Yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanlarına güvenlik soruşturması şartı getirilmesini öngören kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu’ndaki görüşmeler sırasında dikkat çeken tartışmalara neden oldu. Teklif kapsamında, öğretim elemanları hakkında mevcut arşiv araştırmasına ek olarak güvenlik soruşturması yapılması öngörülüyor.
Komisyonda söz alan CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, düzenlemenin üniversitelerin bilimsel bağımsızlığı ve akademik özgürlüğü açısından önemli riskler taşıdığını söyledi. Emir, güvenlik soruşturmasının akademik kadrolara yapılacak atamalarda belirleyici hâle gelmesinin liyakat ilkesini zedeleyebileceğini belirterek, uygulamanın gelecekte farklı sorunlara yol açabileceğini ifade etti.
Kanun teklifinin 26’ncı maddesiyle, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu’nda değişiklik yapılması planlanıyor. Düzenlemenin yasalaşması hâlinde, devlet ve vakıf üniversitelerinde görev alacak tüm öğretim elemanları için güvenlik soruşturması süreci zorunlu olacak. Böylece akademik kadrolara yapılacak atamalarda arşiv araştırmasının yanında güvenlik soruşturması da uygulanacak.
Komisyon görüşmeleri sırasında değerlendirmelerde bulunan Murat Emir, güvenlik soruşturmasının objektif ölçütlere dayanması gerektiğini vurgulayarak, belirsiz kriterlerle yürütülecek bir uygulamanın akademik hayat üzerinde baskı oluşturabileceğini dile getirdi. Üniversitelerin bilimsel üretim merkezleri olduğuna işaret eden Emir, akademisyenlerin değerlendirilmesinde temel ölçütün mesleki yeterlilik ve bilimsel başarı olması gerektiğini söyledi.
Teklif, komisyon sürecinin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nun gündemine gelecek. Düzenlemenin yasalaşıp yasalaşmayacağı ve akademik atama süreçlerinde nasıl uygulanacağı, önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
