Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York’ta başlayan Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu görüşmelerinin ilk gününde dünya liderlerine hitap etti. Konuşmasına Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın üst üste iki yıldır salonda yer alamadığını hatırlatarak başlayan Erdoğan, “Bizler tıpkı geçen yıl olduğu gibi özgür ve egemen Filistin Devleti’nin sesi olacak, Filistin halkının bu mücadelesini bu kürsüden dünyaya duyurmaya devam edeceğiz” dedi. Erdoğan, Filistin’i henüz tanımayan ülkelere de kararlarını gözden geçirme çağrısında bulundu.
Gazze ve Filistin mesajı
Gazze’de son üç yılda çoğu kadın ve çocuk 74 bin kişinin hayatını kaybettiğini belirten Erdoğan, bölgedeki insani duruma dikkat çekti. Gazze’de hastanelerdeki jeneratörlerin yüzde 70’inden fazlasının yakıt sıkıntısı nedeniyle çalışamadığını söyleyen Erdoğan, Gazze’de yaşananları sert sözlerle eleştirdi.
Batı Şeria ve Kudüs’teki gelişmelere de değinen Erdoğan, Filistin meselesinin şahsi değil insani ve vicdani bir mesele olduğunu ifade etti. Erdoğan, “Filistin Devleti’ni boğma girişimleri hüsrana uğrayacaktır. 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız ve toprak bütünlüğüne sahip Filistin Devleti’nin vücut bulacağı o güzel günleri inşallah göreceğiz” dedi.
BM Güvenlik Konseyi için reform çağrısı
Birleşmiş Milletler’in kriz bölgelerinde beklentileri karşılayamadığını savunan Erdoğan, uluslararası sisteme duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi gerektiğini söyledi. BM Güvenlik Konseyi’nin mevcut yapısını eleştiren Erdoğan, “190’dan fazla ülkenin iradesinin beş ülkenin keyfine bağlı olduğu bir yapı ne adildir ne de güveni tam manasıyla tesis edebilir. Güvenlik Konseyi ‘Dünya beşten büyüktür’ ilkesine göre mutlaka reforme edilmelidir” ifadelerini kullandı.
Uluslararası hukukun güçlü ve zayıf ülkelere farklı uygulanmaması gerektiğini belirten Erdoğan, bölgesel sahiplenme, açık diplomasi, ortak kalkınma ve insan merkezli teknoloji anlayışının güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Yapay zekâ alanında da uluslararası ortak bir hukuki çerçeve oluşturulması gerektiğini söyledi.
Suriye, Irak ve Ukrayna mesajları
Suriye’nin 8 Aralık’ın ardından yeni bir sürece girdiğini belirten Erdoğan, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara liderliğinde ülkenin güvenli ve huzurlu bir yapıya kavuşma hedefi doğrultusunda ilerlediğini söyledi. Erdoğan, Türkiye’nin Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğini ifade etti.
Irak’ta devlet otoritesinin güçlendirilmesine ve istikrarın sağlanmasına destek verdiklerini belirten Erdoğan, Kalkınma Yolu Projesi başta olmak üzere ulaştırma ve enerji alanlarında Irak’la iş birliğinin sürdüğünü söyledi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Ukrayna’nın egemenliği ve toprak bütünlüğü korunarak sona ermesini istediklerini kaydeden Erdoğan, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yeniden sağlanması ve savaşın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasının önlenmesi için taraflarla temasların devam ettiğini bildirdi.
KKTC’nin tanınması çağrısını yineledi
Ege ve Doğu Akdeniz’deki sorunların iyi komşuluk ilişkileri ve uluslararası hukuk temelinde çözülmesini istediklerini söyleyen Erdoğan, Kıbrıs konusunda da önceki çağrısını tekrarladı. Erdoğan, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün tanınması gerektiğini belirterek uluslararası toplumu KKTC’yi tanımaya ve siyasi, diplomatik ve ekonomik ilişkiler kurmaya davet etti.
Türkiye’nin Avrupa’nın ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin dahil edilmediği bir Avrupa güvenlik mimarisinin güçlü ve güvenli olamayacağını söyledi. Balkanlar ve Güney Kafkasya’daki barış süreçlerine de destek verdiklerini kaydetti.
COP31 ve iklim mesajı
Erdoğan, Türkiye’nin kasım ayında Antalya’da COP31 Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını hatırlatarak zirvede iklim adaletinin öne çıkarılacağını söyledi. Finansman taahhütlerinin yerine getirilmesi, teknoloji transferinin hızlandırılması ve verilen sözlerin somut adımlara dönüştürülmesini hedeflediklerini belirten Erdoğan, dünya liderlerini COP31’e davet etti.
Gıda israfına da değinen Erdoğan, dünyada her yıl 2 milyar tonun üzerinde gıdanın israf edildiğini belirterek Türkiye’nin küresel gıda güvenliğine katkı sağlamaya hazır olduğunu söyledi. Erdoğan ayrıca Mehmet Mehdi Eker’in BM Gıda ve Tarım Teşkilatı Genel Direktörlüğü’ne aday gösterildiğini açıkladı.
“Haksızlık karşısında susmayız”
İslam düşmanlığı, yabancı karşıtlığı, kültürel ırkçılık, antisemitizm ve dezenformasyonla mücadele edilmesi gerektiğini söyleyen Erdoğan, aile ve çocukların korunmasına ilişkin mesajlar da verdi.
Konuşmasının sonunda Türkiye’nin adalet, dayanışma ve ortak gelecekten yana olduğunu belirten Erdoğan, “Biz gerekirse sıkıntı çekeriz, gerekirse bedel öderiz ama haksızlık karşısında susmayız. Zulme asla rıza göstermeyiz” dedi. Erdoğan, Türkiye’nin çatışma ve içe kapanma yerine adalet ve dayanışma yolunu seçtiğini belirterek dünya liderlerini ortak gelecek vizyonuna destek vermeye çağırdı.
