500 dolarlık yapay zekâlı diş fırçası neler yapıyor?
500 dolarlık yapay zekâlı diş fırçası neler yapıyor?
İçeriği Görüntüle

Büyük ve yoğun gök cisimlerinin parçaları, yeryüzünün derinliklerinde yüzyıllar boyunca fark edilmeden kalabiliyor. ABD'nin Kansas eyaletine bağlı Kiowa County bölgesindeki Brenham Township mevkiinde, 16 Ekim 2005 tarihinde gerçekleştirilen bir keşif, hem boyutu hem de barındırdığı minerallerle göktaşı avcılığının en dikkat çeken olaylarından biri oldu.
Göktaşı avcısı Steve Arnold, Allen Binford’a ait çiftlik arazisinde üç tekerlekli bir araca monte edilmiş özel metal dedektörüyle arama yaptığı sırada, yerin yaklaşık 2 metre altında devasa bir kütle tespit etti. Yapılan hassas tartımlarda 1.433 pound (yaklaşık 650 kilogram) ağırlığında olduğu belirlenen bu gök cismi, demir-nikel alaşımlı metal bir matrisin içine gömülü yeşil renkli olivin kristalleri barındırıyor. Konik biçimiyle dikkat çeken bu buluntu, literatürde son derece nadir rastlanan ve "pallasit" olarak adlandırılan göktaşı türünün en nitelikli örneklerinden biri kabul ediliyor. Keşif anında dünyada bu hacme sahip benzer sadece iki pallasit (Avustralya ve Arjantin'deki örnekler) bulunduğu kayıtlara geçmişti.
Bölgenin göktaşı geçmişi ise çok daha eskiye, Eliza Kimberly isimli bir kadının 1882'de ilk sıra dışı taşları bulduğu döneme dayanıyor. Araştırmacılar, Brenham bölgesine düşerken parçalanan tek bir göktaşının çevreye 3 tondan fazla kütle saçtığını ve bazı parçaların yerli halkların ticari yolları vasıtasıyla 1.500 kilometre uzaktaki Hopewell tümülüslerine kadar taşındığını hesaplıyor.
1 Milyon Dolarlık Tahmin Müzayedede Karşılık Bulmadı
Keşfin ardından jeolog ve avukat Philip Mani'nin finansal desteği, avcı Steve Arnold'un emeği ve arazi sahibi Allen Binford'un ortaklığıyla yürütülen süreç ticari boyuta taşındı. Baltimore Sun ve MSNBC gibi kuruluşlara görüş veren uzmanlar, pallasit parçasına 600 bin ila 1 milyon dolar arasında bir piyasa değeri biçti. Büyük beklentilerle Ekim 2007'nin sonlarında Bonhams Müzayede Evi'nde açık artırmaya çıkarılan parça, uluslararası koleksiyonculardan beklenen ilgiyi göremedi. Ön değerlemesi 630 bin doların üzerinde olan göktaşı için verilen en yüksek teklif 200 bin dolarda kalınca, ortaklar pay hakkını korumak adına ürünü satıştan çekti.
156 Milyon Yıllık Kozmik Yolculuk
Ekonomik çalkantıların ötesinde, bu göktaşı parçası astrofizik dünyasına sunduğu verilerle büyük bir bilimsel değere sahip. 2002 yılında yayımlanan "Cosmogenic nuclides in the Brenham pallasite" başlıklı çalışmada, bu taşın Dünya atmosferine girmeden önce tam 156 milyon yıl boyunca (8 milyon yıllık yanılma payıyla) uzay boşluğunda doğrudan kozmik ışınlara maruz kaldığı kanıtlandı.
2022 yılında PNAS Nexus dergisinde yer alan izotopik kanıtlar ise pallasitlerin, Güneş Sistemi’nin oluşumunun ilk 10 milyon yıllık evresi içindeki devasa gök cismi çarpışmaları ve metal-olivin karışımlarıyla şekillendiğini gösteriyor. Ayrıca bünyesindeki potasyum, uranyum ve toryum elementlerinin normalin çok altındaki seviyeleri, evrenin kökenine dair izotop araştırmalarında bu göktaşını benzersiz kılıyor.