Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması hakkında dikkat çeken ayrıntıları açıkladı. Fidan, anlaşma üzerinde yaklaşık iki yıldır çalışıldığını belirterek bölgesel güvenlik açısından yeni bir savunma mekanizmasına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Anadolu Ajansı Editör Masası’nda konuşan Fidan’ın açıklamalarında en fazla öne çıkan başlık ise NATO benzetmesi oldu. Bakan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın kolektif savunma yaklaşımı bakımından NATO Antlaşması’nın 5. maddesiyle teknik olarak aynı olduğunu ifade etti.
“İKİ YILDIR BU ANLAŞMA ÜZERİNDE ÇALIŞIYORUZ”
Fidan, anlaşmanın kısa sürede ortaya çıkan bir karar olmadığını vurguladı. Yaklaşık iki yıldır hazırlıkların sürdüğünü belirten Bakan Fidan, bölge ülkelerinin kendi güvenlik sorunlarına daha fazla sahip çıkmasının önemli olduğunu dile getirdi.
Üç ülkenin anlaşmayla birbirlerinin güvenliğine tehdit oluşturmama taahhüdünde bulunduğunu aktaran Fidan, oluşturulan yapının belirli bir dış aktöre karşı kurulmadığını savundu.
NATO’NUN 5. MADDESİ BENZETMESİ
Mekke Anlaşması’nın kolektif savunma boyutuna dikkat çeken Fidan, düzenlemenin teknik yapısını NATO’nun 5. maddesine benzetti.
Fidan, anlaşmada ortak tehdit olarak adı yazılmış belirli bir ülke bulunmadığını belirterek üç ülkenin güvenlik konusunda dayanışma içerisinde hareket edeceğini söyledi.
“İRAN BU ANLAŞMANIN HEDEFİ DEĞİL”
Bakan Fidan, anlaşmanın hangi ülkelere karşı oluşturulduğu yönündeki tartışmalara da yanıt verdi. İran’ın Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın hedefinde olmadığını açıkça ifade eden Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın yayılmacı politika izleyen ülkeler olmadığını savundu.
Fidan, kendilerine saldırmayan herhangi bir ülkenin ittifakın hedefi olmayacağını belirterek anlaşmanın bölge içinde yeni bir çatışma hattı oluşturmak amacı taşımadığını ifade etti.
SEKRETARYA SUUDİ ARABİSTAN’DA OLACAK
Anlaşmanın kurumsal yapısına ilişkin ayrıntıları da paylaşan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın sekretarya merkezinin Suudi Arabistan’da bulunacağını açıkladı.
İttifak kapsamında ortak tatbikatlar ve eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmesinin planlandığını belirten Fidan, bu çalışmaların üç ülkenin askerî unsurlarının birlikte hareket edebilme kapasitesini geliştirmesi açısından önemli olduğunu söyledi.
“KATILMAK İSTEYEN BAŞKA ÜLKELER VAR”
Fidan’ın açıklamasındaki bir diğer önemli ayrıntı ise anlaşmanın ilerleyen dönemde genişleyebileceği mesajı oldu.
Anlaşmaya katılmak isteyen başka ülkelerin bulunduğunu açıklayan Fidan, bu ülkelerin isimlerini paylaşmadı. Mekke Anlaşması’nın üç ülkeyle sınırlı kalmasının zorunlu olmadığını belirten Fidan, gelecekte daha geniş bir güvenlik yapısına dönüşebileceğinin sinyalini verdi.
MISIR İÇİN DİKKAT ÇEKEN MESAJ
Fidan, Mısır’ın da ilerleyen aşamalarda ittifak içerisinde yer alabileceğine inandığını belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu vizyonun yapının yalnızca Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’la sınırlı kalmaması yönünde olduğunu söyledi.
Nitekim Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları 5 Ağustos’ta Ürdün’ün başkenti Amman’da dörtlü formatta bir araya gelmişti.
BÖLGESEL GÜVENLİKTE YENİ MODEL MESAJI
Fidan’ın açıklamaları, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın yalnızca üç ülkenin mevcut güvenlik iş birliğiyle sınırlı kalmayabileceğini ortaya koydu.
NATO’nun 5. maddesine yapılan teknik benzetme, ortak tatbikat ve eğitim planları, Suudi Arabistan’da kurulacak sekretarya ile yeni ülkelerin katılımına açık kapı bırakılması, anlaşmanın önümüzdeki dönemde bölgesel güvenlik tartışmalarının önemli başlıklarından biri olacağını gösteriyor.
