Ankara’da Anayasa Mahkemesi önünde yaşanan acı olay, Türkiye’de emeklilerin içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal koşulları yeniden gündeme taşıdı.
Emekli polis memuru Ali Şekeroğlu’nun, emeklilerin seyyanen zam talebiyle bir araya geldiği sırada yaşamına son vermesi kamuoyunda büyük üzüntü yarattı. Sosyal güvenlik uzmanı Mehmet Akif Cenkci de Halk TV’de yayımlanan köşe yazısında, yaşanan olay üzerinden emeklilik sistemine ve emeklilerin yaşam koşullarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Emeklilik yalnızca maaş meselesi değil
Cenkci, emekliliğin yıllarca süren çalışma hayatının ardından elde edilen bir sosyal güvence olduğuna dikkat çekti. Çalışanların uzun yıllar boyunca prim ödediğini ve bu sistemin kuşaklar arası dayanışmaya dayandığını hatırlatan Cenkci, emekli aylığının bir sosyal yardım değil, yıllarca süren emeğin karşılığı olduğunu vurguladı.
Yazıda, bugün birçok emeklinin emeklilik dönemini dinlenerek geçirmek yerine yeniden çalışma yolları aradığına dikkat çekildi. Kira, gıda, sağlık ve temel yaşam giderlerinin emekli bütçesi üzerindeki baskısının giderek arttığı ifade edildi.
Geçim kadar bağımsızlık da tartışılıyor
Cenkci’ye göre emeklilik meselesi yalnızca açlık ya da yoksulluk sınırı üzerinden değerlendirilmemeli. Emeklilerin çocuklarına veya yakınlarına ihtiyaç duymadan yaşamlarını sürdürebilmeleri, günlük ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri ve sosyal hayattan kopmadan yaşayabilmeleri de sosyal güvenlik sisteminin önemli göstergeleri arasında yer alıyor.
Bu noktada Cenkci, emeklilik aylıklarının yalnızca kağıt üzerinde bağlanmasının yeterli olmadığını, asıl meselenin bu aylığın insana nasıl bir yaşam sunduğu olduğunu belirtti.
“Emeklilik aylığı bu nedenle bir lütuf değildir”
Cenkci, yazısında emekli aylığının niteliğine ilişkin şu ifadeyi kullandı:
“Emeklilik aylığı bu nedenle bir lütuf değildir.”
Yazıda, emekli aylığının yıllarca çalışmanın, üretmenin ve prim ödemenin karşılığı olduğu özellikle vurgulandı.
Sosyal güvenlikte güven sorunu vurgusu
Cenkci, yalnızca bugünün emeklilerinin değil, halen çalışan milyonlarca kişinin de gelecekte aynı sistemin parçası olacağına dikkat çekti. Özellikle genç çalışanların yıllarca prim ödedikten sonra emeklilik döneminde geçinip geçinemeyeceğini sorgulamasının, sosyal güvenlik sistemine duyulan güven açısından önemli bir işaret olduğu ifade edildi.
Yazıda, emeklilik tartışmalarının yalnızca zam oranları, kök aylık, enflasyon farkı ya da en düşük emekli maaşı üzerinden yürütülmesinin yetersiz kaldığı belirtildi.
Asıl tartışma yaşam standardı
Cenkci’nin değerlendirmesinde öne çıkan temel nokta, emekliye bağlanan aylığın yalnızca hayatta kalmaya yetip yetmediği değil, insanca ve bağımsız bir yaşam sağlayıp sağlamadığı oldu.
Emeklilerin yıllarca çalıştıktan sonra temel ihtiyaçlarını karşılayabildiği, ailesine bağımlı kalmadığı ve sosyal yaşamdan kopmadığı bir sistemin önemine dikkat çekildi.
Yazının sonunda ise emeklilik tartışmasının yalnızca “ne kadar zam yapılacak?” sorusuna sıkıştırılmaması, yıllarca çalışan insanlara nasıl bir emeklilik hayatı bırakıldığının da sorgulanması gerektiği vurgulandı.
