Ev kiralarken imzalanan kira sözleşmesi, yalnızca aylık kira bedelini gösteren bir belge değil. Kiraya veren ile kiracının hak ve yükümlülüklerini belirleyen sözleşmede eksik veya belirsiz bırakılan maddeler, ilerleyen dönemde ciddi uyuşmazlıklara yol açabiliyor.
Peki kira sözleşmesi nedir, nasıl düzenlenir ve imza atmadan önce hangi ayrıntılara dikkat edilmesi gerekir?
Kira sözleşmesi nedir?
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir taşınmazın kullanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da bunun karşılığında belirlenen kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Konut kiralamalarında tarafların anlaştığı şartların açık ve anlaşılır biçimde yazılması, daha sonra yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Sözleşmede hangi bilgiler bulunmalı?
Kira sözleşmesinde öncelikle kiralanan konutun açık adresi doğru şekilde yazılmalı.
Kiraya veren ve kiracının adı, soyadı, kimlik bilgileri ve iletişim bilgileri ile birlikte aylık kira bedeli, ödeme tarihi, ödeme yöntemi, sözleşmenin başlangıç tarihi ve kira süresi açıkça belirtilmeli.
Kiranın banka yoluyla ödenmesi halinde kullanılacak hesap bilgisinin de sözleşmeye yazılması taraflar açısından önem taşıyor.
Demirbaşlar tek tek yazılmalı
Kiralanan konutla birlikte teslim edilen kombi, klima, ankastre set, beyaz eşya, mobilya veya diğer demirbaşların sözleşmede tek tek belirtilmesi gerekiyor.
Taşınmazın teslim edildiği andaki durumu da kayıt altına alınmalı. Hasarlı veya eksik bölümler varsa bunların sözleşmeye ya da ayrıca hazırlanacak teslim tutanağına yazılması ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda önem taşıyor.
Teslim edilen anahtar sayısı ile elektrik, su ve doğal gaz sayaç değerlerinin de kayıt altına alınması yararlı olabilir.
Depozito üç aylık kirayı aşamaz
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıdan güvence bedeli yani depozito istenebilir.
Ancak güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz.
Sözleşmede depozitonun miktarının ve hangi şartlarda iade edileceğinin açıkça belirtilmesi, özellikle kiracının taşınmazdan ayrıldığı dönemde yaşanabilecek tartışmaları azaltabilir.
Kira artışı nasıl belirlenir?
Kira sözleşmelerinin en önemli bölümlerinden biri de kira artış maddesi.
Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artışa ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz.
Bu nedenle sözleşmeye yazılan her artış oranının doğrudan uygulanabileceği düşünülmemeli. Kanundaki sınırlamalar dikkate alınmalı.
Aidat ve giderler açıkça yazılmalı
Elektrik, su, doğal gaz, internet ve aidat gibi giderlerin kim tarafından karşılanacağı konusunda sözleşmede mümkün olduğunca açık ifadeler kullanılmalı.
Demirbaşların kullanımı ve olağan bakımı ile taşınmazdaki esaslı onarım gerektiren durumlar birbirinden ayrılmalı ve tarafların kanundan doğan yükümlülüklerine aykırı hükümlerden kaçınılmalı.
Kefil varsa sözleşme daha dikkatli hazırlanmalı
Kira sözleşmesinde kefil bulunması halinde yalnızca “kefildir” şeklinde bir ifade kullanılması yeterli görülmemeli.
Kefaletin kapsamı, azami sorumluluk tutarı ve süresi açık şekilde belirlenmeli. Kefalet sözleşmesine ilişkin kanuni şekil şartlarının da yerine getirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle özellikle yüksek bedelli kira sözleşmelerinde kefalet bölümünün hukuki açıdan ayrıca değerlendirilmesi önem taşıyor.
Kira sözleşmesi e-Devlet’ten de yapılabiliyor
Kira sözleşmesi işlemleri e-Devlet üzerinden de gerçekleştirilebiliyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sunulan sistem üzerinden taşınmaz sahibi veya yetkilendirilen kişi kira sözleşmesi oluşturabiliyor. Hazırlanan sözleşme kiracı ve varsa kefil tarafından sistem üzerinden onaylanabiliyor.
Sistem üzerinden oluşturulan barkodlu kira sözleşmelerinin doğrulanması da mümkün.
İmzadan önce son kontrol önemli
Kira sözleşmesinde boş bırakılan alanlar, belirsiz hükümler veya taraflardan birinin sonradan doldurabileceği bölümler ileride sorun yaratabilir.
Bu nedenle sözleşme imzalanmadan önce kira bedeli, ödeme günü, depozito, kira artışı, demirbaşlar, aidat ve diğer giderler ile teslim şartlarının tek tek kontrol edilmesi gerekiyor.
Unutulmaması gereken en önemli nokta ise şu: Kira sözleşmesi yalnızca evin kiralandığını gösteren bir belge değil, kiraya veren ile kiracı arasındaki ilişkinin temel hukuki çerçevesini belirleyen bir sözleşmedir.
