Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının koordinasyonunda yürütülen II. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında, 2023-2025 döneminde erken tanı, bireysel müdahale ve aile destek hizmetlerine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi. Bu kapsamda 206 bin 746 çocuğun gelişimi takip edilerek bireysel müdahale programları uygulandı.
Bakanlığın hazırladığı "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik II. Ulusal Eylem Planı (2023-2030) 2023-2025 Yılı Faaliyet İzleme Raporu"nda, otizmli bireylerin sağlık ve sosyal hizmetlere erişimini artırmaya yönelik çalışmaların sonuçları paylaşıldı.
206 bin 746 çocuğun gelişimi takip edildi
Erken tanı ve müdahale hizmetlerini güçlendirmek amacıyla Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü, 15 Eylül 2025 tarihinde kullanıma açıldı.
Program aracılığıyla 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlendi ve bireysel müdahale programları uygulandı. Aile hekimlerinin çocukların gelişim süreçlerini sistematik biçimde takip etmesine yönelik çalışmalar da yürütüldü.
Sağlık personeline yönelik eğitimlerde erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularına ağırlık verildi.
14 ilde özel hizmet modelleri uygulandı
Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi amacıyla 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) aracılığıyla hizmet sunuldu.
Ayrıca 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde otizmli bireylere yönelik sağlık hizmetleri yürütüldü.
4 ilde 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı
Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında, 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocukların erken dönemde belirlenmesi ve aileleriyle birlikte desteklenmesi amaçlandı.
Dört ilde gerçekleştirilen pilot uygulamada 801 aileyle görüşme yapıldı. Değerlendirmelerin ardından 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı.
Bakanlık, pilot uygulamanın aşamalı olarak Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasını hedefliyor.
81 ilde otizm izleme komisyonları oluşturuldu
Otizm alanında yürütülen faaliyetlerin takip edilmesi amacıyla 81 ilde İl Otizm İzleme Komisyonları kuruldu.
Vali yardımcılarının başkanlığında oluşturulan komisyonların yılda en az üç kez toplanması öngörüldü. Komisyonlar aracılığıyla çalışmaların izlenmesi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlandı.
Eylem planı kapsamında aileler, öğretmenler, sağlık çalışanları ve farklı meslek gruplarına yönelik eğitimler, seminerler, paneller ve farkındalık etkinlikleri de düzenlendi.
34 ilde 16 bin 278 aileye ulaşıldı
Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi, psikososyal destek sağlanması ve sosyal yardımlara erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları yürütüldü.
Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye danışmanlık hizmeti verildi.
Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı modeliyle ise 34 ilde bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı. Model kapsamında otizm tanısı konulduğu andan itibaren bireylerin uygun hizmetlere yönlendirilmesi ve ailelerin psikososyal açıdan desteklenmesi amaçlanıyor.
Ailelere internet üzerinden bilgilendirme desteği
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, otizmli bireyler ve ailelerine yönelik bilgilendirme çalışmalarını otizm.gov.tr platformu üzerinden sürdürüyor.
Platformda ücretsiz Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı hizmetinin yanı sıra bakım kuruluşları, ÇÖZGEM'ler, Milli Eğitim Bakanlığının eğitim hizmetleri, kamu destekleri ve sosyal projeler hakkında bilgiler yer alıyor.
Otizm Eylem Planı 2030 yılına kadar sürecek
2023-2030 dönemini kapsayan II. Ulusal Otizm Eylem Planı ile erken tanı ve müdahale hizmetlerinin geliştirilmesi, ailelere yönelik desteklerin artırılması ve otizmli bireylerin toplumsal yaşama katılımının desteklenmesi hedefleniyor.
Bakanlık, eylem planı kapsamında sağlık, eğitim ve sosyal hizmet alanlarındaki çalışmaların kurumlar arası iş birliğiyle sürdürülmesini amaçlıyor.
