(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ekonomide borç yükünün hızla büyüdüğünü belirterek, 'Rakamlar açıkça gösteriyor ki ekonomide üretim yerine borçlanma, gelir artışı yerine faiz yükü büyüyor. Vatandaş, esnaf, çiftçi ve küçük işletmeler aynı anda ağır bir finansal baskı altında. Borçlar hafta hafta artıyor. Vatandaşın borçları da şaha kalktı' dedi.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ekonomiye ilişkin yazılı açıklama yaptı. Gürer, dış ticaret verileri, bankacılık sistemi borçları ve icra dosyalarına ilişkin güncel verileri değerlendirerek ekonomide borç yükünün hızla büyüdüğünü söyledi.
Gürer, ihracat ve ithalat dengesinden vatandaşın kredi borçlarına, KOBİ'lerin finansman sorunundan tarım sektöründeki borç artışına kadar birçok alanda ekonomik baskının giderek ağırlaştığını belirterek, 'Rakamlar açıkça gösteriyor ki ekonomide üretim yerine borçlanma, gelir artışı yerine faiz yükü büyüyor. Vatandaş, esnaf, çiftçi ve küçük işletmeler aynı anda ağır bir finansal baskı altında. Borçlar hafta hafta artıyor. Vatandaşın borçları da şaha kalktı' ifadelerini kullandı.
'Dış ticaret açığı yüzde 14,9 oranında artarak 9,2 milyar dolara çıktı'
Şubat ayına ilişkin dış ticaret verilerini değerlendiren Gürer, ihracattaki sınırlı artışa rağmen ithalatın daha hızlı büyüdüğüne dikkat çekti. Gürer, 'Türkiye'nin ihracatı şubat ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,6 artarak 21,1 milyar dolar olurken, ithalat yüzde 6,1 artarak 30,3 milyar dolara yükseldi. Bu gelişme sonucunda dış ticaret açığı yüzde 14,9 oranında artarak 9,2 milyar dolara çıktı' dedi.
'İhracatın ithalatı karşılama oranı bir yılda yüzde 73,2'den yüzde 70,2'ye geriledi'
İhracatın ithalatı karşılama oranındaki düşüşe de değinen Gürer, 'İhracatın ithalatı karşılama oranı bir yılda yüzde 73,2'den yüzde 70,2'ye geriledi. Bu tablo, Türkiye ekonomisinin üretim ve ihracat kapasitesini artırmak yerine dışa bağımlı bir yapıya sürüklendiğini gösteriyor' değerlendirmesinde bulundu.
'Dış ticaretteki açık büyürken üretim maliyetleri artıyor, sanayici ve üretici zorlanıyor'
Gürer, yılın ilk iki ayında ihracatın yüzde 1,2 azalarak 41,3 milyar dolara gerilediğini, ithalatın ise yüzde 3,1 artarak 59 milyar dolara çıktığını belirterek, iki aylık dış ticaret açığının yüzde 14,9 artarak 17,6 milyar dolara yükseldiğini söyledi. Gürer, 'Dış ticaretteki açık büyürken üretim maliyetleri artıyor, sanayici ve üretici zorlanıyor. Bu durum ekonomide kırılganlığı artırıyor' dedi.
'Batık krediler bu yılın ilk iki ayında da yüzde 11,4 oranında büyüdü'
Bankacılık sistemindeki batık kredi miktarına da dikkati çeken Gürer, ekonomideki riskin bankacılık verilerine de yansıdığını belirtti. Gürer, '2025 yılında yüzde 101 oranında artan batık krediler bu yılın ilk iki ayında da yüzde 11,4 oranında büyüdü. 20-27 Şubat haftasında sınırlı bir gerileme yaşansa da toplam büyüklük hâlâ çok yüksek' dedi. Gürer, 'Bu dönemde batık krediler 646,2 milyar liradan 644,1 milyar liraya geriledi. Batık kredilerdeki bu büyüme ekonomik sistemde ciddi bir risk oluşturuyor. Borçlar ödenemiyor, krediler takip sürecine düşüyor' diye konuştu.
'Ocak ayında KOBİ borçları 129,2 milyar lira arttı'
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansman yükünün hızla arttığını ifade eden Gürer, KOBİ'lerin bankalara olan borcunun 6 trilyon 548 milyar liraya ulaştığını söyledi. Gürer, 'Ocak ayında KOBİ borçları 129,2 milyar lira arttı. KOBİ'lerin vadesinde ödeyemediği için bankalar tarafından icra takibine alınan kredileri ise bir ayda 13,7 milyar lira artarak 214,2 milyar liraya çıktı' dedi.
Bankalarda KOBİ'lere ait 4 milyon 983 bin kredi hesabı bulunduğunu belirten Gürer, bunların 304 bininin takipte olduğunu ifade ederek, 'KOBİ'ler üretim yapıyor, istihdam sağlıyor. Ancak yüksek maliyetler ve finansman sorunları nedeniyle ciddi bir borç baskısı altındalar' değerlendirmesinde bulundu.
'Ocak ayında tarım borçları 30,5 milyar lira daha arttı'
Tarım sektörünün de ciddi bir borç yükü altında olduğunu belirten Gürer, çiftçilerin bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 297 milyar liraya ulaştığını söyledi. Gürer, 'Ocak ayında tarım borçları 30,5 milyar lira daha arttı. Bu kredilerin büyük bölümü kamu bankaları tarafından kullandırıldı' dedi.
Tarım sektörüne verilen kredilerin 1 trilyon lirasının kamu bankalarından, 265 milyar lirasının ise özel bankalardan oluştuğunu belirten Gürer, çiftçilerin ödeyemediği ve bankalar tarafından takibe alınan borçların da 17,6 milyar liraya çıktığını ifade etti. Gürer, 'Çiftçi üretim yapabilmek için borçlanıyor. Ancak artan girdi maliyetleri ve düşük ürün fiyatları nedeniyle bu borçları ödemekte zorlanıyor' dedi.
'Bireysel kredi ve kredi kartı borçları 6 trilyon 235 milyar liraya ulaştı'
Vatandaşların bankalar ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarının 6 trilyon 235 milyar liraya ulaştığını belirten Gürer, 20-27 Şubat haftasında borçların 65,1 milyar lira arttığını söyledi. Gürer, bireysel kredi borçlarının 3 trilyon 187 milyar lira, kredi kartı borçlarının ise 3 trilyon 48 milyar lira olduğunu ifade etti. Yılın ilk iki ayında vatandaşın borcunun toplam 375,8 milyar lira arttığını belirten Gürer, bu artışın 148 milyar lirasının bireysel kredilerden, 227 milyar lirasının ise kredi kartlarından kaynaklandığını söyledi. Vatandaşların ayrıca varlık yönetim şirketlerine 101 milyar lira borcu bulunduğunu belirten Gürer, bu borçlarla birlikte toplam finansal borcun 6 trilyon 336 milyar liraya ulaştığını ifade etti.
'İcra dosyalarındaki artış ekonomik krizin toplum üzerindeki en somut göstergelerinden'
Gürer, ekonomideki borç baskısının icra verilerine de yansıdığını belirterek, icra dairelerindeki dosya sayısının hızla arttığını söyledi. Gürer, '1 Ocak - 6 Mart 2026 tarihleri arasında icra dairelerine 1 milyon 903 bin yeni dosya geldi. Aynı dönemde 1 milyon 534 bin dosya sonuçlandırıldı veya işlemden kaldırıldı. Ancak sistemdeki toplam dosya sayısı büyümeye devam etti. 6 Mart 2026 itibarıyla icra dairelerinde 24 milyon 364 bin derdest dosya bulunuyor' dedi. Son bir yılda icra dosyası sayısının 1 milyon 700 bin arttığını belirten Gürer, 'İcra dosyalarındaki artış ekonomik krizin toplum üzerindeki en somut göstergelerinden biridir' ifadelerini kullandı.
'Uygulanan ekonomik program zengini daha zengin fakiri daha fakir yapıyor'
Gürer, tüm bu verilerin Türkiye ekonomisinde ciddi bir borç sarmalına işaret ettiğini belirterek, 'Dış ticaret açığı büyüyor, KOBİ'lerin borcu artıyor, çiftçi borçlanarak üretim yapmaya çalışıyor, vatandaş kredi kartıyla yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Gelirler artmazken borçlar büyüyor. Emekli, asgari ücretli de maaş artışı iki aylık enflasyon artışı ile eridi. Uygulanan ekonomik program zengini daha zengin fakiri daha fakir yapıyor' dedi.
