Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) istatistiklerini açıkladı. Verilere göre Türkiye'nin net uluslararası yatırım pozisyonu, eylül sonu itibarıyla eksi 320,4 milyar dolar olarak gerçekleşti.
20 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan verilere göre Türkiye'nin yurt dışındaki finansal varlıkları bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 6,9 artarak 428,5 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde yurt dışına karşı finansal yükümlülükler yüzde 5,3 azalarak 748,9 milyar dolara geriledi.
Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu Açığı Geriledi
Türkiye'nin net uluslararası yatırım pozisyonu açığı, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde azaldı.
Haziran sonunda yaklaşık 389,8 milyar dolar olan açık, eylül sonunda 320,4 milyar dolara geriledi. Böylece net uluslararası yatırım pozisyonunda yaklaşık 69,4 milyar dolarlık iyileşme kaydedildi.
Bu gelişmede Türkiye'nin yurt dışı varlıklarının artması ve yabancılara karşı finansal yükümlülüklerinin azalması etkili oldu.
Net uluslararası yatırım pozisyonunun negatif olması, Türkiye'nin yurt dışına karşı toplam finansal yükümlülüklerinin yurt dışındaki finansal varlıklarından daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Türkiye'nin Yurt Dışı Varlıkları 428,5 Milyar Dolara Yükseldi
TCMB verilerine göre Türkiye'nin yurt dışındaki finansal varlıkları üçüncü çeyrekte yüzde 6,9 artış gösterdi.
Haziran sonunda yaklaşık 400,8 milyar dolar düzeyinde bulunan varlıklar, eylül sonunda 428,5 milyar dolara ulaştı.
Varlık kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımların yüzde 2,3 artarak 83 milyar dolara yükseldiği görüldü.
Finansal türevlerden kaynaklanan varlıklar yüzde 24 artışla 3,1 milyar dolara çıkarken diğer yatırımlar yüzde 4,1 yükselişle 167,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Bankaların yabancı para varlıkları ise aynı dönemde yüzde 1,1 azalarak 47,6 milyar dolara geriledi.
Rezerv Varlıklarda 18,6 Milyar Dolarlık Artış
Üçüncü çeyrekte dikkat çeken gelişmelerden biri de Türkiye'nin rezerv varlıklarında yaşanan artış oldu.
TCMB verilerine göre rezerv varlıklar, bir önceki çeyreğe kıyasla 18,6 milyar dolar artarak 166,1 milyar dolara yükseldi.
Rezerv varlıklardaki artış, Türkiye'nin toplam yurt dışı finansal varlıklarının yükselmesine katkı sağladı.
Rezervlerin büyümesi, net uluslararası yatırım pozisyonundaki iyileşmeyi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Yurt Dışına Karşı Yükümlülükler 748,9 Milyar Dolara Düştü
Türkiye'nin yabancılara karşı finansal yükümlülükleri, üçüncü çeyrekte yüzde 5,3 azaldı.
Haziran sonunda yaklaşık 790,5 milyar dolar olan yükümlülükler, eylül sonunda 748,9 milyar dolara geriledi.
Böylece yurt dışına karşı toplam finansal yükümlülüklerin değerinde yaklaşık 41,6 milyar dolarlık düşüş yaşandı.
Yükümlülüklerdeki azalışın önemli bir bölümü doğrudan yatırım ve portföy yatırımı kalemlerinde gerçekleşti.
Ancak bu düşüşün tamamı yabancı yatırımcıların Türkiye'den para çektiği anlamına gelmiyor. Finansal varlıkların piyasa değerlerindeki ve döviz kurlarındaki değişimler de uluslararası yatırım pozisyonunu etkileyebiliyor.
Doğrudan Yatırım Yükümlülükleri Yüzde 17,8 Azaldı
Türkiye'nin yabancılara karşı doğrudan yatırım yükümlülükleri, üçüncü çeyrekte yüzde 17,8 düşerek 175,2 milyar dolara geriledi.
Doğrudan yatırım yükümlülükleri, yurt dışında yerleşik yatırımcıların Türkiye'deki şirketlerde sahip oldukları yatırımların ve ilgili finansal ilişkilerin değerini kapsıyor.
Bu kalemdeki azalış, uluslararası yatırım pozisyonunun yükümlülük tarafında kaydedilen en belirgin değişimlerden biri oldu.
Söz konusu düşüş değerlendirilirken şirket değerlemelerindeki değişimlerin de dikkate alınması gerekiyor.
Portföy Yatırımları 149,5 Milyar Dolara Geriledi
Yabancı yatırımcıların Türkiye'deki portföy yatırımlarının değeri de üçüncü çeyrekte azaldı.
TCMB verilerine göre portföy yatırımı yükümlülükleri yüzde 3,3 düşüşle 149,5 milyar dolar oldu.
Portföy yatırımları kapsamında yer alan hisse senetleri ve yatırım fonu paylarının değeri ise yüzde 16,6 azalarak 41,4 milyar dolara geriledi.
Bu veriler, yabancı yatırımcıların Türkiye'deki hisse senedi ve yatırım fonu varlıklarının toplam değerinde düşüş yaşandığını gösterdi.
Diğer Yatırımlar 420,2 Milyar Dolara Çıktı
Yükümlülük kalemlerinin tamamında düşüş yaşanmadı.
Diğer yatırımlar başlığı altında izlenen finansal yükümlülükler, üçüncü çeyrekte yüzde 1 artarak 420,2 milyar dolara yükseldi.
Bu kalem; krediler, mevduatlar, ticari krediler ve benzeri finansal yükümlülükleri kapsıyor.
Finansal türevlerden kaynaklanan yükümlülükler ise yüzde 41,7 azalarak 4,1 milyar dolara geriledi.
Böylece doğrudan yatırımlar ve portföy yatırımlarındaki düşüşe karşılık diğer yatırımlar kaleminde sınırlı bir artış kaydedildi.
Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu Ne Anlama Geliyor?
Uluslararası Yatırım Pozisyonu, bir ülkenin yurt dışındaki finansal varlıkları ile yabancılara karşı finansal yükümlülüklerini belirli bir tarih itibarıyla gösteren istatistiksel bir göstergedir.
Türkiye'nin yurt dışındaki doğrudan yatırımları, portföy varlıkları, diğer finansal alacakları ve rezervleri varlık tarafında yer alırken yabancı yatırımcıların Türkiye'deki finansal varlıkları yükümlülük tarafında izleniyor.
Bu iki büyüklük arasındaki fark, net uluslararası yatırım pozisyonunu oluşturuyor.
Türkiye'nin eylül sonu itibarıyla 428,5 milyar dolarlık varlığına karşılık 748,9 milyar dolarlık yükümlülüğü bulunması, net pozisyonun eksi 320,4 milyar dolar olmasına neden oldu.
Bu rakam, Türkiye'nin bir yıl içinde ödemesi gereken borç miktarını veya merkezi yönetim bütçe açığını ifade etmiyor. Ülkenin belirli bir tarihteki toplam dış finansal varlık ve yükümlülüklerinin net farkını gösteriyor.
TCMB Verilerinde Üçüncü Çeyrekte İyileşme
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının açıkladığı üçüncü çeyrek verileri, net uluslararası yatırım pozisyonu açığında gerilemeye işaret etti.
Rezerv varlıkların 166,1 milyar dolara yükselmesi, toplam yurt dışı varlıkların artması ve yabancılara karşı finansal yükümlülüklerin azalması, net pozisyondaki iyileşmenin temel unsurlarını oluşturdu.
Türkiye'nin net uluslararası yatırım pozisyonu, eylül sonu itibarıyla eksi 320,4 milyar dolar seviyesinde kaydedildi.





