(NÜRNBERG) -Almanya'nın Nürnberg kentinde, aşırı sağcı terör örgütü NSU tarafından 2005 yılında öldürülen İsmail Yaşar, ölüm yıl dönümünde düzenlenen törenle anıldı. Törende, ırkçılık ve yabancı düşmanlığına karşı toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.

Türkiye'nin Nürnberg Başkonsolosluğu tarafından Yaşar'ın öldürüldüğü yerde gerçekleştirilen anma töreni saygı duruşuyla başladı.

Törende konuşan Türkiye'nin Nürnberg Başkonsolosu Fatma Taşan Cebeci, NSU'nun hedef aldığı kişilerin Almanya'da emekleriyle yaşamlarını sürdüren insanlar olduğunu belirterek, İsmail Yaşar'ın bu saldırıların masum kurbanlarından biri olduğunu söyledi. Cebeci, NSU tarafından öldürülen Abdurrahim Özüdoğru ve Enver Şimşek'in de Nürnberg'de yaşadığını hatırlattı.

İsmail Yaşar'ı yakından tanıma fırsatı bulamadığını ifade eden Cebeci, ailesi ve çevresinden onun yardımsever, sevilen ve toplumuna sahip çıkan bir kişi olduğunu öğrendiğini belirtti. Yaşar'ın yalnızca kimliği nedeniyle öldürülmesinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Cebeci, NSU cinayetlerinin ardından ailelerin büyük acılar yaşadığını söyledi.

Anma törenlerinin hem kurbanların hatırasını yaşatmak hem de yakınlarına destek olmak açısından önemli olduğunu dile getiren Cebeci, bu saldırıların yalnızca bireylere değil, tüm insanlığa karşı işlendiğini kaydetti. Toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Cebeci, Türk toplumunun yaşadığı tüm acılara rağmen hoşgörü ve sevgi dilini koruduğunu söyledi.

Irkçılık, yabancı düşmanlığı ve İslam karşıtlığıyla mücadelede toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğine dikkat çeken Cebeci, herkesin bu konuda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti. Alman makamlarının ırkçılığı bir 'zehir' olarak tanımlamasını önemli bulduğunu ifade eden Cebeci, Nürnberg'de NSU tarafından öldürülen üç kişinin bulunduğunu hatırlatarak benzer acıların bir daha yaşanmaması için kurbanların hatıralarına sahip çıkılması gerektiğini vurguladı.

İsmail Yaşar'ı rahmetle andığını belirten Cebeci, 'İsmail Yaşar'ı rahmetle anıyorum. Unutmayalım, unutturmayalım ve insanlığımızdan ödün vermeyelim' dedi. Cebeci, böyle demokratik bir ülkede bu tür cinayetlerin yaşanmasının üzücü olduğunu da sözlerine ekledi.

Anma törenine Başkonsolos Fatma Taşan Cebeci'nin yanı sıra Din Hizmetleri Ataşesi Necmettin Saydan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşesi Ali Haksever, İsmail Yaşar Parkı'nın oluşturulmasına öncülük eden SPD Belediye Meclis Üyesi Aynur Kır, DİTİB Kuzey Bavyera Eyalet Birlik Başkanı Cemil Kimyacıoğlu, Atatürkçü Düşünce Derneği Başkanı Süleyman Akgün, UID Bölge Başkanı Salim Elcivan, Kuzey Bavyera Türk-Alman Kadınlar Kulübü Onursal Başkanı Gülseren Suzan Menzel ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Konuşmaların ardından Din Hizmetleri Ataşesi Necmettin Saydan dua etti. Nürnberg Plarrer Camii İmamı Arif Kaya'nın Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından tören sona erdi.

Kuzey İrlanda Polis Teşkilatı'nın (PSNI) açıklamasına göre, 30'lu yaşlarındaki şüpheli, pazartesi gecesi gerçekleşen ve mağdurun yüzünde, boynunda ve sırtında ciddi yaralanmalara neden olan saldırının ardından cinayete teşebbüs şüphesiyle gözaltına alındı.

Polis, görüntülere de yansıyan olay nedeniyle 'kritik olay' prosedürü başlattı. Görüntülerde, bir kişinin yerde yatan mağdura baş ve boyun bölgesinden bıçakla saldırdığı görüldü.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, saldırıyı 'korkunç' ve 'iğrenç' olarak nitelendirerek, 'Dün gece Belfast'taki korkunç saldırı mide bulandırıcı. Sokaklarımızda bu tür iğrenç şiddet sahnelerine asla tahammülümüz olamaz' ifadelerini kullandı.

Starmer, düşüncelerinin öncelikle mağdurla birlikte olduğunu belirterek, olay yerine müdahale eden güvenlik güçlerine ve yardım eden vatandaşlara teşekkür etti.

(LEFKOŞA)- Kıbrıs sorununda uzun süredir görülmeyen ölçekte bir diplomatik hareketlilik yaşanırken, Birleşmiş Milletler'in üzerinde çalıştığı yeni girişimin önceki müzakere süreçlerinden farklı bir mantık üzerine inşa edilmeye çalışıldığı yönünde işaretler ortaya çıkıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin'in Lefkoşa, Ankara, Atina, Brüksel ve New York'u kapsayan yoğun temas trafiği sonrasında tamamlanması beklenen strateji belgesinin, temmuz sonu veya ağustos başında Cenevre'de yapılması öngörülen genişletilmiş 5 artı 1 toplantısına temel oluşturması hedefleniyor.

Diplomatik kaynaklara göre, amaç, geçmişte defalarca denenen ve sonuç alınamayan müzakere süreçlerini tekrarlamak değil, tarafların kaygılarını dikkate alan 'yeni bir siyasi çerçeve' oluşturmak. Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman'ın son aylarda ortaya koyduğu yaklaşımın ve özellikle seçilmesi sonrasında ilk görüşmesinde BM'ye aktardığı metodolojinin, yeni girişimin şekillenmesinde giderek daha fazla ağırlık kazandığı değerlendiriliyor.

ERHÜRMAN'IN DÖRT MADDESİ MASANIN MERKEZİNDE 

Holguín ile yaptığı görüşmenin ardından ANKA'ya konuşan Cumhurbaşkanı Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının ortaya koyduğu dört maddelik metodolojiyi içermeyen bir sürecin içerisinde yer almayacaklarını açık biçimde ifade etti.

Ancak Erhürman'ın açıklamaları yalnızca kırmızı çizgilerden ibaret değil. Cumhurbaşkanı'nın verdiği mesajlar, BM'nin son dönemde Kıbrıs Türk tarafının kaygılarını daha dikkatli dinlediği ve bunları yeni girişime yansıtmaya çalıştığı yönünde bir izlenim de ortaya koyuyor.

'Beklentilerimizin akomode edilmeye, içselleştirilmeye çalışıldığını görüyoruz' diyen Erhürman, bu nedenle hem Holguin'in hem de Genel Sekreter Guterres'in çabalarını olumlu gördüğünü söyledi.

Cumhurbaşkanı'nın savunduğu metodoloji; siyasi eşitliğin baştan kabul edilmesi, müzakerelerin belirli bir zaman çerçevesi içerisinde yürütülmesi, geçmişte sağlanan yakınlaşmaların korunması ve olası bir başarısızlık halinde Kıbrıs Türk tarafının yeniden mevcut statükoya mahkûm edilmemesi ilkelerini içeriyor.

Özellikle son unsurun yeni girişim açısından belirleyici hale geldiği görülüyor. Kıbrıs Türk tarafında uzun yıllardır dile getirilen temel itirazlardan biri, her başarısız müzakere sürecinin ardından adanın yeniden başlangıç noktasına dönmesi ve çözüm iradesi gösteren tarafın herhangi bir kazanım elde edememesi olmuştu.

2004 Annan Planı referandumu sonrasında yaşanan hayal kırıklığı ve 2017 Crans Montana görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından ortaya çıkan tablo da bu değerlendirmelerin temelini oluşturuyor.

Bu nedenle diplomatik çevrelerde, yeni girişimin en önemli farklılığının 'çözüm olmazsa bile statükoya geri dönülmemesi' anlayışını sürecin sonuna bırakmak yerine başından itibaren dikkate alması, adım adım açılımlar içermesi olduğu konuşuluyor.

'5 ARTI 1 OLSUN AMA ANLAMLI OLSUN'

Cumhurbaşkanı Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının hiçbir zaman genişletilmiş 5 artı 1 formatına karşı olmadığını özellikle vurguladı. Ancak geçmişte gerçekleştirilen bazı toplantıların yalnızca güven artırıcı önlemleri ele almakla sınırlı kaldığını hatırlatan Erhürman, yeni toplantının aynı kaderi paylaşmaması gerektiğini söyledi.

'Daha önceki 5 artı 1'lerde olduğu gibi mezar temizliği konuşmaya gitmeyelim' ifadelerini kullanan Cumhurbaşkanı, garantör ülkelerin ve Genel Sekreter'in katılımıyla yapılacak bir toplantının ciddi siyasi içerik taşıması gerektiğini belirtti.

Bu nedenle temmuz sonu veya ağustos başında yapılması konuşulan toplantının kendisinden çok, o toplantıya hangi hazırlıklarla gidileceğinin önem taşıdığına dikkati çekti. Erhürman'a göre, mesele bir 5 artı 1 toplantısının yapılıp yapılmaması değil, sonuç üretme potansiyeli taşıyan bir siyasi zeminin oluşturulup oluşturulamayacağı.

AVRUPA BİRLİĞİ MASADA DEĞİL AMA SÜREÇTE OLABİLİR

Yeni girişimin dikkati çeken unsurlarından biri de Avrupa Birliği'nin (AB) geçmiş dönemlere göre daha görünür hale gelmesi. Yine de Erhürman, AB'nin müzakere masasının resmi bir tarafı olmasına hem Kıbrıs Türk tarafının hem de Türkiye'nin karşı olduğunu açık biçimde dile getirdi.

'Güney Kıbrıs zaten AB üyesidir. Bu şartlarda ABi'nin masanın parçası olması tarafsızlık özelliğini tamamen ortadan kaldırır' diyen Erhürman, bununla birlikte ABi'nin süreç dışında çok önemli katkılar sağlayabileceğini de vurguladı.

Özellikle Doğrudan Ticaret Tüzüğü gibi yıllardır bekleyen düzenlemelerin AB'nin yetki alanında bulunduğunu hatırlatan Erhürman, Brüksel'in süreci kolaylaştırıcı adımlar atmasının hem mümkün hem de gerekli olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı ayrıca ABi'nin tarihsel olarak Kıbrıs sorununun bugünkü noktaya gelmesinde rol oynadığını belirterek, bu nedenle çözüm yönündeki çabalara katkı yapma sorumluluğu da bulunduğunu ifade etti.

Diplomatik kaynaklar da bu değerlendirmeyi paylaşarak, AB'nin masaya oturmasından çok, tarafların siyasi risk almasını kolaylaştıracak bir atmosfer yaratmasının daha gerçekçi olduğunu belirtiyor.

Bu çerçevede Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, yüksek düzeyli siyasi diyaloğun yeniden başlaması, enerji güvenliği alanında iş birliğinin geliştirilmesi ve Türkiye-AB ilişkilerindeki genel iklimin iyileştirilmesi gibi başlıkların yeni sürece olumlu katkı yapabileceği değerlendiriliyor.

Nitekim AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın gelecek ay Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek için girişimde bulunduğu belirtiliyor.

DEĞİŞEN BÖLGESEL DENKLEM

Erhürman, Ankara'daki NATO Zirvesi'nin doğrudan Kıbrıs gündemiyle toplanmayacağını, ancak değişen bölgesel koşullar nedeniyle Kıbrıs'ın liderler arasındaki temaslarda mutlaka gündeme geleceğini düşündüğünü söyledi.

Kıbrıs'ın enerji güvenliği, deniz yetki alanları, ticaret yolları ve bölgesel güvenlik açısından taşıdığı stratejik önemin son yıllarda daha da arttığını belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, AB'nin de bu nedenle Kıbrıs sorununa geçmişe kıyasla daha fazla ilgi göstermeye başladığını ifade etti.

Diplomatik çevreler de İsrail-İran gerilimi, Avrupa'nın enerji güvenliği arayışları, Doğu Akdeniz'in artan stratejik önemi ve Türkiye-AB ilişkilerinde gözlenen yeniden yakınlaşma çabalarının Kıbrıs dosyasına yeni bir önem kazandırdığı görüşünde.

HOLGUIN'IN DİPLOMASİ MARATONU

Bu çerçevede Holguin'in önümüzdeki haftalarda yürüteceği diplomasi trafiği kritik önem taşıyor. Cumhurbaşkanı Erhürman ve Rum lider Nikos Hristodulidis ile cumartesi günü yeniden görüşecek olan Holguin'in, pazar günü adadan ayrılması bekleniyor.

BM temsilcisi daha sonra 15 Haziran'da Ankara'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 16 Haziran'da ise Atina'da Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis ile temaslarda bulunacak. Daha sonra Kolombiya'ya dönecek olan özel temsilci, değerlendirmeleri sonrasında Brüksel'de AB yetkilileriyle de görüşmeler yapması planlanlıyor.

Ardından New York'ta Genel Sekreter Guterres ile kapsamlı bir değerlendirme gerçekleştirecek olan Holguin'in, ihtiyaç duyulması halinde yeniden adaya dönerek liderlerle bir tur daha görüşebileceği belirtiliyor.

Bütün bu temasların sonucunda hazırlanacak 'strateji belgesinin' yeni sürecin yol haritasını ve yıl sonuna kadar sağlanması hedeflenen adada çözümün bel kemiğini oluşturması bekleniyor.

Diplomatik kaynaklar, temmuz sonu veya ağustos başında yapılması öngörülen 5 artı 1 toplantısının bir sonuç konferansından çok yeni ve yüksek ritimli bir siyasi sürecin başlangıç noktası olmasının hedeflendiğini belirtiyor.

Bu nedenle önümüzdeki haftalarda Ankara, Atina, Brüksel ve New York'ta yapılacak görüşmelerin ardından ortaya çıkacak strateji belgesinin, yalnızca yeni bir müzakere girişiminin değil, aynı zamanda Kıbrıs Türk tarafının uzun süredir savunduğu 'çözüm olmazsa bile statükoya geri dönülmemesi' anlayışının uluslararası diplomasiye ne ölçüde yansıyacağını da göstereceği değerlendiriliyor.

Uluslararası Af Örgütü, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin CHP'nin Kasım 2023 kurultayını iptal eden ara kararına ilgişkin bir açıklama yaptı. Gelişmeleri Türkiye'de hukukun üstünlüğüne ve insan haklarına ciddi bir darbe olarak niteleyen örgüt açıklamasında 'Bu karar, CHP'nin cumhurbaşkanı adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun Mart 2025'te tutuklanmasından bu yana CHP'ye, partinin yüzlerce seçilmiş temsilcisine ve belediye görevlisine yönelik baskıların ve örgütlenme özgürlüğü hakkına yönelik siyasi saiklerle gerçekleştirilen saldırıların ciddi şekilde artması anlamına geliyor. Bir siyasi partinin üyelerinin uluslararası insan hakları hukuku ve yerel hukuk uyarınca güvence altına alınan örgütlenme ve ifade özgürlüğünün doğrudan ihlal edilerek, adalet sisteminin parti içi seçimlerin sonuçlarını değiştirmek için araçsallaştırıldığı yönünde ciddi kaygılar mevcut' denildi

'SİYASİ MUHALEFETE YÖNELİK BASKIYA DERHAL SON VERİLMELİ'

Uluslararası Af Örgütü'nün Avrupa Araştırmalar Direktör Yardımcısı Esther Major de gelişmelere ilişkin 'Kuşkusuz ki baskıların son dönemde artması, Türkiye'de bir dönüm noktasına işaret ediyor. Yetkililer ülkeyi bu tehlikeli uçurumun kenarından çekmek için derhal harekete geçerek, siyasi muhalefete ve muhaliflere yönelik baskıya derhal son vermeli, ifade ve örgütlenme özgürlüğü haklarını korumalı' dedi.

Uluslararası Af Örgütü açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

'Uluslararası Af Örgütü, Türkiye yetkililerini, devletin uluslararası insan hakları hukuku ve standartları kapsamındaki yükümlülüklerine riayet ederek, herkesin ifade, örgütlenme ve barışçıl toplanma özgürlüğü haklarına saygı göstermeye, bu hakları korumaya ve hayata geçirmeye, barışçıl muhalefete ve siyasi muhalefete yönelik baskılara son vermeye ve ülkedeki yargı bağımsızlığını yeniden tesis ederek, ona saygı göstermeye çağırıyor. Ayrıca yetkililer, yalnızca insan haklarını barışçıl şekilde kullandıkları için tutuklanan tüm kişileri derhal ve koşulsuz serbest bırakmalı ve haklarındaki suçlamaları düşürmelidir.

'BİNA İÇİNDE BİBER GAZI KULLANIMI İŞKENCE KAPSAMINA GİREBİLİR'

Ekim 2025'te Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi, Kasım 2023'teki parti kurultayında bazı mevcut ve eski CHP delegeleri tarafından delegelere para karşılığı oy kullandırma gibi hileli faaliyetler sonucunda Özgür Özel'in genel başkan seçildiği iddialarıyla kurultayın iptali istemiyle açılan davayı reddetti. Mahkeme kararında, bazı başvurucuların CHP üyesi olmamaları nedeniyle dava açma ehliyetinin olmadığını ve daha sonraki seçimlerde de Özgür Özel'in seçilmiş liderliğinin doğrulandığını, dolayısıyla önceki tartışmalı kurultay sonucunun her halükârda hükümsüz kaldığını belirtti. Hile iddialarını doğrulayacak somut deliller bulunmamasına rağmen, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi asliye hukuk mahkemesinin kararını bozdu ve eski lider Kemal Kılıçdaroğlu'nun tekrar genel başkanlığa getirilmesine hükmetti. Karar, Yargıtay'da itiraz yolu açık olarak verildi.

24 Mayıs Pazar günü polis, kararı uygulamak ve Özgür Özel ve ekibini binadan çıkarmak için Ankara'da CHP Genel Merkezi'ne müdahale etti. Kolluk görevlileri bina içinde biber gazı kullanarak, içerideki bazı kişileri yaraladı. Polis aynı zamanda genel merkezin önünde toplanmış barışçıl kalabalığın üzerine tazyikli su sıkarak yaralanmalara yol açtı. Kişilerin güvenli bir şekilde kaçamayacağı kısıtlı veya kapalı alanlarda, özellikle de yeterli havalandırmanın olmadığı yerlerde biber gazı kullanılması hukuka aykırıdır ve işkence ile diğer türde kötü muamele kapsamına girebilir. Benzer şekilde, tazyikli su kullanımı katı bir biçimde, yasadışı bir davranışı durdurmak için daha az zararlı ve daha hedefli kalabalık yönetimi tedbirlerinin mevcut olmadığı, etkisiz veya uygunsuz olduğu yaygın şiddet içeren durumlarla sınırlandırılmıştır. Bu şekildeki her tür güç kullanımı yasallık, gereklilik, orantılılık ve hesap verebilirlik ilkelerine uymalıdır.

'ADİL YARGILAMAYLA İLGİLİ CİDDİ KAYGILAR VAR'

CHP'li siyasetçi, cumhurbaşkanı adayı ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ile ekibindeki kişiler, ilçe belediye başkanları, belediye çalışanları ve iş insanlarının da aralarında bulunduğu 400'den fazla kişi hakkındaki, suç örgütü yönetmek, rüşvet, yolsuzluk, kara para aklama, irtikap ve ihaleye fesat karıştırma gibi suçlardan açılan siyasi güdümlü toplu dava 9 Mart 2026 tarihinde İstanbul, Silivri'deki Marmara Cezaevi'nde bir mahkeme salonunda başladı. Mart 2025'ten bu yana tutuklu olan Ekrem İmamoğlu, suçlu bulunması halinde 2 bin 352 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Suçlamaların büyük bölümü, bazı sanıkların ceza indirimi gibi etkin pişmanlık hükümleri kapsamında verdiği ifadeler ile kimlikleri savunma avukatlarına açıklanmayan 15 gizli tanığın ifadelerine dayanmaktadır. Dört bin sayfalık iddianameye ek olarak, sayısı yüz binleri bulan soruşturma dosyaları, çok sayıda kişinin suçlanıyor olması ve davanın yıllarca sürebilecek olması, etkili savunma hakkı da dahil adil yargılanma konusunda ciddi kaygılara neden olmaktadır. Ana muhalefet partisinin cumhurbaşkanı adayına yöneltilen son derece siyasallaşmış suçlamalar, İmamoğlu'nun üniversite diplomasının alındıktan 30 yıl sonra iptal edilmesi ve İmamoğlu ile diğer sanıklardan bazılarının akrabalarının yolsuzluk iddialarıyla hedef alınması da dahil olma üzere, İmamoğlu'nun cumhurbaşkanlığı adaylığını engelleyebilecek veya onu adaylıktan vazgeçirebilecek diğer girişimlerin ardından gelmiştir. Ceza adalet sisteminin daha geniş anlamda siyasi muhalefeti bastırmak için araçsallaştırıldığını gösteren bir diğer örnek ise, ülke genelinde CHP yönetimindeki belediyelerin siyasi güdümlü soruşturmalar bağlamında toplu gözaltılarla hedef alınmasıdır'

Uzmanlar, bu artışın nedenlerinden biri olarak Ukrayna'nın Ağustos 2025'te yürürlüğe giren yeni düzenlemesini gösteriyor. Düzenleme kapsamında, 18-22 yaş arasındaki askerlik yükümlüsü erkeklerin yurt dışına çıkışına izin verilmeye başlandı. Daha önce bu yaş grubundaki erkekler yalnızca istisnai durumlarda ülke dışına çıkabiliyordu.

Savaşın ilk yıllarında Almanya'ya gelen Ukraynalılar arasında kadınlar ve çocuklar çoğunluğu oluşturuyordu. Tek ebeveynli aileler ve çocuklarının, Almanya'daki Ukraynalı nüfusun yaklaşık yüzde 40'ını oluşturduğu belirtilirken, bu oranın Almanya genel nüfusundaki ortalamanın yaklaşık 5 katı olduğu ifade ediliyor.

Öte yandan, Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, geçen hafta gerçekleştirilen Avrupa Birliği İçişleri Bakanları toplantısında, askerlik çağındaki Ukraynalılara geçici koruma statüsünün otomatik olarak verilmemesi gerektiğini savundu. Dobrindt, bu kişilerin Almanya'da kalabilmek için bireysel iltica başvurusu yapmaları gerektiğini söyledi.

Alman hükümet kaynaklarına göre Dobrindt'in önerisi, birçok Avrupa Birliği üyesi ülkenin İçişleri Bakanları tarafından da destekleniyor. Avrupa Komisyonu'nun, Ukraynalılara yönelik geçici koruma statüsünde değişikliğe gidilip gidilmeyeceğine ilişkin kararını haziran ayı sonuna kadar açıklaması bekleniyor.

İsveç merkezli Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI), silahlanma ve uluslararası güvenlik durumuna ilişkin yıllık raporu yayımlandı. Raporun temel bulguları arasında, devletlerin nükleer silahları ulusal güç araçları olarak giderek daha fazla kullandığı ve nükleer silahların sayısını ve rolünü azaltmaya yönelik on yıllarca süren çabaları tersine çevirdiği, buna rağmen yanlış hesaplama ve tırmanma risklerinin arttığı yer alıyor.

Raporda, nükleer silaha sahip dokuz ülkenin (ABD, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa, Çin, Hindistan, Pakistan, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti ve İsrail) 2025 yılında nükleer cephaneliklerini modernize etme ve güçlendirme programlarını sürdürdüğü ve bu ülkelerin çoğunun yıl içinde yeni nükleer silahlı veya nükleer kapasiteli silah sistemleri konuşlandırdığı belirtildi. 

Ocak 2026 itibarıyla yaklaşık 12 bin 187 olan savaş başlığı envanterinin yaklaşık 9 bin 745 tanesinin olası kullanım amacıyla askeri stoklarda bulunduğu tespit edilen raporda, başlıkların yaklaşık 4 bin 12'sinin füze ve uçaklara yerleştirildiği ve geri kalanının depolarda tutulduğu aktarıldı. Konuşlandırılmış savaş başlıklarının 2 bin 100 ila 2 bin 200'ünün balistik füzeler üzerinde yüksek operasyonel alarm durumunda tutulduğu ifade edilerek, savaş başlıklarının neredeyse tamamının Rusya veya ABD'ye, daha az bir kısmının ise Fransa ve Birleşik Krallık'a ait olduğu belirtildi. Raporda, Çin ve Hindistan'ın da barış zamanında artık füzelere monte edilmiş az sayıda savaş başlığı konuşlandırabileceğine yer verildi. 

'GÜVENLİK STRATEJİLERİNİ NÜKLEER SİLAHLARA BAĞLAMAK RİSKLERİ ARTIRABİLİR'

Raporda değerlendirmesine yer verilen SIPRI Direktörü Karim Haggag, 'Bazı dünya liderleri de dahil olmak üzere etkili aktörler, düşmanca bir devletin saldırısına karşı bir güvence olarak nükleer silahları savunuyor. Ancak ulusal savunma ve güvenlik stratejilerini nükleer silahlara bağlamak nükleer riskleri önemli ölçüde artırabilir. Silah teknolojisindeki ilerlemeler, nükleer silahların kontrolünün çökmesi ve jeopolitik gerilimlerin tırmanması gibi bir dizi faktör nedeniyle nükleer silahlarla ilgili tehlikeler artıyor. Aynı zamanda, nükleer silaha sahip Hindistan ile Pakistan arasındaki çatışma başta olmak üzere, dünyadaki olaylar nükleer caydırıcılık mantığını sorgulatıyor' ifadelerini kullandı. 

Rusya ve ABD'nin dünyadaki nükleer silah stoklarının yaklaşık yüzde 83'üne sahip olduğu bilgisinin yer aldığı raporda, 2025'te iki ülkenin stoklarının büyüklüğünün nispeten sabit kalmış gibi görünse de, kapsamlı modernizasyon programlarının gelecekte cephaneliklerinin büyüklüğünü ve çeşitliliğini artıracağı yönünde bir eğilim içerisinde olduğu ifade edildi.

EN HIZLI BÜYÜYEN ÜLKE ÇİN

SIPRI'ye göre, Çin yaklaşık 620 nükleer savaş başlığına sahip. Raporda, 'Çin, nükleer cephaneliğini diğer tüm ülkelerden daha hızlı genişletiyor ve 2025 yılındaki askeri geçit töreninde birkaç yeni nükleer sistemi sergiledi. Ocak 2026 itibarıyla Çin, ülkenin kuzeyindeki üç büyük füze silosu alanına yüzlerce füze yerleştirmişken, doğudaki üç dağlık bölgede 30 silonun tamamlanması için çalışmalarını sürdürüyor. Kuvvetlerini nasıl yapılandıracağına bağlı olarak, Çin on yılın sonuna kadar potansiyel olarak Rusya veya ABD kadar kıtalararası balistik füzeye sahip olabilir. Ancak Çin 2030 yılına kadar bin savaş başlığını aşsa bile, bu rakam mevcut Rus ve ABD nükleer stoklarının her birinin yalnızca yaklaşık dörtte birine denk gelecektir' değerlendirmesi yapıldı.

Raporda, 2026 yılında nükleer başlık sayıları Birleşik Krallık'ta 225, Fransa'da 370, Hindistan'da 190, Pakistan'da 170, Kuzey Kore'de 60 ve İsrail'de 90 olarak hesaplandı.

Kosova'da yapılan erken genel seçimi mevcut Başbakan Albin Kurti liderliğindeki Kendin Karar Al Hareketi kazandı. Kosova Merkez Seçim Komisyonu'nun internet sitesinde yer alan verilere göre, sandıkların yüzde 100'ü açıldı. Sonuçlara göre oyların yüzde 42,91'ini alan Kendin Karar Al Hareketi ilk sırada yer alırken, Kosova Demokratik Partisi yüzde 21,13, Kosova Demokratik Birliği yüzde 17,59, Kosova'nın Geleceği İçin İttifak yüzde 7,16 oy aldı. Kosova Demokratik Türk Partisi ise oyların yüzde 0,78'ini aldı. Seçimlere katılım yüzde 37,05 olarak ölçüldü.

Kurti, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

'Demokrasimizin gücünü bir kez daha ortaya koyan özgür, adil ve barışçıl seçimlere katılan, yurt içinde ve yurt dışında Kosova halkına teşekkürler. Ülkeyi ileriye taşımaya devam etmemiz için bize duyduğunuz güven bizi onurlandırıyor. Yedi yıl içinde beşinci kez, yurttaşlar vizyonumuza ve çalışmalarımıza olan güvenlerini yenilediler. Bu, birlikte kaydettiğimiz ilerlemeye yönelik güçlü bir destektir. Yeni kurumları oluşturmak ve Kosova halkına hizmet etmek için özenle çalışacağız.'

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran ile İsrail arasındaki son saldırılara ilişkin açıklama yaptı. Pezeşkiyan, X hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

'Önceliğimiz ulusal güvenlik ve halkın huzurudur. Ülkemizin haklarını kararlılıkla savunacak ve hiçbir tehdit karşısında geri adım atmayacağız. Diplomasi ve savunma, ulusal gücün iki kanadıdır; ne savaş alanını ne de müzakere masasını terk etmedik. İnşallah, birlik ve akıl ile İran bu sınavdan onurla çıkacaktır.'

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile İsrail arasındaki son saldırılara ilişkin açıklama yaptı. Trump, Truth Social isimli sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

'İsrail ve İran, her iki taraf da derhal bir ateşkes yapmak istiyor!'Barış' konusundaki son müzakereler sürüyor. Tabii, cehalet ya da aptallık buna engel olmazsa. 'Nihai Anlaşma'ya varılana dek abluka yürürlükte kalacak ve tüm gücüyle uygulanmaya devam edecek. İşler hızlı ilerlemeli.'

İsrail ve İran'ın birbirlerine yönelik saldırıları gece boyunca devam etti. İsrail'in Beyrut'un güney banliyölerine saldırılarına misilleme olarak İran, İsrail'e bir art arda füze saldırısında bulundu. İran, Ramat David Hava Üssü'nün hedef alındığını açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri'nden yapılan açıklamada füzelerin önlendiği belirtildi.

İsrail Savunma Kuvvetlerinin 'Yeşil ışık yakılır yakılmaz' İran'ın vurulacağı açıklamasından saatler sonra Yemen'den ve İran'dan füzelerin atıldığını duyurdu. Ardından İsrail Hava Kuvvetleri İran rejimine ait olan ve İran'ın batısı ile merkezinde bulunan askeri hedeflere saldırı düzenlendiğini açıkladı.

İsrail Genelkurmay Başkanı ve İsrail Silahlı Kuvvetleri'nin üst düzey yetkililerinin İran'a yönelik saldırılarını yönettikleri bildirildi. Ardından İsrail, İran'daki Mahşehr'deki Karun Petrokimya Şirketi'ne saldırı düzenledi.

İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı'nın haberinde, Huzistan Vali Yardımcısı Veliyullah Hayati'nin saldırıya ilişkin açıklamasına yer verildi. Hayati, 'Mahşehr'deki Karun Petrokimya Şirketi, Siyonist düşman tarafından hava saldırısına uğradı. Fırlatılan mühimmatın isabet etmesi sonucu sanayi tesisinin bazı bölümleri hasar gördü' ifadelerini kullandı. Hayati, ilk belirlemelere göre can kaybı ve yaralanmanın olmadığını bildirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırılara karşılık 'Nasr Operasyonu'nu başlattıklarını ve bu doğrultuda Nevatim ve Tel Nof Üssü hava üssünü hedef aldıklarını açıkladı.

İSRAİL'DE GÜVENLİK KABİNESİ TOPLANIYOR

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinde yer alan bir haberde, son gelişmelerin ardından güvenlik kabinesinin toplanacağı aktarıldı. Öte yandan ülkede güvenlik önlemleri sıkılaştırıldı. Ülke genelinde okullar kapatıldı. Toplu etkinlikler kısıtlandı ve iş yerlerinde güvenli alanlar oluşturulması zorunlu hale getirildi.

TRUMP: 'UMARIM İSRAİL MİSSİLEME YAPMAZ'

ABD Başkanı Donald Trump, gelişmelere ilişkin Fox News'a açıklamalarda bulundu. İran'ın İsrail'e yönelik füze saldırılarının Tahran ile müzakerelere 'yardımcı olmayacağını' belirten Trump, İran'ın saldırılarına yol açan İsrail'in Beyrut'taki Hizbullah hedeflerine yönelik önceki saldırılarından duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Trump, 'Füzelerinizi ateşlediniz, bu kadar yeter. Masaya geri dönün ve bir anlaşma yapın' dedi.

Trump, 'Bu kesinlikle müzakerelere yardımcı olmayacak. (Anlaşmaya) Çok yakındık. Önümüzdeki hafta Pazartesi, Salı veya Çarşamba günü bir anlaşma imzalanacağını söylerdim. Ama şimdi bu oluyor' diye konuştu.

Axios'a yaptığı açıklamada Trump, 'İran'ın saldırıları kimseye zarar vermedi. Umarım İsrail misilleme yapmaz. Eğer Bibi (İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu) onlara karşılık verirse, bu durum son 47 yıldır -ya da son üç bin yıldır- olduğu gibi devam edecek' ifadelerini kullandı.

İSRAİL ORDUSU: İRAN'A YÖNELİK GENİŞ KAPSAMLI BİR OPERASYONU TAMAMLANDI

İsrail Savunma Kuvvetleri, saat 10.48 itibarıyla resmi sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım ile İsrail Savunma Kuvvetleri'nin İran'ın stratejik savunma sistemlerine yönelik geniş kapsamlı bir operasyonu tamamladıklarını duyurdu. Paylaşımda, şunlar kaydedildi:

'Askeri İstihbarat Dairesi amirliğinde, Hava Kuvvetleri'ne ait onlarca savaş uçağı, kısa bir süre önce İran terör rejiminin stratejik savunma sistemlerine yönelik geniş kapsamlı bir operasyonu tamamladı. Son dönemde, rejimin 'Aslan Kükreyişi' Operasyonu'nda hasar gören tespit ve savunma kabiliyetlerini yeniden inşa etme faaliyetlerinin bir parçası olarak, İran'ın birkaç farklı bölgesine savunma sistemleri yerleştirilmişti; gerçekleştirilen operasyon bu sistemlerin imha edilmesiyle sonuçlandı. 'Aslan Kükreyişi' Operasyonu'nda İsrail Savunma Kuvvetleri, İran terör rejiminin savunma sistemlerine derin bir darbe indirmişti. Tamamlanan bu operasyonlar, Hava Kuvvetleri'nin İran semalarındaki hareket özgürlüğünü daha da derinleştirmeye katkı sağlamaktadır.'

(LEFKOŞA) - Kıbrıs sorunu yıllar sonra yeniden ciddi bir diplomatik hareketliliğin merkezine yerleşiyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın, Lefkoşa'da Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis ile bugün ayrı ayrı gerçekleştireceği görüşmeler, diplomatik kaynaklara göre yalnızca bir nabız yoklaması değil, yeni bir müzakere döneminin fiilen başlangıcı niteliği taşıyor.

Sürece yakın kaynaklar, Birleşmiş Milletler'in artık geçiş kapıları ve güven artırıcı önlemler eksenindeki sınırlı yaklaşımı geride bırakarak, Avrupa Birliği, Türkiye, Yunanistan, Birleşik Krallık, enerji güvenliği, ticaret yolları ve Doğu Akdeniz'in değişen jeopolitiğini kapsayan çok daha geniş bir siyasi çerçeve üzerinde çalıştığını belirtiyor.

Kaynaklara göre, Antonio Guterres, görev süresi sona ermeden önce Kıbrıs konusunda son ve ciddi bir diplomatik girişimde bulunmak istiyor. Hedefin yıl sonuna kadar kapsamlı bir çözüm ya da en azından tarafları geri dönülmesi zor bir siyasi sürece sokabilecek stratejik bir çerçeve anlaşması oluşturmak olduğu ifade ediliyor.

Diplomatik çevrelerde giderek daha fazla dile getirilen değerlendirme, bu girişimin yalnızca Kıbrıs sorununu çözmeye yönelik bir çaba olmadığı yönünde. Buna göre şekillenmekte olan süreç, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin geleceği, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın Ankara ile geliştirmeye çalıştığı yeni diyalog, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in bölgesel hesapları, Doğu Akdeniz enerji denklemi ve hatta ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin bölgeye yaklaşımıyla doğrudan bağlantılı çok katmanlı bir diplomatik girişim niteliği taşıyor. Bu yaklaşım, son yıllardaki diplomatik çabalardan belirgin şekilde farklılık gösteriyor.

GÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLERDEN STRATEJİK ÇERÇEVEYE

Birleşmiş Milletler çevrelerinde giderek güçlenen değerlendirme, güven artırıcı önlemlerin artık müzakere sürecini ileri taşımakta yetersiz kaldığı yönünde. Yıllardır yeni geçiş kapıları, güneş enerjisi projeleri, mezarlıkların restorasyonu ve benzeri başlıklar etrafında şekillenen görüşmelerin önemli bir siyasi momentum yaratamadığı görülüyor.

Diplomatik kaynaklara göre, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Kıbrıs özel temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın yaklaşımı, 'taraflar bir geçiş kapısında dahi anlaşamıyorsa, yalnızca bu tür teknik başlıklarla kapsamlı bir çözüme ulaşmanın mümkün olmadığı' yönünde.

Bu nedenle yaklaşan yeni süreçte geçiş kapıları ve diğer güven artırıcı önlemler, gündemin merkezinde olmayacak. Bunlar önemini koruyacak ancak asıl odak, Kıbrıs'ın gelecekte nasıl yönetileceği ve bölgesel denkleme nasıl entegre olacağı sorularına kayacak.

Temmuz ayının son haftasında veya Ağustos ayının ilk günlerinde yapılması öngörülen yeni gayriresmi 5 artı 1 toplantısının bu nedenle geçiş kapıları, mezarlık restorasyon projeleri ya da diğer geleneksel güven artırıcı önlemler etrafında şekillenmesi beklenmiyor. Bunun yerine toplantının, tarafların resmi müzakerelerin yeniden başlamasına zemin oluşturabilecek ortak bir siyasi ufuk üzerinde buluşup buluşamayacaklarını test etmeye odaklanacağı değerlendiriliyor.

AVRUPA NEDEN YENİDEN MASADA?

Yeni dönemin belki de en dikkat çekici özelliği Avrupa Birliği'nin giderek daha görünür hale gelmesi. Diplomatik kaynaklara göre, bunun yalnızca Kıbrıs ile ilgisi yok. Ukrayna savaşı, İsrail-İran çatışması, enerji güvenliği, göç baskısı ve Avrupa'nın stratejik özerklik arayışı, Brüksel'i Doğu Akdeniz'e yeniden yöneltti. Kaynaklar, Portekizli olan BM Genel Sekreteri Guterres ile yine Portekizli olan Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa arasında son aylarda Kıbrıs konusunda tarihte görülmedik yoğunlukta istişareler yürütüldüğünü aktarıyor. Birleşmiş Milletler'in geçmiş dönemlerde Avrupa Birliği'ni Kıbrıs dosyasında bu ölçüde sürecin parçası yapmaya çalışmadığına dikkati çeken diplomatik çevreler, bugün ortaya çıkan tablonun farklı olduğunu vurguluyor.

Aynı kaynaklara göre, Kıbrıs artık yalnızca Birleşmiş Milletler'in çözmeye çalıştığı bir ihtilaf olarak görülmüyor. Avrupa güvenliği, enerji arzı, Doğu Akdeniz istikrarı ve Türkiye-AB ilişkilerinin geleceğiyle doğrudan bağlantılı bir dosya olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle Avrupa Birliği'nin yeni bir Kıbrıs temsilcisi atama hazırlıkları da dikkatle izleniyor.

ANKARA-BRÜKSEL-WASHINGTON HATTI YENİDEN HAREKETLENİYOR

Diplomatik kaynakların dikkati çektiği bir diğer gelişme ise Türkiye, Avrupa Birliği ve ABD arasındaki temasların son dönemde yeniden yoğunlaşması. Temmuz ayında yapılacak NATO Zirvesi çerçevesinde, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek istedikleri ve bu amaçla Ankara nezdinde girişimlerde bulundukları belirtiliyor. Kaynaklara göre, zirveye ABD Başkanı Donald Trump'ın da katılması bekleniyor.

Resmi gündemin, Türkiye-AB ilişkileri, güvenlik, göç, savunma ve ekonomik ilişkiler olması öngörülse de diplomatik çevreler, Kıbrıs dosyasının da bu temasların arka planında önemli yer tutacağını değerlendiriyor.

Aynı kaynaklar, Ankara ile Washington arasında da bir süredir liderler düzeyinde kapsamlı bir görüşme için hazırlık yapıldığını belirtiyor. Bu görüşmenin NATO Zirvesi marjında gerçekleşebileceği gibi iki liderin katılacağı başka bir uluslararası etkinlikte veya kamuoyuna yansıyan bazı temaslarda dile getirildiği üzere bir futbol karşılaşması gibi sembolik bir fırsat etrafında da düzenlenebileceği ifade ediliyor.

Diplomatik kaynaklara göre, görüşmenin gündeminde yalnızca ikili ilişkiler değil, NATO'nun geleceği, Ukrayna savaşı, Ortadoğu'daki gelişmeler, Türkiye-Avrupa ilişkileri ve Doğu Akdeniz başlıklarının da yer alması bekleniyor.

Bir diplomatik kaynak, 'Bugün Kıbrıs'ı, Türkiye-AB ilişkilerinden ayrı düşünmek mümkün değil. Aynı şekilde enerji güvenliğini Kıbrıs'tan, Doğu Akdeniz'i de Türkiye'den bağımsız değerlendirmek mümkün değil. Buna artık ABD boyutu da ekleniyor' değerlendirmesinde bulundu.

Kaynaklara göre, Washington'ın son dönemde Kıbrıs konusunda daha temkinli bir profil izlemesine rağmen, ABD'nin yeni bir çözüm sürecine siyasi destek vermesi halinde bunun yalnızca müzakerelere değil, aynı zamanda Türkiye-AB ilişkilerinin yeniden canlandırılmasına da katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle bazı diplomatik çevrelerde şekillenmeye başlayan yeni çerçevenin yalnızca bir Kıbrıs anlaşması değil, Türkiye, Avrupa Birliği, ABD, Yunanistan ve Doğu Akdeniz'in enerji ve güvenlik mimarisini de etkileyebilecek daha geniş bir uzlaşma sürecinin parçası olabileceği konuşuluyor.

YENİ MODEL: FEDERASYON MU KONFEDERASYON MU?

Yeni sürecin en dikkat çekici boyutu ise olası çözüm modeline ilişkin tartışmalar. Resmi pozisyonlarda herhangi bir değişiklik bulunmamakla birlikte, diplomatik çevrelerde son dönemde giderek daha sık dile getirilen görüş, geçmişte tartışılan güçlü merkezi federasyon modellerinin artık gerçekçi görülmediği yönünde. Bunun yerine son derece sınırlı ortak yetkilere sahip, geniş özerklik temelinde çalışan ve tarafların kendi yönetim alanlarını büyük ölçüde koruduğu modeller üzerinde duruluyor.

Bazı kaynaklar bunu 'çok gevşek federasyon' olarak tanımlıyor. Bazıları ise özel görüşmelerde bunun fiilen iki devletin belirli alanlarda işbirliği yaptığı bir konfederatif yapıya benzeyebileceğini ifade ediyor. Bu modelde dış temsil, Avrupa Birliği ilişkileri, bazı ekonomik alanlar ve sınırlı sayıda ortak konu merkezi yapıya bırakılırken, günlük yönetim yetkilerinin büyük bölümü kurucu devletlerde kalacak.

Bir diplomatik kaynak, 'Tartışılan konu artık federasyon mu konfederasyon mu sorusu değil. Tartışılan konu işleyen ve sürdürülebilir bir ortaklık modeli bulunup bulunamayacağıdır' değerlendirmesini yaptı.

ENERJİ VE TİCARET ÇÖZÜMÜN SİGORTASI OLABİLİR

Yeni yaklaşımın merkezinde yalnızca anayasal düzenlemeler bulunmuyor. Enerji bağlantıları, doğal gaz projeleri, elektrik enterkonneksiyonu, ticaret koridorları ve bölgesel altyapı projeleri de çözümün ayrılmaz parçası olarak görülüyor.

Kaynaklara göre, son dönemde özellikle IMEC koridoru, doğal gaz projeleri, Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşabilecek enerji hatları ve Doğu Akdeniz'deki yeni ekonomik fırsatlar diplomatik hesaplamaların önemli unsurları haline gelmiş durumda. Bu yaklaşımın temel mantığı, birbirine enerji, ticaret ve ekonomik çıkarlarla bağlı toplumların yeniden çatışmaya yönelmesinin çok daha zor olması. Dolayısıyla çözüm yalnızca anayasal bir metin değil, aynı zamanda karşılıklı bağımlılıklar üzerine kurulu bir ekonomik ve stratejik mimari olarak tasarlanıyor.

KIBRIS İÇİN BİR 'ABRAHAM ANLAŞMASI' MI? 

Diplomatik çevrelerde giderek daha fazla dile getirilen bir başka değerlendirme ise ortaya çıkabilecek çerçevenin yalnızca bir Kıbrıs anlaşması olmayabileceği yönünde. Bazı kaynaklar, üzerinde çalışılan yapının Türkiye, Avrupa Birliği, Yunanistan, Kıbrıs, enerji güvenliği, Doğu Akdeniz işbirliği, ticaret koridorları ve bölgesel istikrar başlıklarını aynı paketin içine yerleştirebilecek kadar geniş bir perspektife sahip olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle bazı diplomatlar, özel sohbetlerde süreci, Ortadoğu'daki Abraham Anlaşmaları'na benzer şekilde, yalnızca siyasi bir uzlaşma değil, bölgesel işbirliğini teşvik edecek daha kapsamlı bir mimari olarak tanımlamaya başladı. Elbette bu değerlendirme bugün için spekülatif olmaktan öteye geçmiş değil. Ancak dikkat çekici olan, ilk kez Kıbrıs sorununun yalnızca iki toplum arasındaki bir anlaşmazlık olarak değil, Avrupa'nın güvenliği, Türkiye'nin Batı ile ilişkileri, Doğu Akdeniz enerji denklemi ve bölgesel ekonomik entegrasyonun parçası olarak ele alınmaya başlanması.

DARALAN ZAMAN PENCERESİ

Henüz üzerinde anlaşılmış bir çerçeve bulunmuyor. Taraflar arasındaki görüş ayrılıkları da ortadan kalkmış değil. Bununla birlikte diplomatik çevrelerde hakim olan görüş, önümüzdeki 18 ayın alışılmışın dışında bir fırsat penceresi sunduğu yönünde. 2027 yılında Türkiye ve Yunanistan'da seçim hesaplarının öne çıkmaya başlaması, uluslararası gündemin başka krizlere kayması ve mevcut siyasi momentumu oluşturan koşulların değişmesi halinde bugünkü fırsatın kaybolabileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle bugün ortaya çıkan tablo kesin başarı vadeden tarihi bir fırsattan çok, uzun yıllardır görülmeyen ölçüde ciddi bir diplomatik hareketlilik olarak tanımlanıyor.

Ancak dikkat çekici olan, 63 yılı aşkın süredir çözülemeyen Kıbrıs sorununun ilk kez yalnızca Kıbrıs bağlamında değil, Türkiye-AB ilişkileri, Avrupa güvenliği, enerji arzı ve Doğu Akdeniz'in geleceğiyle birlikte ele alınması. Bu nedenle önümüzdeki aylarda şekillenebilecek herhangi bir anlaşma, yalnızca Kıbrıs'ın geleceğini değil, daha geniş bir bölgesel düzenin de temel taşlarından biri haline gelebilir.

Mitinge katılan CHP Bursa Milletvekili ve CHP Yurtdışı Örgütlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nurhayat Altaca Kayışoğlu yaptığı konuşmada, demokrasi ve özgürlük mücadelesinin ancak birlik ve dayanışmayla başarıya ulaşabileceğini belirterek, Türkiye'de hukukun üstünlüğü, adalet ve demokratik haklar için verilen mücadelenin uluslararası dayanışmayla güçleneceğini söyledi.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin tarihsel mücadelesine değinen Kayışoğlu, partinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün örgütlü mücadele anlayışının bugün de yol gösterici olduğunu ifade etti. CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in de benzer şekilde halkla birlikte demokrasi mücadelesini sürdürdüğünü belirten Kayışoğlu, 'Binalar, koltuklar değil, halkın desteği önemlidir. Mücadelemizi halkla birlikte büyütmeye devam edeceğiz' dedi.

Türkiye'de uygulanan yönetim anlayışının yurttaşlara yoksulluk, adaletsizlik ve hukuksuzluk getirdiğini söyleyen Kayışoğlu, halkın ilk seçimde demokratik iradesini sandıkta ortaya koyacağını kaydetti.

CHP'nin son seçimlerde birinci parti olduğunu hatırlatan Kayışoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'na yönelik süreçlerin siyasi amaçlarla yürütüldüğünü söyledi. İmamoğlu'nun tutuklanmasına rağmen ön seçim sürecini tamamladıklarını belirten Kayışoğlu, milyonlarca yurttaşın desteğiyle adaylık sürecinin güçlenerek devam ettiğini ifade etti.

Partiye yönelik kayyum girişimleri ve kurultay tartışmalarına da değinen Kayışoğlu, CHP'yi yıpratmaya yönelik girişimlerin sonuç vermediğini savunarak, 'Bu tür girişimler karşısında daha fazla kenetleniyoruz. Örgütlü mücadeleyi kimse yenemez' dedi.

Dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan çatışmalar, otoriter yönetimler ve demokrasi krizlerine dikkat çeken Kayışoğlu, tüm demokratik güçlere ortak mücadele çağrısında bulundu. 'Dünyanın bütün demokratları birleşin' diyen Kayışoğlu, hukukun siyasi amaçlarla kullanılmasına karşı uluslararası dayanışmanın önemine vurgu yaptı.

Kayışoğlu, demokrasi, hukuk devleti ve temel haklar için mücadeleden geri adım atmayacaklarını belirterek, 'Asla bölünmeyeceğiz, birlikte direneceğiz ve birlikte kazanacağız. Bu mücadele demokrasi, adalet ve halk iradesine sahip çıkma mücadelesidir' dedi.

Mitingde CHP Augsburg Birlik Başkanı Aydın Aslan, CHP Nürnberg Birlik Başkanı Hüseyin Coşgun, CHP Münih Birlik Başkanı Ali Demirtaş, Bayern SPD Eş Eyalet Başkanı Ronja Endres, SPD Eyalet Meclisi Milletvekili Florian von Brunn, Bayern Yeşiller Eyalet Başkanı Gisela Sengl, HDF adına Görkem Şahin, Sol Parti adına Ahmet Uzun, TİP adına Erman Payaslı, Tokatlılar Kültür Derneği Başkanı Sevilay Hundsberger ve Münih Öğrenciler Birliği'nden Bedirhan Yıldız da birer konuşma yaptı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), X hesabından yapılan paylaşımda, ABD güçlerinin, İran'ın Hürmüz Boğazı ve Körfez'deki komşu ülkelere doğru fırlattığı çok sayıda İran menşeli balistik füze ve insansız hava aracını (İHA) önlediği belirtildi. Paylaşımda şunlar kaydedildi:

'CENTCOM, Hürmüz Boğazı'na doğru fırlatılan dört İran menşeli tek yönlü saldırı insansız hava aracını düşürdükten birkaç saat sonra İran, Kuveyt ve Bahreyn'e doğru yedi balistik füze ateşledi. Bu saldırı insansız hava araçları, bölgedeki deniz trafiği için acil bir tehdit oluşturuyordu. ABD güçleri, daha sonraki deniz saldırılarına karşı savunma amacıyla Goruk ve Keşm Adası'ndaki İran kıyı gözetleme radar üslerini vurdu.

İlk değerlendirmelere göre, İran tarafından fırlatılan füzelerin altısı önlendi ve yedincisi hedefe ulaşamadı. Şu anda ABD personeline zarar geldiğine dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır ve İran'ın Bahreyn'deki ABD 5. Filo karargahına zarar verdiği iddiaları asılsızdır. CENTCOM güçleri teyakkuzda olup, İran'ın haksız saldırganlığına karşı öz savunma amacıyla karşılık vermeye hazır durumdadır.'

İRAN DA ABD ÜSLERİNİ HEDEF ALDI

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'nda yer alan bir haberde, Devrim Muhafızları Ordusu'nun, 'Çocuk katili ve terörist ABD ordusunun Sirik ve Keşm Adası'na yönelik saldırısı sonrası, düşmanın bölgedeki üsleri Hava ve Uzay Kuvvetlerinin füzeleriyle vuruldu' açıklamasına yer verildi. Açıklamada, dört petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'ndan izinsiz şekilde geçmeye çalıştığı, bunun üzerine petrol tankerlerinden birisinin hedef alındığı ve ardından ABD'nin Sirik ve Keşm Adası'ndaki iki iletişim kulesine füze saldırısı gerçekleştirdiği kaydedildi.

Açıklamada, 'Kuveyt'teki Ali es-Salem Hava Üssü ve Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filosu'nun kalan önemli tesisleri, Devrim Muhafızları Hava Kuvvetleri'nin balistik füzeleriyle hedef alındı' ifadelerine yer verildi.

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, bir savunma sanayi fabrikası ziyaretinde değerlendirmelerde bulundu. Starmer, Rusya'nın NATO'ya yönelik bir saldırı tehdidi nedeniyle savunmanın güçlendirilmesinin aciliyetini vurguladı. Starmer, 'Bunun önemine dair bir hatırlatmaya ihtiyacınız varsa, istihbarat değerlendirmemiz ve NATO'daki diğer ülkelerin değerlendirmesi, Rusya'nın 2030 gibi erken bir tarihte NATO'ya bir saldırı düzenleyebileceği yönündedir' dedi. 

Starmer, 'Bu savunma yatırım planı gerçekten önemli olacak, ülkemizi savunmak için ihtiyaç duyduğumuz geleceğin yeteneklerine çok odaklanacak. Bu, sizin ve ülke genelindeki sizin gibi diğer insanlar için daha fazla iş anlamına gelecek, çünkü savunma harcamalarını artırdıkça, ki bunu zaten yaptık, önümüzdeki haftalarda yayınlanacak olan savunma yatırım planını uygularken, bununla birlikte bu ülkede iyi ücretli, nitelikli işlerin de olması gerçekten önemli' ifadelerini kullandı.

Savunma yatırım planı üzerinde Silahlı Kuvvetler ile bir süredir yakın iş birliği içinde çalıştıklarını söyleyen Starmer, 'Çünkü bu etkileşime ihtiyacımız var. En çok hangi kabiliyetlere ihtiyaç duyuyorsunuz, hangi zaman diliminde ihtiyaç duyuyorsunuz? Savunma Bakanlığı ile ve aslında hükümet genelinde çalıştık; çünkü bu, hükümetlerarası bir önceliktir. Bu plan, yalnızca birkaç hafta sonra yapılacak olan NATO Zirvesi'nden önce yayımlanacak. Bu, dünyanın dört bir yanından ülkelerin bir araya geldiği çok önemli bir zirve' dedi.

Starmer, NATO'nun dünyanın şimdiye kadar gördüğü en etkili askeri ittifak olduğunu da vurguladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu kapsamında düzenlenen ana oturumda bir konuşma yaptı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski'nin kendisine hitaben yayımladığı açık mektupta 'kaba ifadeler' olduğunu belirten Putin, 'Bu, yüz yüze görüşmeler ve müzakereler için koşullar yaratmanın bir yolu mu? Yoksa aslında hiçbir yüz yüze görüşmenin yapılamayacağı bir ortam yaratmak mı?' ifadelerini kullandı.

Zelenski ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soru üzerine Putin, 'Şimdilik bunun herhangi bir anlamını görmüyorum' dedi. Putin, yanıtın mektup yerine Rus askerlerine verilmesi gerektiğini söyledi. Putin ayrıca bir Rus iş insanı aracılığıyla Zelenski'nin kendisinden bir görüşme talebinde bulunduğunu iddia etti.

Savaştaki son duruma ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Putin, Rusya'nın Donbas'ın tamamen kurtarılmasını sağlayacağını söyledi. Putin, ülkesinin bu hedefe kararlılıkla ilerlediğini de belirtti.

'TRUMP 2020'DE BAŞKAN OLSAYDI BELKİ BU OLAYLAR YAŞANMAZDI'

Putin, ABD Başkanı Donald Trump'a saygı duyduğunu dile getirerek, 'Kişisel ilişkilerimiz karşılıklı saygı üzerine kuruludur' dedi. Trump'ın 2020'de iktidarda olması halinde Ukrayna'daki savaşın başlamayabileceğine iddia eden Putin, 'O zaman başkan Trump olsaydı, seçimlerde hile yapılmasaydı, iktidarda kalsaydı, belki de bu olaylar yaşanmazdı. Belki de barışçıl bir çözüm bulmaya daha fazla önem verirdi. Trump iktidarda olsaydı durum daha farklı olurdu' değerlendirmesinde bulundu.

Rusya'nın Ukrayna'nın 'denazifikasyonunu' amaçladığını söyleyen Putin, 'Bazı hedefleri müzakere sürecinde gerçekleştireceğiz, burada kastettiğim şey denazifikasyon' dedi. Putin bu konuda Rusya'nın uluslararası toplumun yardımından umutlu olduğunu da sözlerine ekledi.

Putin, Rusya'nın Ukrayna krizine barışçıl yollarla çözüm bulmak için uzun süre çaba sarf ettiğini kaydederek, 'Uzun süredir tüm bu tartışmalı meseleleri barışçıl yollarla çözmeye çalıştık. Bahsedilen Minsk Anlaşmaları, o zamanlar Belarus'un başkenti Minsk'te, Ukrayna'nın güneydoğusunda ortaya çıkan zorlu durumdan nasıl çıkılacağına dair bu tür anlaşmalar imzalanmıştı' dedi.

'İRAN BİZDEN SİLAH KONUSUNDA BİR TALEPTE BULUNMADI'

Orta Doğu'daki gelişmelere değinen Putin, 'İran bizden silah konusunda herhangi bir talepte bulunmadı ve biz de İran'a hiçbir silah sevkiyatı yapmadık' ifadesini kullandı. Putin, Rusya'nın İran'ın zenginleştirilmiş uranyum meselesi konusunda ABD, İran ve İsrail ile temas halinde olduğunu kaydetti.

 ZELENSKİ'DEN YANIT: RUS TARAFI YİNE SAVAŞI SEÇİYOR

 Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski, X hesabından bir video paylaşımı yaptı. Zelenski paylaşımında şunları kaydetti:

'Ne yazık ki Rus tarafı yine savaşı seçiyor. Bugün verilen yanıtı herkes duydu. Zayıf bir yanıt. O, bu savaşı sona erdirmek istemiyor. Hiçbir şeyi değiştirmek istemiyor ve bu savaşın sadece kendisine ve ondan para kazananlara hitap ettiğini kabul etmek istemiyor. Bugün hepsi çok gülüyordu. Bu da şu anlama geliyor: Rusya'nın daha az parası olmalı ve Rusya üzerindeki baskı artırılmalıdır. Bize yardım eden herkese teşekkür ederim. Ukrayna'nın yanında duran ve gerçek bir barış isteyen herkese teşekkür ederim.'

Romanya'nın doğusundaki Köstence Limanı'nda bugün sabah saatlerinde bir insansız hava (İHA) aracı patladı. Romanya Savunma Bakanlığı, envanterlerinde böyle bir aracın olmadığını ve bunun Rusya-Ukrayna savaşında kullanılan türden olduğunu açıkladı.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas olaya ilişkin açıklamalar yaptı. Costa, X hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

'Bu sabah Romanya'nın Köstence Limanı'nda meydana gelen İHA patlamasının ardından Romanya'ya tam dayanışma ve desteğimizi ifade ediyoruz. Bu, son haftalarda Romanya'da meydana gelen üçüncü önemli güvenlik olayıdır. Bu olaylar, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşının doğrudan bir sonucudur. Avrupa Birliği (AB), üye devletlerin hava sahasında tekrarlanan ihlalleri kınamakta ve tüm üye devletlerin güvenliğine olan sarsılmaz bağlılığını bir kez daha teyit etmektedir.'

'SAFE, DAHA GÜÇLÜ BİR ROMANYA'NIN İNŞASINA KATKI SAĞLAYACAK'

Von der Leyen Rumence 'Romanya ile dayanışma içindeyiz' ifadeleriyle başladığı paylaşımında, 'Bir hafta önce bir İHA Galati'de bir apartmana isabet etmişti. Bugün ise bir İHA Köstence Limanı'na ulaştı. Bu, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın doğrudan bir sonucudur. Bu durum, doğu sınırımızdaki ülkeler için giderek daha doğrudan bir tehdit haline gelmektedir. Bu tehditlere maruz kalan her üye devletle dayanışmamız tamdır. Ve vereceğimiz yanıt, durumun aciliyetiyle uyumlu olmalıdır. Avrupa, anti-drone kabiliyetlerine, hava savunmasına ve erken uyarı sistemlerine büyük yatırımlar yapmaktadır. Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE), daha güçlü bir Romanya'nın inşasına katkı sağlayacaktır. Ve daha güçlü bir Avrupa'nın da' ifadelerine yer verdi. 

İHA patlamasının Rusya'nın savaşının giderek daha fazla AB topraklarına sıçradığını gösterdiğini belirten Kallas, X paylaşımında, 'Bugünkü gelişmeler hakkında Dışişleri Bakanı Toiu Oana ile görüştüm ve Romanya'ya AB'nin tam desteğini ifade ettim. Yaşananların nihai sorumluluğu doğrudan Rusya'ya aittir. Cumhurbaşkanı Zelenski'nin dün Putin'e hitaben yayımladığı açık mektupta belirttiği gibi, Moskova bu savaşı herhangi bir gün sona erdirebilir. Gelecek hafta AB Savunma Bakanları, Ukrayna'ya desteğimizi daha nasıl artırabileceğimizi ve AB'nin kendi savunma hazırlık düzeyini nasıl güçlendirebileceğimizi ele alacak' ifadelerini kullandı.

(NÜRNBERG) - Almanya'da Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) terör örgütü tarafından 9 Haziran 2005'te Nürnberg'de öldürülen İsmail Yaşar, cinayetin işlendiği yerde düzenlenecek törenle anılacak.  

Almanya'da aşırı sağcı Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) terör örgütü tarafından 21 yıl önce Nürnberg'de işlettiği döner büfesinde öldürülen İsmail Yaşar için anma töreni düzenlenecek.

Türkiye Cumhuriyeti Nürnberg Başkonsolosluğu tarafından düzenlenecek anma töreni, 9 Haziran Salı günü saat 17.00'de, Yaşar'ın hayatını kaybettiği yer olan Scharrerstraße ile Lorschstraße'nin kesişim noktasında yapılacak.

NSU terör örgütü, 2000-2007 yılları arasında 8'i Türkiye kökenli, biri Yunanistan kökenli ve biri Alman polis memuru olmak üzere toplam 10 kişiyi öldürmüştü.

NSU cinayetleri, Almanya'da güvenlik politikaları ve ırkçı şiddet tartışmalarını da beraberinde getirmişti.

Almanya'nın uzun yıllardır çok taraflılığın, uluslararası hukukun ve kurallara dayalı dünya düzeninin en güçlü savunucularından biri olarak görüldüğünü belirten Karaahmetoğlu, yeniden birleşmeden bu yana ilk kez BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine seçilememenin üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir gelişme olduğunu ifade etti. Sonucun tek bir nedene bağlanamayacağını vurgulayan Karaahmetoğlu, uluslararası toplumun Almanya'ya bakışının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. 

Almanya'nın son yıllarda uluslararası krizlere yönelik tutumunun ülkenin küresel algısını etkilediğini belirten Karaahmetoğlu, özellikle Gazze'deki insani durum karşısında izlenen politikanın birçok ülkede tepkiyle karşılandığını söyledi. Karaahmetoğlu, '7 Ekim'de Hamas'ın gerçekleştirdiği terör saldırıları açık biçimde kınanmalıydı ve kınandı. Ancak Almanya'nın, İsrail'in Gazze'de başlattığı operasyon sonrasında yaşanan insani drama sessiz kalması ve koşulsuz şekilde İsrail'in yanında yer aldığını açıklaması, yalnızca İslam dünyasında değil birçok ülkede de tepki yarattı' değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya yönelik uluslararası hukuk açısından tartışmalı operasyonu konusunda da Almanya'nın sessiz kaldığını belirten Karaahmetoğlu, bunun dış politikadaki inandırıcılığı zedelediğini savundu. BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine seçilememe sonucunun da bu yanlış dış politikanın bir yansıması olduğunu ifade etti.

Almanya'nın uluslararası hukuk temelinde tutarlı ve ilkeli bir dış politika izlemediği sürece benzer sonuçlarla karşılaşabileceğini dile getiren Karaahmetoğlu, bunun dış ticarete de olumsuz etkileri olabileceğine dikkat çekti. Dış politikanın temelinde barış, uluslararası hukuk ve insan onurunun yer alması gerektiğini vurgulayan Karaahmetoğlu, 'Uluslararası toplumun verdiği bu mesajı doğru okumak ve gerekli sonuçları çıkarmak, Almanya'nın gelecekteki dış politika başarısı açısından belirleyici olacaktır. Uluslararası hukukun yanında olduğumuzu yalnızca söylemlerimizle değil, uygulamalarımızla da göstermeliyiz' dedi.

Karaahmetoğlu, Federal Meclis'teki çalışmalarında Almanya'nın uluslararası hukuka, insan haklarına ve barışçıl çözümlere dayalı bir dış politika anlayışını daha güçlü savunmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.