Haber: Batuhan Dükel - Kamera: Cemal Berk Aytekin

(ANTALYA) - TBB'nin COP31'deki 'Kadın Dostu Kentler ve Sosyal Politika' panelinde konuşan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, 'Benim yönettiğim kentte kimse açlıktan ölmemeli, soğuktan donmamalı ve hiçbir çocuk eğitiminden mahrum kalmamalı' dedi. Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Ayşe Serra Bucak Küçük, iklim krizinin aynı zamanda bir eşitsizlik ve demokrasi krizi olduğuna dikkati çekti.

Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) tarafından COP31 kapsamında, moderatörlüğünü TBB Genel Sekreter Yardımcısı Şengül Altan Arslan'ın üstlendiği 'Kadın Dostu Kentler ve Sosyal Politika' paneli gerçekleştirildi. Panele Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Serra Bucak Küçük, UNFPA Türkiye Ülke Temsilci Yardımcısı Zeynep Başarankut Kan ve UNDP Kıdemli Yerel Yönetişim ve Dirençlilik Uzmanı Metehan Gültaşlı katıldı.

'KADINLARIN EGEMENLİĞİNDE GİDEN BİR KÜLTÜR TURİZMİ VAR'

Panelde yönetim deneyimine ve kaynakların önceliklendirilmesine ilişkin soruları yanıtlayan Mansur Yavaş, on yıl süren Beypazarı Belediye Başkanlığı dönemindeki tecrübelerinin bakış açısını nasıl şekillendirdiğini anlattı.

Beypazarı'nda başlattıkları kültür turizmi hamlesiyle kadınların ticari hayata katılımının kökten değiştiğini belirten Yavaş, şunları kaydetti:

'Çok muhafazakar bir kentti. Kadınların hemen hemen hiçbir iş yerinde bulunmadığı, ticaret yapmadığı bir yerdi. Burada bir kültür turizmi çabamız oldu ve sonuç itibarıyla şu anda Beypazarı'na en az 500 bin yerli ve yabancı turist gidiyor. Orada binlerce turistik işletme var ve inanın yüzde 90'ı kadın işletmeci. Ben kendi eşimi o eski çarşının içerisine tek başına göndermiyordum, rahatsız oluyordum. Tarihi Kentler Birliği toplantısında 'Buraları kadınlar işletsin' önerisi geldiğinde içten içe gülümsemiş, 'Böyle bir şey mümkün olmayacak' demiştim. Ama çabalarımızla şu anda yüzde 90'ın üzerinde kadınların egemenliğinde giden bir kültür turizmi var. Gidip 'Bugünkü hasılatınız nasıldı, iyi kazandınız mı?' diye sorduğunuzda oradaki kadının 'Gayet iyiydi başkanım' derken bir gülümsemesi var ki dünyanın bütün servetlerini size verseler o kadar mutlu olmazsınız. Zaman zaman eşinin yanında 'Ben bundan çok kazanıyorum' deyip ona hava attığını, ekonomik özgürlüğünü ve kendine güvenini kazandığını gördük.'

'ÇANKAYA'NIN EN LÜKS SEMTİNDE HANGİ İMKANLAR VARSA DİĞER SEMTLERDE DE OLSUN İSTİYORUZ'

Beypazarı'ndaki bu başarının ardından Ankara'da da göreve gelir gelmez dezavantajlı gruplara ve kadınlara yönelik sosyal politikalara odaklandıklarını vurgulayan Yavaş, yürütülen sosyal destek çalışmalarını şöyle anlattı:

'Bizde sosyal destek alan 180 bin aile var, bu da 380 bin fert yapıyor. 37 bin ortaokul öğrencisini ücretsiz taşıyoruz. 11 bin ilkokula başlayan çocuğun servis ücretlerini ödüyoruz, kendilerine kantin desteği veriyoruz. Amacımız şu: Ankara'da yaşayan hiç kimsenin 'Sınav param yok' veya 'Şu eksiklikten dolayı çocuğumu okutamadım' demesine izin vermiyoruz. O kadınların en büyük arzusu çocuklarının iyi bir şekilde gelişmesi. Eskiden koli dağıtılıyordu; şimdi Başkent Kart üzerinden nakit veriyoruz. Dayatmıyoruz 'İlla şunu alın' diye; çünkü en iyi anne bilir ve anne çocuğunu iyi yetiştirmek ister. Çankaya'nın en lüks semtinde hangi imkanlar varsa diğer semtlerde de aynı imkanlarda o çocukların ve ailelerin yaşamasını istiyoruz.'

PROTEİN VE DOĞAL GAZ DESTEĞİNDEN BAHSETTİ

Çocuklara yönelik karne hediyesi ve bayram harçlığı uygulamalarının yanı sıra Türkiye'de ilk kez hayata geçirdikleri protein ve doğal gaz desteklerine değinen Yavaş, gelen geri bildirimlerin yapılan işin önemini gösterdiğini ifade etti. Yavaş, 'Yaklaşık üç dört yıldır aylık bin 500 lira protein desteği veriyoruz. Sadece kasaplarda veya marketlerde et, balık ya da tavuk alabilmeleri için KDV'sine göre programladık. İlk desteği verdiğimizde 'Et desteği diye bir şey mi olur?' diye çok tartışma oldu ama ilk gelen e-posta şuydu, mübalağa etmiyorum: 'Başkanım çocuğum benden üç aydır anne köftesi istiyor ve ben veremiyordum. İlk defa çocuğuma götürdüm, rahat bir şekilde ona köfte yedirdim.' Doğal gaz desteğinden de şöyle bir mesaj geldi: 'Başkanım asgari ücretliyim. Şimdiye kadar 50-75 liralık gaz yükleyip idare ediyordum. İlk defa sizin verdiğiniz parayla gaz aldım, artık çocuklarım ders çalışırken evde ısınıyor'' şeklinde konuştu.

'SOSYAL POLİTİKALARI SÜRDÜRÜECEĞİZ'

YENİ Partili Gökhan Günaydın'dan, yabancılara 150 bin dolardan başlayan yatırımla ikamet iznine tepki
YENİ Partili Gökhan Günaydın'dan, yabancılara 150 bin dolardan başlayan yatırımla ikamet iznine tepki
İçeriği Görüntüle

Kadın kooperatiflerinden alım yaparak Başkent Marketlerde yerel ürünleri satışa sunduklarını ve kırsaldaki üreticilere tohumdan mazota kadar destek verdiklerini kaydeden Yavaş, ''Niye bu kadar destek yapıyorsun, çalışmanın önüne geçiyorsunuz' diye eleştiriyorlar. O beni ilgilendirmiyor. Beni ilgilendiren, benim yönettiğim bir kentte kimse açlıktan ölmemeli. Kimse soğuktan donmamalı. Hiçbir çocuk yatağa aç girmediği gibi eğitiminden de mahrum kalmamalı. Ben bu gözle bakıyorum ve bu şekilde sosyal politikaları sürdüreceğiz' dedi.

Krizler ortaya çıkmadan sosyal hizmet kapasitesini güçlendirmek ve kadınların kentteki güvenlik algısını iyileştirmek için yaptıkları çalışmalara da değinen Yavaş, 2019 yılında aday olmadan önce kadınlarla yaptıkları anketin sonuçlarını paylaştı. Yavaş, 'Bir erkek olarak Ankara'yı bir kadın gözüyle görme şansım yok. 'En önemli sorun nedir?' diye sorduğumuzda çok ilginç bir sonuç çıktı: Birincisi 'Sokaklarımız karanlık' dediler, ikincisi 'Güvenlik sorunumuz var' dediler. Olay sayısına baktığınızda böyle bir şey olmaması lazım ama demek ki kadınlar kendini güvende hissetmiyormuş. Bu bir vaka ve bu konuda bütün çalışmalar şu anda yapılıyor. Kış aylarında kadınlara belli saatlerde istedikleri yerde otobüslerden inme hakkı tanıdık. Şefkat evlerinden kadın sığınma evlerine kadar tüm kurumsal çalışmaları yürütüyoruz' ifadelerini kullandı.

'MİLLETİMİZ TOPLUMSAL HAYATA KATILMIYOR'

Katılımcı bütçe çağrılarına beklenen düzeyde dönüş alamadıklarını dile getiren Yavaş, sivil katılımın önemine dikkati çekti. Yavaş, şöyle konuştu: 

'2019'dan beri katılımcı bütçe yapacağız diye bin 600 kurumsal yere yazı yazıyoruz, 'Nereye ne kadar kaynak ayıralım, fikirlerinizi söyleyin' diyoruz ama 50 tane cevap geliyor. Kurumsal yerler bile gelip 'Şunlar kentin acil ihtiyacı' deme zahmetinde bulunmuyor. Biz de kadın dernekleri ve Kent Konseyi üzerinden bu talepleri tespit edip çalışmalar yapıyoruz. 32 kadın kooperatifinden önemli alımlar yaptık ama 6 milyonluk kentte nüfusun yarısının kadın olduğunu varsayarsak çok daha fazlasına ulaşmamız gerekiyor. Toplumsal hayata bizim milletimiz de katılmıyor. Ondan sonra da 'karar alırken bize sorulmuyor'. Hayır soruyoruz ama lütfen gelin de fikrinizi belirtin.'

'İKLİM KRİZİ AYNI ZAMANDA BİR DEMOKRASİ VE EŞİTSİZLİK KRİZİ'

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Eş Başkanı Ayşe Serra Bucak Küçük da panelde yaptığı konuşmada, kadınları hizmetlerden yalnızca yararlanan değil, o hizmetlere karar veren özneler olarak gördüklerini belirtti. İklim krizinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştirdiğine dikkati çeken Bucak Küçük, 'İklim krizini konuşurken çoğunlukla kuraklıktan, su yapılarından ve karbon emisyonlarından bahsetmekteyiz. Ancak bunun sadece bir ekolojik kriz olmadığını, aynı zamanda bir demokrasi ve eşitsizlik krizi olduğunu ifade etmek gerekiyor. Kuraklık nedeniyle tarımsal üretim azaldığında ve göç yaşandığında, kadının karşılıksız emeği ve bakım yükü daha da artıyor. Bu sebeple kadınlar politika üretme ve eylem planlarında özne olmalı' dedi.

Kent mekanlarının tarafsız olmadığını ve planlama süreçlerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini doğrudan etkilediğini vurgulayan Bucak Küçük, Diyarbakır'daki projelerine ilişkin şu bilgileri verdi:

'Kadın komün bostanlarımızla yürüttüğümüz çalışmaları son derece kıymetli buluyoruz; buralarda sadece sebze meyve üretimini değil, kadınların dayanışmasını da büyütüyoruz. Aromatik bitki üretimi üzerine geliştirdiğimiz tesisle kadınların sertifika alarak bu alanda uzmanlaşmasını hedefliyoruz. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu ile yürüttüğümüz çalışmalar kapsamında önümüzdeki ay Yerel Eşitlik Eylem Planı'nı hayata geçireceğiz. Ayrıca kadınların toplu taşımada ücretsiz seyahat etmesi için aylık 90 binişlik Jinkart uygulamamız var; bu bile kadınlar açısından çok büyük bir erişim ve kolaylık sağlıyor.'

Kaynak: ANKA