, şehir hastanelerindeki KÖİ modeli sonlandırılmalı, döviz garantili ödemeler durdurulmalı, hastaneler kamulaştırılarak kaynaklar kamu sağlık kurumlarına yönlendirilmelidir.
Demokratik denetimle şeffaflık sağlanmalıdır. Şehir hastaneleri, SGK-özel hastane ilişkileri ve tüm kamu harcamaları 'ticari sır' kalkanından çıkarılmalı, sendikalar ve meslek örgütlerinin katıldığı demokratik denetime açılmalıdır.'





