Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla yargı alanında yeni dönem başladı. Kanun; başkasına IBAN veya kripto varlık hesabını kullandıranlardan duruşma sürelerine, HAGB şartlarından genetik verilerin saklanmasına kadar birçok önemli değişiklik içeriyor.
Düzenlemenin en fazla dikkat çeken bölümlerinden biri, dolandırıcılıkta kullanılan banka ve ödeme hesaplarına ilişkin oldu. Suçun organizatörü olmayıp yalnızca maddi çıkar karşılığında hesabını veya ödeme aracını kullandıran kişiler için kusur durumuna göre farklı ceza uygulanmasının önü açıldı.
IBAN ve kripto hesaplarında ceza düzenlemesi
Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen maddesine yeni bir hüküm eklendi. Dolandırıcılık amacıyla yalnızca banka hesabı, kredi kartı veya kripto varlık hesabı gibi ödeme bilgilerini başkasına kullandıranlara verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Düzenlemenin, suç faaliyetini yöneten kişilerle yalnızca hesabını kullandırarak suça dâhil olanlar arasındaki sorumluluk farkının gözetilmesi amacıyla hazırlandığı belirtildi. Ancak değişiklik, IBAN kullandıranların tamamen cezasız kalacağı anlamına gelmiyor.
Eski dosyalar yeniden değerlendirilecek
Kanun yürürlüğe girmeden önce ilgili suçlardan hüküm verilen ve dosyası istinaf ya da temyiz incelemesinde bulunan kişilerin dosyaları, yeni düzenleme kapsamında yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemelerine gönderilebilecek.
Cezası kesinleşerek infaz aşamasına gelen kişiler ise mahkemenin bildiriminden itibaren altı ay içerisinde mağdurun zararını tamamen karşılamaları hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek. Buna göre cezada yarıya kadar indirim uygulanabilecek ancak zarar ödeninceye kadar infaz ertelenmeyecek.
Duruşmalar arasında üç aylık sınır
Yeni düzenlemeyle hukuk mahkemelerindeki duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşmaması esas hâle getirildi. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya başka bir mahkemeden işlem yapılmasının beklenmesi gibi zorunlu durumlarda süre, gerekçesi açıklanarak uzatılabilecek.
Bu hüküm, kanunun yayımlanmasından üç ay sonra uygulanmaya başlayacak. Düzenlemeyle yargılamaların hızlandırılması ve uzun süreli duruşma aralıklarının azaltılması hedefleniyor.
HAGB şartları yeniden belirlendi
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulamasının koşulları da yeniden düzenlendi. Mahkemeler, iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezalarında belirlenen şartların sağlanması hâlinde HAGB kararı verebilecek.
Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve kamuya ya da mağdura verilen zararı tamamen gidermesi gerekecek. İşkence, eziyet ve kamu görevlileri tarafından gerçekleştirilen kötü muamele suçlarında ise HAGB uygulanamayacak.
Faiz hesaplamasında yeni yöntem
Sözleşmeyle belirlenmeyen kanuni ve temerrüt faizlerinin hesabında Merkez Bankasının reeskont oranı esas alınacak. Hesaplama, bir önceki yılın son günündeki reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden yapılacak.
Yılın ilk yarısı ile 30 Haziran’daki oran arasında beş puan veya daha fazla fark oluşması durumunda, ikinci altı aylık dönemde güncel oranın yüzde 80’i geçerli olacak.
Genetik veriler için imha süresi getirildi
Ceza soruşturmaları kapsamında elde edilen genetik inceleme sonuçları, kişisel bilgilerden arındırılarak özel bir sistemde saklanacak. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi durumunda veriler silinecek.
Diğer dosyalarda ise kararın kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra genetik veriler, Cumhuriyet savcısının gözetiminde imha edilecek. Haklı bir gerekçesi bulunan kişiler, verilerin daha erken silinmesi için hâkimliğe başvurabilecek.
