Avrupa’da enerji arzına ilişkin endişeler ve trafik yoğunluğunu azaltma çalışmaları, sürücüleri doğrudan ilgilendiren yeni düzenlemeleri gündeme getirdi. İsviçre’de olası bir akaryakıt krizine karşı otoyollardaki hız sınırının düşürülmesi tartışılırken Malta’da araç kullanmaktan belirli bir süre vazgeçen gençlere para ödenmesini öngören teşvik programı uygulanmaya başlandı.
İki ülkede gündeme gelen düzenlemeler farklı amaçlara dayanıyor. İsviçre, yakıt tüketimini azaltarak stratejik rezervlerini korumayı hedeflerken Malta, özel araç kullanımını sınırlandırarak trafik sıkışıklığını ve karbon salımını azaltmayı amaçlıyor.
İsviçre’de otoyol hız sınırı 80 kilometreye düşürülebilir
İsviçre’de petrol ve akaryakıt tedarikinde yaşanabilecek ciddi sorunlara karşı hazırlanan acil durum planı, otoyollardaki hız sınırlarının yeniden değerlendirilmesini gündeme getirdi.
Blick gazetesinin aktardığı bilgilere göre İsviçre Federal Ekonomik Güvenlik Dairesi, olası bir yakıt kıtlığında uygulanabilecek önlemleri içeren planı federal yönetimin onayına sundu.
Plan kapsamında, akaryakıt arzının kritik seviyeye gerilemesi halinde otoyollardaki azami hız sınırının saatte 80 kilometreye indirilmesi öneriliyor.
Hızın azaltılmasıyla birlikte araçların yakıt tüketiminin düşürülmesi ve mevcut petrol rezervlerinin daha uzun süre kullanılabilmesi hedefleniyor.
Ancak söz konusu düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil. Hız sınırının değiştirilip değiştirilmeyeceği, yakıt tedarikindeki gelişmelere ve yetkili makamların kararına bağlı olacak.
45 milyon litre dizel yakıt için karar alındı
İsviçre’de akaryakıt piyasasındaki arz sorunlarına karşı stratejik rezervlerin kullanılmasına yönelik de adım atıldı.
Hükümet, zorunlu yakıt stoklarından 45 milyon litreye kadar dizel akaryakıtın piyasaya sunulmasına izin verdi.
Söz konusu miktarın ülkenin stratejik yakıt rezervlerinin yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geldiği belirtildi.
Bu kararla birlikte akaryakıt tedarikindeki baskının hafifletilmesi amaçlanıyor.
Otoyollardaki hız sınırının düşürülmesi ise mevcut kararın dışında, olası bir krizde uygulanabilecek ek önlemler arasında değerlendiriliyor.
Malta’da ehliyetini teslim eden gençlere para ödeniyor
İsviçre’de yakıt tüketimini azaltmaya yönelik tedbirler tartışılırken Malta’da farklı bir uygulama hayata geçirildi.
Malta yönetimi, trafik yoğunluğunu ve motorlu araç kullanımından kaynaklanan karbon salımını azaltmak amacıyla genç sürücülere yönelik bir teşvik programı başlattı.
Program kapsamında, belirlenen koşulları karşılayan ve beş yıl boyunca araç kullanmamayı kabul eden kişilere yaklaşık 1,5 milyon TL karşılığında mali destek sağlanması öngörülüyor.
Ödemeler tek seferde değil, programın koşullarına uygun şekilde yıllık taksitler halinde gerçekleştirilecek.
Ehliyet teşviki için 5 milyon euro bütçe ayrıldı
Malta hükümeti, ehliyetini gönüllü olarak teslim eden sürücülere yönelik uygulama için yıllık 5 milyon euro kaynak ayırdı.
Programdan her yıl en fazla 1.000 kişinin yararlanabileceği açıklandı.
Düzenlemenin temel amacı, özellikle genç sürücülerin özel araç kullanımını azaltmak ve şehir içindeki trafik yoğunluğunu hafifletmek.
Teşvikten yararlanmak isteyen kişilerin yalnızca ehliyetlerini teslim etmeleri yeterli olmayacak. Başvuru sahiplerinin yaş, ikamet ve sürücü belgesi süresine ilişkin koşulları da karşılaması gerekecek.
Ehliyetini teslim edene para şartları neler?
Malta’daki teşvik programından yararlanmak isteyenler için belirli başvuru koşulları bulunuyor.
Programa katılmak isteyen sürücülerin 30 yaşında veya daha genç olması gerekiyor. Ayrıca başvuru sırasında en az bir yıldır geçerli sürücü belgesine sahip olmaları şartı aranıyor.
Başvuru sahiplerinin Malta’da kesintisiz olarak en az yedi yıldır ikamet etmiş olması da gerekiyor.
Bu şartları karşılayan kişiler, beş yıl boyunca motorlu araç kullanmaktan vazgeçmeyi kabul ederek teşvik programına katılabiliyor.
Programın bütün sürücülere açık olmadığı, yalnızca belirlenen koşulları sağlayan kişiler için geçerli olduğu belirtiliyor.
Beş yıl dolmadan araç kullanmak isteyen parayı iade edecek
Malta’daki uygulamada en önemli koşullardan biri, katılımcıların beş yıllık araç kullanmama taahhüdüne uyması.
Teşvik ödemesinden yararlanan bir kişinin bu süre dolmadan yeniden araç kullanmak istemesi halinde aldığı ödemeyi devlete geri vermesi gerekiyor.
Beş yıllık sürenin tamamlanmasının ardından tekrar araç kullanmak isteyen sürücüler için de ek bir şart bulunuyor.
Buna göre katılımcıların yeniden direksiyon başına geçebilmesi için en az 15 saatlik direksiyon eğitimi alması gerekiyor.
Bu düzenlemeyle sürücülerin uzun süre trafikten uzak kaldıktan sonra araç kullanma becerilerini yeniden geliştirmeleri amaçlanıyor.
Türkiye’de hız sınırı değişecek mi?
İsviçre ve Malta’daki gelişmelerin ardından Türkiye’deki sürücüler açısından da benzer düzenlemelerin uygulanıp uygulanmayacağı merak konusu oldu.
Ancak söz konusu karar ve öneriler Türkiye’yi kapsamıyor.
İsviçre’de otoyol hız sınırının 80 kilometreye düşürülmesi henüz değerlendirme aşamasında bulunurken Malta’daki ehliyet teşviki yalnızca ülkenin belirlediği koşulları sağlayan sürücülere yönelik uygulanıyor.
Türkiye’de otoyol hız sınırlarının bu gelişmeler nedeniyle değiştirileceğine veya ehliyetini teslim eden vatandaşlara benzer bir ödeme yapılacağına ilişkin açıklanmış bir karar bulunmuyor.
Avrupa’da trafik ve yakıt tüketimi için farklı çözümler aranıyor
Avrupa ülkelerinde enerji güvenliği, akaryakıt tüketimi ve trafik yoğunluğu, ulaşım politikalarının önemli başlıkları arasında yer alıyor.
İsviçre’nin değerlendirdiği hız sınırı düzenlemesi, yakıt arzında yaşanabilecek sorunlara karşı geçici bir tasarruf önlemi niteliği taşıyor.
Malta’nın başlattığı teşvik programı ise bireysel araç kullanımını azaltmayı amaçlayan mali destek modeli olarak öne çıkıyor.
İsviçre’deki hız sınırı önerisinin uygulamaya alınıp alınmayacağı ilerleyen süreçte belli olacak. Malta’da ise programdan yararlanmak isteyen genç sürücüler için belirlenen başvuru ve taahhüt koşulları geçerli olacak.
