Türk Kızılay’a Afet Alımlarında İhale Muafiyeti
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen dokuz maddelik Türk Kızılay Kanunu Teklifi, kuruma afet lojistiği ve geçici barınma alanlarında yeni yetkiler tanıdı. Kızılay, belirli ürün ve hizmetleri Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadan temin edebilecek. Düzenleme ayrıca kan bileşenlerinin bedellerinin SGK aracılığıyla doğrudan Kızılay’a aktarılmasını, afet bölgelerinde görev yapan personele nakdi tazminat ödenmesini ve sosyal yardım verilerinin kurumla paylaşılmasını öngörüyor.
Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplanan Genel Kurul, geçen hafta yeter sayı bulunamadığı için oylanamayan teklifi bugün kabul etti. Kanun, Türk Kızılay’ın görev, yetki, hak ve muafiyetlerine ilişkin yasal çerçeveyi belirliyor.
İhtiyaç Sahibi Tanımı Genişletildi
Teklifte, Kızılay’ın uluslararası hukuk ve Cenevre Sözleşmeleri doğrultusunda ayrım gözetmeden ihtiyaç sahiplerine destek vermesi, afet, acil durum ve savaşların olumsuz etkilerini gidermesi ve toplum sağlığını koruması amaçlandı.
“İhtiyaç sahibi” kapsamına; yoksulluk nedeniyle temel gereksinimlerini karşılayamayanların yanı sıra engellilik, yaşlılık ve göç gibi dezavantajlı durumlar sebebiyle korunma, bakım, sağlık veya sosyal hizmet desteğine ihtiyaç duyan kişiler de alındı.
Türk Kızılay’ın adı, bayrağı ve ambleminin uluslararası sözleşmelerle tanınan hak ve bağışıklıklardan yararlanacağı belirtildi. Tarafsızlık ve koruma işareti niteliği taşıyan bu simgelerin izinsiz kullanılması yasaklandı.
İnsani Yardım Ve Aracılık Yetkisi
Kızılay, ilgili kamu kurumlarının görüşünü alarak insani aracılık görevlerini yerine getirebilecek. Bu kapsamda savaş esirleri ve sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret edebilecek, koşulları izleyebilecek, aileler arasındaki haberleşmeye yardımcı olabilecek, kayıpları araştırabilecek ve insani yardım ulaştırabilecek. Esir değişimi ve aile birleşimlerinde de aracılık yapabilecek.
Kurum, afet ve insani krizlerden etkilenen kişilerin bulunduğu merkezlere erişerek gözlem ve raporlama faaliyetinde bulunabilecek. Uluslararası Kızılay-Kızılhaç ağı üzerinden Türkiye’ye gönderilen ayni ve nakdi yardımları alma ve kullanma konusunda ise “tek yetkili kuruluş” olarak tanımlandı.
Afet Alımlarında İhale Muafiyeti
Afet ve acil durumlarda, afetlere hazırlık çalışmalarında ve olağanüstü dönemlerde Kızılay ile bağlı iktisadi işletme, iştirak ve şirketlerin kendi ürettiği ilk yardım hizmetleri, afet lojistiği ve geçici barınma ürün ve hizmetleri stratejik alım kapsamında değerlendirilecek. Bu ürün ve hizmetler Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olmadan temin edilebilecek.
Alımlar, afetin aciliyeti gözetilerek şeffaflık, rekabet, eşit muamele, kamuoyu denetimi ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri doğrultusunda; ilgili bakanlık ile Kızılay arasında yapılacak protokoller kapsamında yürütülecek.
Teklifin Genel Kurul’daki görüşmeleri sırasında yapılan düzenlemeye göre, ulusal kapasitede müdahale gerektiren yangın, sel ve deprem gibi afetlerde ya da olağanüstü dönemlerde, Kızılay’ın kendi ürettiği söz konusu ürün ve hizmetleri gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine sunması, Genel Merkez Yönetim Kurulunun bilgisi dahilinde olacak.
Veri Paylaşımı Ve Gümrük Muafiyeti
Kamu kurumları, Taşıt Kanunu kapsamındaki mallar hariç olmak üzere taşınırlarını Kızılay’a tahsis edebilecek veya makine ve teçhizat gibi malları bedelsiz devredebilecek.
Sosyal yardımlarda mükerrerliği önlemek amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığındaki yardım verileri, protokol çerçevesinde Kızılay’la paylaşılacak. Verilere yalnızca yetkilendirilmiş personel erişebilecek.
Kızılay, cezaevi yapı harcından muaf tutulacak. Kuruluş amacı doğrultusunda ve ticari amaç güdülmeden ithal edilen bilimsel cihazlar, tıbbi teşhis ve tedavi araçları, insan kaynaklı tedavi edici maddeler, kan gruplama testleri ile belirli kalite kontrol ürünleri de gümrük vergisi ödemeyecek.
Kan Bedelleri Kızılay’a Aktarılacak
Kamu sağlık kuruluşlarına sağlanan kan bileşenlerinin bedelleri, ilgili kurumların alacaklarından mahsup edildikten sonra Sosyal Güvenlik Kurumu aracılığıyla doğrudan Kızılay’a aktarılacak. Böylece kan hizmetlerinin finansmanı yasal güvenceye kavuşacak.
Teklifte, Kızılay’ın ilkeleri, kuruluş amacı, görevleri, teşkilat yapısı, üyelik sistemi, organlarının görevleri ve bütçe uygulamalarının tüzükle düzenlenmesi; tüzüğün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması da hükme bağlandı.
Afet Bölgesinde Görev Yapan Personele Tazminat
Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, olağanüstü dönemlerde, afet, savaş ve çatışma zamanlarında faaliyet bölgesinde fiilen görev yapan Kızılay personeli nakdi tazminat ödenebilecek kişiler arasına eklendi.
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nda yapılan değişiklikle de Kızılay’ın bulunduğu il ve ilçelerdeki şube başkanlarının, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının mütevelli heyetlerine doğal üye olarak katılması sağlandı.
Teklifin kabul edilmesinin ardından Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl, birleşimi 19 Kasım Perşembe günü saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.




