Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvurunun 14. yıl dönümü kapsamında düzenlenen “Türk Anayasa Mahkemesinin Norm Denetimi Kararlarının Bireysel Başvuruya Etkisi” sempozyumunda konuştu. Özkaya, bireysel başvuru sistemine ve AYM kararlarının uygulanmasına ilişkin güncel verileri paylaştı. Sempozyumun 23 Eylül’de AYM Yüce Divan Salonu’nda düzenleneceği daha önce Mahkeme tarafından duyurulmuştu.
86 bin 849 ihlal kararı verildi
Özkaya’nın verdiği bilgilere göre, 2013 yılından bugüne kadar Anayasa Mahkemesi tarafından toplam 86 bin 849 ihlal kararı verildi.
AYM Başkanı, Mahkemenin kararların gereğinin yerine getirilip getirilmediğini takip ettiğini belirterek bu kararların yüzde 99,9’unun uygulandığını söyledi. Uygulamada yaşanan sorunların ise sınırlı sayıdaki dosya ve bazı teknik konularla ilişkili olduğunu ifade etti.
Başvuru sayısı 756 bini geçti
Bireysel başvurunun başladığı 23 Eylül 2012’den bu yana Anayasa Mahkemesine toplam 756 bin 726 bireysel başvuru yapıldı.
Bu başvuruların 648 bin 410’u sonuçlandırılırken, karara bağlanma oranı yaklaşık yüzde 85,7 olarak açıklandı. Özkaya, 2026 yılında ise bugüne kadar yaklaşık 40 bin 769 yeni bireysel başvuru yapıldığını, yaklaşık 30 bin dosyanın sonuçlandırıldığını bildirdi.
“Kararların uygulanması ortak sorumluluk”
Özkaya, bireysel başvuru sisteminin etkinliğinin yalnızca ihlal tespiti yapılmasına bağlı olmadığını vurguladı. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması ve benzer hak ihlallerinin tekrarının önlenmesine yönelik adımların da önemli olduğunu belirtti.
AYM Başkanı, bu nedenle yargı mercileri ile diğer kamu kurumlarının ihlal kararlarının uygulanması konusunda ortak sorumluluk taşıdığını ifade etti.
Hakim ve savcılara adalet çağrısı
Konuşmasının bir bölümünde hakim ve savcılara da seslenen Özkaya, yargı mensuplarının herkese eşit ve adil davranması gerektiğini söyledi.
Adaletin devletin ve toplumsal huzurun temel unsurlarından biri olduğunu belirten Özkaya, hakim ve savcıların karar verirken hakkaniyeti gözetmesi gerektiğini vurguladı.
“Cübbelerin düğme ve cebi yok”
Özkaya, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilişkin mesajında hakim ve savcı cübbelerinin “düğme ve cebinin olmadığını” hatırlatarak yargı mensuplarının bunun anlamını gözeterek hareket etmesi gerektiğini söyledi.
