(ANKARA) - EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'a Astor Enerji fabrikasında işçilerin elektronik cihazlarla takip edildiği, göçmen işçilerin düşük ücretlerle güvencesiz koşullarda çalıştırıldığı iddialarını sordu.
Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Ankara Sincan'da transformatör ve anahtarlama ürünleri üreten Astor Enerji fabrikasında işçilerin elektronik cihazlarla takip edilmesi iddiasına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi verdi.
Önergesinde bir gazetenin 'Astor'da İşçilere Çipli Takip' başlıklı haberini gündeme taşıyan Karaca, işçilerin mesai boyunca boyunlarında taşımak zorunda oldukları cihazlarla fabrika içerisindeki konumlarının, hareketlerinin ve belirli alanlarda geçirdikleri sürelerin kaydedildiğini savundu. Yaklaşık üç ay önce başlatılan uygulamanın bölümler halinde yaygınlaştırıldığını aktaran Karaca, işçilerin tuvalete giderken veya dinlenme alanlarında bulunurken dahi cihazları çıkaramadıklarını öne sürdü.
İŞÇİLERİN SÖYLEDİKLERİNİ AKTARDI
İşçilerin uygulamaya tepkilerini aktaran Karaca, bir işçinin 'Başımıza gönderdikleri o çavuş dedikleri adamlar yetmiyormuş gibi bir de gelmişsin bana çip takıyorsun. Hayvan değiliz sonuçta' dediğini, bir başka işçinin ise gözetim altında çalışmanın yarattığı psikolojik baskının mesai sonrasında da devam ettiğini söylediğini aktardı.
Karaca, 'Geçgel ailesi zirveye tırmanırken Astor işçisi dipte' başlıklı habere de önergesinde yer verdi. Astor Enerji'nin ana hissedarları Geçgel ailesinin servetinin milyar dolarlarla ifade edildiğini, şirket hisselerinin halka arzından sonra üç yılda yaklaşık 31 kat değer kazandığını iddia eden Karaca, şirketin 2026'nın ilk altı ayında net kârını yüzde 88 artırarak 4,6 milyar liraya çıkardığını ileri sürdü. Karaca, buna karşılık Temelli yerleşkesindeki işçilerin artan enflasyon ve hayat pahalılığı karşısında ara zam alamadığını belirtti. İşçilerin günlük hedeflerle çalıştırıldığını, hedeflerin tutmaması durumunda primlerinin kesildiğini öne süren Karaca, düşük ücretler karşısında üç ayda bir verilen primlerle geçinmeye çalışan işçilerin daha fazla sömürüldüğünü ifade etti.
'PATRONLAR, GÖÇMEN İŞÇİLERİ YERLİ İŞÇİLERE KARŞI TEHDİT OLARAK GÖRÜYOR'
Karaca, 'Fabrikada ucuz iş gücü yaratmak amacıyla sayıları binlere yaklaşan Nepalli işçiler, düşük ücretlerle güvencesiz koşullarda çalıştırılmakta, fabrikada ya da 8 kişilik odalarda sağlıksız koşullarda barındırılmaktadır. Patronlar göçmen işçileri yerli işçilere karşı bir tehdit olarak kullanmakta; daha ucuz üretim için yerli işçiler işten çıkartılmaktadır' ifadelerini kullandı.
Karaca, Bakan Işıkhan'a yönelttiği sorularda, Astor Enerji'de işçilerin konum ve hareketlerini izleyen sistemle hangi verilerin toplandığını, bu verilerin ücret, prim, performans değerlendirmesi ve işten çıkarma kararlarında kullanılıp kullanılmadığını sordu.
DENETİMLERİ SORDU
Fabrikada son beş yılda kaç iş sağlığı ve güvenliği denetimi yapıldığını, kaç iş kazası ve meslek hastalığının tespit edildiğini soran Karaca, işçilerin kişilik haklarının ve dinlenme haklarının nasıl korunacağını da gündeme getirdi.
Karaca ayrıca, Astor Enerji'nin son beş yılda SGK prim teşviklerinden, İŞKUR desteklerinden ve İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarından yararlandığı toplam tutarın açıklanmasını istedi. İşçilerin temel haklarını ihlal ettiği tespit edilen işletmelerin kamu teşviklerinin durdurulmasına yönelik hangi işlemlerin uygulandığını sordu.
6 Ekim 2026'da TİSK ve işçi konfederasyonlarıyla yapılan 'yeni nesil çalışma modelleri' görüşmelerinde dijital gözetim ve algoritmik performans denetiminin yer alıp almadığını da soran Karaca, Türkiye genelinde dijital gözetim ve performans baskısı nedeniyle kaç işyerinin denetlendiğini ve kaçına yaptırım uygulandığını öğrenmek istedi.
Karaca, önergesinde Astor Enerji'de son üç yılda kaç işçinin işten çıkarıldığını, bunların kaçının yerine göçmen işçi istihdam edildiğini ve 2027 yılı bütçesinde işçileri dijital gözetim, mobbing ve performans baskısına karşı korumak için ne kadar kaynak ayrıldığını da Bakan Işıkhan'a yöneltti.
