Anayasa Mahkemesi (AYM), eksik ödenen maaşlarını tahsil etmek için hukuki süreç başlatan memurları ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, maaş alacakları için başlatılan icra takiplerinin düşürülmesinin ardından açılan davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini, mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirdi.
30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kararda, dava açma sürelerinin belirlenmesinde yapılan katı yorumun memurlar açısından ölçüsüz bir yük oluşturduğu vurgulandı.
Eksik ödenen maaşlar için hukuki süreç başlatıldı
Karara konu olay, Ankara'nın Haymana ilçesinde tüzel kişiliği kaldırılan Çalış Belediyesinde görev yapan memurların maaş alacaklarına dayanıyor.
2002-2014 yılları arasında belediyede çalışan bazı memurlar, çeşitli aylarda eksik ödenen maaşları ile bu alacaklara ilişkin faizlerin tahsil edilmesi amacıyla 2014 yılında ilamsız icra takibi başlattı.
Ancak takipler devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırıldı. Belediyeye ait taşınır ve taşınmaz mallar ile alacak ve borçlar Haymana Belediyesine devredildi.
Bunun üzerine Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kayda geçirdi ve ilgili borçların ödenmesini istedi.
İcra takipleri kanun hükmünde kararnameyle düştü
Haymana Belediyesinin itirazı üzerine memurların başlattığı icra takiplerinde yeni bir hukuki süreç yaşandı.
694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yapılan düzenleme nedeniyle söz konusu icra takiplerinin düşmesine karar verildi.
Bunun ardından maaş alacaklarını tahsil etmek isteyen memurlar, idare mahkemelerinde dava açtı.
Ancak mahkemeler, icra takiplerinin başlatıldığı tarihleri idareye başvuru tarihi olarak kabul ederek alacak taleplerini bu tarihlere göre değerlendirdi.
Bazı alacaklar yönünden dava açma süresinin geçtiğine hükmedilmesi üzerine memurların taleplerinin bir bölümü süre aşımı gerekçesiyle reddedildi.
Memurlar kararı Anayasa Mahkemesine taşıdı
İdare mahkemelerinin kararlarının kesinleşmesinin ardından başvurucu memurlar, mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.
Başvurularda, maaş alacaklarının tahsili amacıyla daha önce başlatılan icra takiplerinin sonradan yürürlüğe giren düzenleme nedeniyle düşürüldüğü belirtildi.
Memurlar, hukuki süreç devam ederken değişen düzenlemelerin ve dava açma sürelerine ilişkin yorumların hak arama imkânlarını sınırlandırdığını ileri sürdü.
AYM süre aşımı yorumunu ölçüsüz buldu
Başvuruları inceleyen Anayasa Mahkemesi, memurların ilk aşamada o dönemin mevzuatına uygun olarak ilamsız icra yoluna başvurduklarına dikkat çekti.
Yüksek Mahkeme, belediyenin başlangıçta borca itiraz etmemesi nedeniyle icra takiplerinin kesinleştiğini ve işlemlerin haciz aşamasına kadar ilerlediğini hatırlattı.
Buna rağmen idare mahkemelerinin dava açma süresini değerlendirirken bu koşulları yeterince dikkate almadığı belirtildi.
AYM, süre başlangıcına ilişkin öngörülebilir olmayan yorumun başvurucular açısından ağır bir yük oluşturduğuna hükmetti.
Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verildi
Anayasa Mahkemesi, idare mahkemelerinin süre aşımına ilişkin değerlendirmesinin Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği sonucuna ulaştı.
Yüksek Mahkeme, kararının gerekçesinde şu değerlendirmeye yer verdi:
“Sonuç olarak başvurucuların mahkemeye erişim hakkına yönelik müdahalenin ölçüsüz olduğu kanaatine varılmıştır.”
AYM, başvurucuların hak arama yollarını kullanırken karşılaştıkları hukuki koşulların bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Yeniden yargılama yapılacak
Anayasa Mahkemesi, tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının giderilmesi amacıyla dosyaların yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili idare mahkemelerine gönderilmesine karar verdi.
Böylece başvurucu memurların eksik maaş ve faiz alacaklarına ilişkin taleplerinin yeniden değerlendirilmesinin önü açıldı.
Ancak AYM'nin kararı, söz konusu maaş alacaklarının tamamının doğrudan ödenmesine hükmedildiği anlamına gelmiyor.
Alacak taleplerine ilişkin değerlendirme, yeniden yapılacak yargılamalar sonucunda netleşecek.
Karar diğer memurları da ilgilendiriyor mu?
AYM'nin kararı, eksik maaş ödemeleri nedeniyle hukuki yollara başvuran kamu görevlileri açısından mahkemeye erişim hakkının korunmasına ilişkin önemli bir değerlendirme içeriyor.
Bununla birlikte karar, bütün memurlara ek maaş ödemesi yapılacağı veya geçmiş dönem maaş farklarının otomatik olarak ödeneceği anlamına gelmiyor.
Yüksek Mahkemenin incelediği uyuşmazlık, belirli memurların geçmiş yıllara ait maaş alacakları için başlattıkları hukuki süreçte dava açma sürelerinin nasıl yorumlandığıyla ilgili.
Benzer uyuşmazlıklarda ise her dosyanın kendi koşullarının ve ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekiyor.
AYM kararının gerekçesi Resmî Gazete'de yayımlandı
Anayasa Mahkemesinin 16 Eylül 2026 tarihli ve 2021/1112 başvuru numaralı kararı, 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kararda, sonradan değişen hukuki düzenlemeler karşısında kişilerin daha önce usulüne uygun biçimde başlattıkları hak arama süreçlerinin dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
Yeniden yargılama sürecinde başvurucu memurların maaş ve faiz alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklar ilgili mahkemeler tarafından yeniden ele alınacak.
