Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Genel Kurulunda iktidar ile muhalefet arasında sert tartışmalara neden oldu. Anlaşmada üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış kabul edilmesini öngören hüküm, görüşmelerin en çok tartışılan başlığı oldu.
Muhalefet temsilcileri anlaşmanın Türkiye’yi bölgesel çatışmaların tarafı haline getirebileceğini savunurken, AK Parti cephesi düzenlemenin herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve bölgesel istikrarı güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.
ÇÖMEZ’DEN “TÜRKİYE HANGİ POZİSYONDA OLACAK?” SORUSU
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanan anlaşmanın TBMM’de ayrıntılı şekilde tartışılması gerektiğini söyledi.
Anayasa’nın 90’ıncı maddesine dikkat çeken Çömez, anlaşmanın Meclis onayından geçmesi gerektiğini belirterek özellikle bölgede yaşanabilecek olası çatışmalarda Türkiye’nin nasıl bir pozisyon alacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Çömez, İran ile Suudi Arabistan arasında ortaya çıkabilecek bir çatışma senaryosunu örnek göstererek Türkiye’nin böyle bir durumda doğrudan savaşın tarafı olup olmayacağını sorguladı. Anlaşmanın bu yönüyle ciddi biçimde değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
YENİ PARTİ’DEN “BÖLGESEL RİSK” ELEŞTİRİSİ
YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir de anlaşmaya yönelik eleştirilerde bulundu. Pakistan’ın Hindistan, Afganistan ve İran’la ilişkilerindeki güvenlik sorunlarına, Suudi Arabistan’ın ise bölgedeki farklı çatışma alanlarındaki konumuna dikkat çeken Emir, Türkiye’nin başka ülkelerin karşı karşıya olduğu riskleri üstlenmemesi gerektiğini savundu.
Emir, anlaşmanın Türkiye’yi bölgesel çatışmaların taraflarından biri haline getirebileceğini öne sürerek bu yaklaşımı “maceracı” olarak nitelendirdi. YENİ Parti’nin anlaşmaya neden ihtiyaç duyulduğuna ilişkin ayrıntılı açıklama beklediğini belirtti.
ÖZLEM ZENGİN MUHALEFETE YANIT VERDİ
Muhalefetin eleştirilerine AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin yanıt verdi. Zengin, anlaşmanın gerekli kurumsal yazışmaların tamamlanmasının ardından Cumhurbaşkanlığı üzerinden TBMM’ye geleceğini ve Anayasa’nın 90’ıncı maddesi kapsamında Genel Kurulda görüşüleceğini açıkladı.
Zengin, siyasi partilerin Mecliste anlaşmaya ilişkin görüşlerini açıklayacağını ve düzenlemenin TBMM tarafından onaylanmasının ardından yürürlüğe gireceğini ifade etti.
“HERHANGİ BİR ÜLKEYE KARŞI DEĞİL”
Özlem Zengin, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını savundu. Anlaşmanın NATO yükümlülükleriyle de çelişmediğini belirten Zengin, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ortak savunma kapasitesini geliştirmeyi hedeflediğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da anlaşmaya ilişkin açıklamasında kolektif caydırıcılık, savunma iş birliği, savunma sanayisinde ortak projeler ve terörizmle mücadele başlıklarını öne çıkarmıştı.
BAŞKA ÜLKELERE DE KAPISI AÇIK
Zengin’in verdiği bilgilere göre anlaşma yalnızca üç ülkeyle sınırlı kalmayabilecek. İstenmesi durumunda bölgedeki başka ülkelerin de ilerleyen dönemde anlaşmaya katılabileceğini söyleyen Zengin, hedefin bölge ülkelerinin kendi güvenlik sorunlarını ortak güç kullanarak çözebilme kapasitesini artırmak olduğunu ifade etti.
GÖZLER TBMM’DEKİ ONAY SÜRECİNDE
Mekke Ortak Savunma Anlaşması henüz TBMM’deki onay sürecini tamamlamış değil. Özlem Zengin’in açıklamasına göre anlaşma Meclise geldikten sonra siyasi partilerin görüşleri alınacak ve Genel Kurulda oylanacak.
Muhalefetin olası savaş ve güvenlik risklerine yönelik itirazları ile iktidarın bölgesel istikrar ve ortak caydırıcılık vurgusu nedeniyle, anlaşmanın TBMM’deki görüşmelerinin de yoğun siyasi tartışmalara sahne olması bekleniyor.
