Haber: Zuhal Çiloğlan / Esra TOKAT
(İSTANBUL) - CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı, İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da arasında bulunduğu 407 sanıklı İBB Davası'nın ilk duruşması dört günlük ilk haftası tamamlandı. İlk dört gün tutuklu sanıklardan Aykut Erdoğdu, Bulut Aydöner, Sırrı Küçük ve Ümit Polat'ın savunmasına alındı. Duruşma, sık sık İmamoğlu ve Mahkeme Başkanı Selçuk Aylan arasında geçen gergin diyaloglarla gündeme geldi. Duruşma, düzenin sağlanamadığı gerekçesiyle 16 Mart Pazartesi gününe bırakıldı.
İBB'ye yönelik yolsuzluk iddiasıyla açılan ve aralarında CHP'nin cumhurbaşkanı adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da bulunduğu 407 sanıklı davanın ilk duruşması, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi'nce, Silivri'deki Marmara Açık Ceza İnfaz Kurumu yerleşkesindeki 1 No'lu salonda görüldü.
Pazartesi gününden bu yana her gün yapılan duruşmada, eski CHP Milletvekili Aykut Erdoğdu, CHP PM Üyesi Baki Aydöner'in kardeşi iş insanı Bulut Aydöner, CHP'li Özgür Karabat'ın şoförü Sırrı Küçük ve Ağaç A.Ş. Satın Alma Müdürü Ümit Polat ve avukatlarının savunması dinlendi.
İşte duruşmanın ilk haftasında gün gün yaşananlar:
Birinci gün: Günün ilk yarısı İmamoğlu ve Mahkeme Başkanı arasındaki gerginlikle sona erdi
Duruşmanın ilk günü sanıkların savunma sıralarıyla ilgili tartışmayla başladı. Avukatların, ilk önce Ekrem İmamoğlu'nun savunmasının alınması talebi üzerine Mahkeme Başkanı, İmamoğlu ve örgüt yöneticiliğinden yargılanan isimlerin savunmalarının en son alınması yönünde bir planlama yaptıklarını bildirdi. Bunun üzerine İmamoğlu, söz almak istedi. Mahkeme Başkanının izin vermemesi üzerine İmamoğlu ve Mahkeme Başkanı arasında gerginlik yaşandı, Başkanın İmamoğlu'na, 'sen' şeklinde hitap etmesine de izleyiciler tepki gösterdi.
Savunma listesine ulaşamadığını belirten bir avukatın sözlerinin de izleyiciler tarafından alkışlanması üzerine Mahkeme Başkanı 'Salonu komple boşaltıyoruz. İzleyici bölümünü boşaltıyoruz. İzleyici bölümü boşaltıldıktan sonra avukatlara söz vereceğim' dedi. Gerginlik üzerine heyet, izleyici bölümü boşaltılana kadar salondan ayrıldı. Aileler, izleyici kısmının boşaltılması kararına, 'Biz kaç aydır bu günü bekliyoruz, neler yaşıyoruz haberiniz var mı?' şeklinde tepki gösterdi.
İzleyicilerin salondan çıkarılması talimatı verilmişti ama duruşma izleyici ile devam etti
Duruşmaları CHP Genel Başkanı Özgür Özel de izledi. Salonda bulunan Özel'in salondaki milletvekillerine, 'salondan ayrılmama' talimatı vermesi ve izleyicilerin de salondan ayrılmaması üzerine Mahkeme heyeti ile konuşuldu. Kriz aşılarak, duruşma verilen aranın ardından izleyicilerle devam etti.
Reddihakim talepleri 'duruşmayı uzatmaya yönelik olduğu' gerekçesiyle reddedildi
Duruşmanın ilk gününde yalnızca sanık avukatlarının usule ilişkin talepleri alınabildi. Avukatlar, reddihakim ve tefrik taleplerinde bulundu.
Savcılık, avukatların reddi hakim ve tefrik taleplerinin reddine karar verilmesini istedi. Mahkeme heyeti ara kararında, reddihakim ve tefrik taleplerinin 'duruşmayı uzatmaya yönelik olduğu' gerekçesiyle geri çevrilmesine karar verdi.
Heyetin ret kararının ardından Ekrem İmamoğlu'nun avukatlarından Tora Pekin, söz alarak, 'Reddihakim talebimizi reddetmenize itiraz edeceğiz. Yarın aslında duruşmayı yapmamanız gerekiyor. Müvekkilim de sabahtan beri söz almak istiyor' diye konuştu.
İmamoğlu'na söz verilmedi
Söz almak isteyen İmamoğlu'na Mahkeme Başkanı, 'Ekrem Bey sabahtan beri duruşmayı sabote ediyorsunuz' dedi. Bunun üzerine Ekrem İmaoğlu'nun, yeniden söz almak isteyerek, 'Siz bu davada sağlıklı yargılama yapamazsınız. Böyle olmaz' sözlerine, Mahkeme Başkanı, 'Söz vereceğiz sıranız gelince, gayet de yaparız' şeklinde karşılık verdi.
Savcıdan İmamoğlu'na: 'Haddini bil'
Duruşma Savcısına yönelik de konuşan Ekrem İmamoğlu, 'Biraz mertliğiniz varsa bu insanları bırakın, tek başıma benimle mücadele edin' ifadelerini kullandı. Bu sırada duruşma Savcısının İmamoğlu'na parmak sallayarak 'haddini bil' dediği iddia edildi.
Heyetin, duruşmaya yarın devam edileceğini belirterek, salondan ayrılması sırasında İmamoğlu, 'Yazıktır bu millete, yazıktır bu memlekete. İşte böyle kaçarak gidersiniz' şeklinde konuştu. Salonda bu sırada, 'Kurtuluş yok tek başına ya hep beraber ya hiçbirimiz', İmamoğlu salondan ayrılırken de 'Cumhurbaşkanı İmamoğlu' sloganı atıldı.
İkinci gün...
Duruşmanın ikinci gününde ise avukatların salona alınması sırasında gerginlik yaşandı. Avukatlar, duruşma salonuna ikinci kez kimlik kontrolü yapılarak alınmak istendi. Avukatlar, duruşma salonu girişinde güvenlik güçlerini protesto etti, 'Savunma susmadı, susmayacak' sloganları attı. Gerginlik, İstanbul Barosu Başkanı İbrahim Kaboğlu'nun temaslarıyla aşıldı.
Ekrem İmamoğlu'na kürsü önlemi
İkinci gün duruşmada ayrıca İmamoğlu'nun salona alınması sonrası kürsünün önüne jandarma personeli ile önlem alınması tepki çekti. İmamoğlu, Mahkeme Başkanına, 'Bu yaptığınız yüz karasıdır. Alnınıza yapıştı. Boşuna gerginlik yaratıyorsunuz. Kimden talimat alıyorsunuz?' diyerek tepki gösterdi.
İmamoğlu: 'Sistemin meselesi benimle, arkadaşlarımı bırakın'
Duruşmanın ilk günü söz verilmeyen Ekrem İmamoğlu'na ikinci gün söz verildi. İmamoğlu, 'Ben bu ülkenin birinci partisinin cumhurbaşkanı adayıyım. İlk seçimde iktidara gelmesi beklenen bir partinin cumhurbaşkanı adayı olarak burada bulunuyorum. Böyle bir kişinin konuşmasının engellenmesi yalnızca bu salonda değil, bütün dünyada izlenen bir yargılama açısından ciddi bir sorun yaratır. Ramazan ayında bu arkadaşlarımın evlerine dönmelerine imkân tanıyın. Bu sistemin meselesi benimle ise ben buradayım. Yargılamaya katılmaya, savunmamı yapmaya hazırım. Ancak bu insanların tutuksuz yargılanması gerekir' dedi.
Sanık savunmalarına geçildi
Sanıkların savunmalarının alınmasına geçilen ikinci gün duruşmada, ilk savunmayı tutuklu sanık eski CHP Milletvekili Aykut Erdoğdu yaptı. Hakkındaki suçlamaları reddeden Erdoğdu, 'Ekrem İmamoğlu cumhurbaşkanı adayı olmasaydı biz 400 kişi buraya gelir miydik? Gelmezdik. Türk yargı tarihinin en önemli davasının heyetisiniz. Biz sizden adalet bekliyoruz. Artık bu dava benim davam değil, Ekrem İmamoğlu'nun da davası değil, artık bu dava 86 milyonun davası' dedi.
Aykut Erdoğdu'nun savunmasını tamamlamasının ardından, aralarında eşi Tuba Torun Erdoğdu'nun da bulunduğu 3 avukatının beyanıyla duruşmanın ikinci günü tamamlandı.
Üçüncü gün: Duruşmada 'el sallama' krizi
Duruşmanın üçüncü günü 'el sallama' krizi ile başladı. Duruşma salonu içerisinde geniş güvenlik önlemi alan jandarma ekiplerinin, sanıklardan İBB Muhtarlık İşleri Daire Başkanı Yavuz Saltık'ın izleyicilere selam vermesini engellemesi tepkilere neden oldu. Tutuklu sanık Yavuz Saltık, duruşma salonuna getirildiği sırada el sallayan izleyicilere dönerek karşılık verdiği için jandarmanın müdahalesiyle karşılaştı. Jandarma, Saltık'ın kolundan tutarak zorla yerine oturtmaya çalıştı. Saltık buna tepki gösterirken, avukatlar ve izleyiciler de alkışlarla protesto etti. Sanık avukatları, müdahalede bulunan jandarmanın salondan çıkarılmasını talep etti. Salonda avukatlar ve kolluk arasında gerginlik nedeniyle jandarma yoğunluğunun artırıldığı görüldü.
Avukat Pehlivan'a: 'Mehmet, savunmanın onurusun', İmamoğlu, alkışlarla salona girdi
Ekrem İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan salona getirildiği anda izleyiciler, 'Mehmet, savunmanın onurusun' diye seslendi. Ekrem İmamoğlu salona girdiğinde ise tüm tutuklu sanıklar ayağa kalktı.
Duruşmanın üçüncü gününde, CHP Parti Meclisi Üyesi sanık Baki Aydöner'in kardeşi tutuklu sanık Bulut Aydöner ile Özgür Karabat'ın şoförü Sırrı Küçük'ün savunması alındı.
Avukattan suç duyurusu talebi
Aydöner'in savunmasının ardından söz alan avukatı Aysun Okur, müvekkilinin tutuklanmasına neden olan Serbülend Danış'ın emniyet ifadesinde 'Ekonomik olarak zor durumdayım' dediğini hatırlattı ve Danış'ın 5 milyar liralık hesap hareketleri dökümünü mahkemeye sunarak, 'Savcı bunu nasıl görmezden gelmiştir' dedi ve suç duyurusunda bulundu.
İmamoğlu'ndan gazetecilere: '1 yıldır bize hakaret eden ama 3 gündür şurada bir kelime edemeyen basın utansın'
Duruşmaya ara verilmesinin ardından Ekrem İmamoğlu salondan ayrılırken duruşmayı izleyen gazetecilere el sallayarak, 'İyi ki varsınız, siz olmasanız sesimiz çıkmazdı. Kelime yazamayan basın var, 1 yıldır bize hakaret eden, 3 gündür şurada bir kelime edemeyen basın utansın' dedi.
Özgür Karabat'ın şoförü Sırrı Küçük ise savunmasında, '5 milyonluk para alacağım, yüzlerce kameranın olduğu yerde ve elimi kolumu sallayarak gideceğim öyle mi? Vicdanım çok rahat. Allah bana öyle paralar yedirmesin. Ben bu yaşıma kadar haram lokma yemedim bu saatten sonra da yemem' dedi.
İmamoğlu: '86 milyonun cumhurbaşkanı olacağım'
Duruşma sonunda tutuklu sanıklar alkışlarla uğurlandı. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, duruşma salonundan ayrılırken TRT'yi eleştirdi. İmamoğlu, 'Milletin parasıyla ahlaksızlık yapmaya devam eden TRT'yi kınıyorum. 86 milyon insanın vergisi haram zıkkım olsun' şeklinde seslendi. CHP Milletvekili Mahmut Tanal, İmamoğlu'na 'Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun cezaevinde ne işi var' diye seslendi. İmamoğlu, '86 milyonun cumhurbaşkanı olacağım' şeklinde yanıt verdi.
Dördüncü gün: Dilek İmamoğlu: 'Bu insanlar bir yıldır suçsuz yere içerde'
Duruşmanın dördüncü günü duruşma salonunda sanıklar henüz getirilmeden önce izleyici kısmında ailelerin birbirlerinin fotoğraflarını çekmesi üzerine mübaşir salonda fotoğraf çekilmemesi konusunda uyarılarda bulundu. Duruma tepki gösteren Dilek Kaya İmamoğlu, 'En başından beri sorun çıkartıyorsun. Sizin aileniz, çoluğunuz çocuğunuz yok mu? Siz nasıl insanlarsınız. Bir taneniz suçsuz yatsın içeride bir gece yatabiliyor musunuz bakalım. Bu insanlar bir yıldır suçsuz yere içerde' dedi.
Duruşmada, 'rüşvete aracılık etme' suçu isnat edilen İBB iştiraklerinden Ağaç A.Ş. Satın Alma Müdürü Ümit Polat savunma yaptı.
Ekrem İmamoğlu, Savcılık tarafından hazırlanan Ağaç AŞ tablosuna tepki göstererek, 'İddia makamı yalan bir tabloyu soramaz. İftira makamı' dedi. Duruşmaya verilen arada gazetecilerin tabloya yaptığı itirazı sormaları üzerine İmamoğlu, 'Bomboş bir tablo. Ayda 20 milyar ödemeye çıktı diye tablo yapmışlar. Ama bu kurumun yıllık bütçesi 5 milyar. Ve bu tabloyu yapan iddia makamı, düşünün savcılık. Yani başsavcı görünümlü siyasetçinin liderliğinde çalışan savcılık yaptı bunları. Bunu devletin bir kurumu yapamaz' dedi. 'Sanık Polat'ın savunması hakkında ne düşünüyorsunuz' sorusuna İmamoğlu, 'Ben yüzde 65'i AK Parti döneminde bu kuruma hizmet eden insanlarla çalıştım ama o kişi bir satır bana yazsaydı yeterdi. Ben her kuruma denetim yolladım. Bu kurum bin 600 kez denetlendi, iç denetimler hariç. Bizden önceki 5 yılda 140 kez onun için bana bir not bile yollamadı' yanıtını verdi.
Mahkeme Başkanı gazetecileri uyardı
Duruşmaya verilen arada, sanıklar salondan ayrılırken bazı gazetecilerin Ekrem İmamoğlu'na yeniden soru sorması üzerine Mahkeme Başkanı, gazetecileri uyardı. Başkan gazetecilerin, basına ayrılan masalı bölümden tekrar izleyici kısmına geçmesi yönünde talimat verdi. Gazeteciler ise yerlerinden ayrılmayacaklarını ifade etti. Verilen aranın ardından Mahkeme Heyeti salona girdi. Mahkeme Başkanı 'İyi niyetli davrandık, suistimal edildiğini gördük. Ben iyi niyetli davrandım, ama farklı amaçlar olduğunu gördük' diye konuştu.
Ekrem İmamoğlu ise 'Dışarıda yeterince sansür var' dedi. Mahkeme Başkanı'nın, '10 metre geriye gitmekten sansür olmaz. Kısa bir 10 dakika ara vereceğim' sözleri üzerine, izleyici kısmından seslenen CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik de 'Bu tür kararlarla mahkemeyi kaosa sürüklemeyin. Lütfen bu tavrınızdan vazgeçin. Bu kararınızdan vazgeçin' ifadesini kullandı.
İmamoğlu'nun da basına yönelik tutuma tepki göstermesi üzerine Mahkeme Başkanı, 'O zaman sanıklar da aşağı insin. Mahkeme düzeni sağlansın. Ara verelim' dedi.
Mahkeme Başkanı, verilen 10 dakikalık aranın ardından gazetecilerin kendilerine tesis edilen masalı bölümden ayrılıp izleyici bölümüne geçmemesi üzerine, 'duruşma düzeninin sağlanamadığı' gerekçesiyle duruşmayı sonlandırdı. Duruşmaya, 16 Mart Pazartesi günü devam edilecek.
İmamoğlu alkışlarla ve sloganlarla karşılandı
Duruşmaların dört gününde de tutuklanmalarının ardından görevlerinden uzaklaştırılan İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Şişli Belediye Başkanı Emrah Resul Şahan, Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, eski CHP Milletvekili Aykut Erdoğdu, İBB Başkan Danışmanı ve MEDYA AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ongun, İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş, İmamoğlu'nun kayınbiraderi Cevat Kaya ve İmamoğlu'nun avukatı Mehmet Pehlivan'ın da aralarında bulunduğu 107 tutuklu sanık salonda hazır edildi. Bazı tutuksuz sanıklar ile avukatları da duruşmada hazır bulundu. Duruşmayı, sanıkların aileleri, CHP yöneticileri, bazı milletvekilleri, partililer, bazı baro başkanları ve yabancı ülke temsilcilerinin de yer aldığı çok sayıda kişi izledi.
Diğer sanıklardan sonra salona getirilen İmamoğlu, salona girdiğinde tüm tutuklu sanıklar ayağa kalktı. Avukatların olduğu bölüme el sallayan İmamoğlu, bazı tutuklu sanıklarla tokalaşıp, sarıldı, izleyiciler alkışlarla 'Cumhurbaşkanı İmamoğlu' sloganları attı.
