İshak Kara
(VAN) - Van'ın Tuşba ilçesindeki TOBB Hayati Yazıcı Fen Lisesi öğrencileri, TÜBİTAK 2204-A Liseler Arası Araştırma Projeleri Yarışması Van Bölge Finali'nde kimya dalında birinci oldu. 'Kendi kendini temizleyebilen camlar' projesiyle öğrenciler Deniz Gümüş ve Onur Çoban, danışman öğretmen Mehmet Salih Işıldar ile birlikte Türkiye finallerine katılmaya hak kazandı. Proje, titanyum dioksit ve biyokütle atıklardan üretilen aktif karbon kullanarak cam yüzeylerinin kendi kendini temizlemesini sağlıyor.
Van Tuşba'daki TOBB Hayati Yazıcı Fen Lisesi öğrencileri, TÜBİTAK 2204-A Liseler Arası Araştırma Projeleri Yarışması Van Bölge Finali'nde kimya dalında birinciliği elde etti. Öğrenciler Deniz Gümüş ve Onur Çoban, danışmanları Mehmet Salih Işıldar ile birlikte 'Kendi kendini temizleyebilen camlar' projesiyle Türkiye finallerine yükseldi.
'Projemiz aslında yenilikçi ve kullanılabilirlik açısındandan büyük avantajlar sağlıyor. Günümüzde sürdürülebilirlik büyük bir öneme sahip. Projemizde atıkları kullandığımız için aslında büyük avantaj sağlamış olduk. Hem camın kendi yüzeyini temizlemesini hem temizlerken tasarruf sağlamasını hem de şeffaf bir yüzey geliştirmiş olduk. Aynı zamanda biz bunu yaparken titanyum dioksitle birlikte aktif karbonlar da kullandık. Ama bu aktif karbonları biz kendimiz atıklardan, evsel atıklardan ürettik. Narenciye kabuğu ve Hindistan cevizi kabuğu gibi tamamen biyokütle atık temelli maddelerden ürettik. Bizim aslında ilk amacımız farklı bir sistem geliştirmekti. Yani biz bunu yaparsak ne olur diye yola çıktık. Tabii çalışmalarımızın karşılığını almak, emeğimizin karşılığını almak da bizi mutlu etti. Projemizi geliştirmeye ve sürdürülebilirlik açısından avantajlarını göz önünde bulundurarak sistemimizi geliştirmeye devam ediyoruz. Bu şekilde Ankara'da da başarı sağlamak temennimiz. Düşünmekten korkmamak gerekiyor. Yani biz de bu düşünceyle yola çıktık. Böyle bir sonuca varacağımızı biz de tamamen bilmiyorduk. Düşüncelerimizi korkmadan dile getirip bundan ne sonuç alırız diye düşünmek bence önemli.'
'Küçük fikir yoktur'
Fen Lisesi Kimya Öğretmeni Mehmet Salih Işıldar ise projeye ilişkin şunları söyledi:
'Küçük fikir yoktur diye düşündük. Onların gayreti vardı. Bizler bu süreçte sadece onları yönlendirmeye, danışmanlık yapmaya çalıştık. Ve gördük ki önlerini açtığımız zaman gerçekten çok güzel şeyler yapabiliyorlar. Proje şuydu, 'Yüksek binalardaki iş güvenliğini oluşturma adına aynı zamanda camların kendi kendini temizleyebilmesini sağlayabilir miyiz? Bunun maliyetini düşürebilir miyiz?' Öğrencilerimiz Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin katkılarıyla çalıştı, onlar da bizlere laboratuvarlarını açtılar. Böyle olunca güzel bir proje oluştu. Projemiz bu şekilde Batman'da düzenlenmiş olan 57. TÜBİTAK Araştırma Yarışması'nda da bölge birinciliğini kazandı. Nasip olursa Ankara'da aynı projeyle yine bir derece almayı düşünüyoruz. Bu sene 9 ilin katıldığı bir bölge turnuvasıydı. Yaklaşık 120 proje vardı. Bu projeler arasında da bizimki kimya dalında birinci oldu.'