Emeklilik için prim gününü tamamlamaya çalışan milyonlarca sigortalının merak ettiği konular arasında askerlik borçlanması da bulunuyor. Askerlikte geçen sürelerin borçlanılması prim gün sayısını artırırken, bazı durumlarda ilk sigorta başlangıç tarihinin geriye çekilmesini de sağlayabiliyor.
Bu nedenle askerlik borçlanması yalnızca eksik primlerin tamamlanması açısından değil, kişinin hangi emeklilik şartlarına tabi olacağının belirlenmesi açısından da önem taşıyabiliyor.
Askerlik sigortadan önceyse tarih geriye çekilebilir
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun açıklamasına göre, sigortalılık başlangıcından önceki bir döneme ait askerlik süresi borçlanıldığında sigorta başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye götürülüyor. Bu durum kişinin emeklilikte tabi olduğu şartların değişmesine yol açabiliyor.
Örneğin bir kişi ilk kez sigortalı olmadan önce askerlik yapmışsa ve bu sürenin 360 gününü borçlanırsa, sigortalılık başlangıcı da 360 gün geriye çekilebiliyor.
Ancak burada önemli olan yalnızca başlangıç tarihinin geriye gitmesi değil. Yeni başlangıç tarihinin kişinin emeklilik şartlarında farklı bir döneme denk gelip gelmediğine de bakılması gerekiyor.
Her askerlik borçlanması emeklilik yaşını düşürmez
Askerlik borçlanmasının yapıldığı her durumda emeklilik yaşının otomatik olarak düşeceği düşünülmemeli.
Askerlik hizmeti ilk sigortalılık tarihinden sonra yapılmışsa, borçlanılan süre genel olarak prim ödeme gün sayısına ekleniyor ancak ilk sigorta başlangıcı geriye gitmiyor.
Bu durumda kişinin emeklilik için eksik prim günü varsa askerlik borçlanması bu açığın daha erken tamamlanmasına yardımcı olabilir. Dolayısıyla kişi prim şartını daha erken sağlayabilir ancak sigorta başlangıcına bağlı yaş veya diğer emeklilik koşulları aynı şekilde devam edebilir.
8 Eylül 1999 tarihi neden önemli?
İlk sigortalılık tarihi özellikle 8 Eylül 1999 çevresinde olanlar açısından askerlik borçlanmasının etkisi daha dikkatli hesaplanmalı.
SGK'nın mevcut düzenlemelerine göre 8 Eylül 1999 ve öncesinde ilk kez sigortalı olanlar, gerekli sigortalılık süresi ve prim şartlarını sağlamaları halinde Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesi kapsamında yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkından yararlanabiliyor.
Bu nedenle sigorta başlangıcından önce yapılan askerlik için borçlanma sonucunda ilk sigortalılık tarihi 8 Eylül 1999 veya daha öncesine çekilebiliyorsa kişinin tabi olduğu emeklilik koşulları değişebilir.
Ancak bunun için askerlik süresi, ilk sigorta tarihi ve borçlanılan gün sayısının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Askerliğin tamamını borçlanmak zorunlu mu?
Askerlikte geçirilen sürenin tamamının borçlanılması şart değil.
SGK düzenlemelerine göre borçlanma tutarının bir kısmının ödenmesi halinde, ödenen tutara karşılık gelen süre kadar gün hizmet süresine ekleniyor.
Bu nedenle yalnızca emeklilik şartını değiştirmek veya eksik prim gününü tamamlamak için ihtiyaç duyulan kadar süre için borçlanma yapılması bazı sigortalılar açısından yeterli olabilir.
Örneğin sigorta başlangıç tarihinin istenilen tarihe çekilebilmesi için 200 günlük süre yeterliyse, kişinin askerlik süresinin tamamını borçlanması gerekmeyebilir. Burada kişisel SGK kayıtlarına göre hesaplama yapılması önem taşıyor.
2026 askerlik borçlanması nasıl hesaplanıyor?
2026 yılında askerlik borçlanmasının hesaplanmasında, sigortalının seçtiği prime esas günlük kazanç üzerinden belirlenen oran kullanılıyor.
SGK'nın 2026 yılı için yayımladığı bilgilere göre doğum borçlanması dışındaki borçlanmalarda oran yüzde 45 olarak uygulanıyor. 2026 yılı prime esas günlük kazanç alt sınırı ise 1.101 TL. Bu tutarın yüzde 45'i üzerinden hesaplandığında en düşük günlük askerlik borçlanması tutarı 495,45 TL'ye karşılık geliyor.
Borçlanılacak toplam süre arttıkça ödenecek tutar da buna göre yükseliyor.
Askerlik borçlanması için nasıl başvuru yapılır?
Askerlik borçlanması işlemleri SGK üzerinden gerçekleştiriliyor. 4A ve 4B kapsamındaki sigortalılar için e-Devlet'te doğrudan askerlik borçlanması başvuru hizmetleri de bulunuyor.
Başvuru sonrasında SGK tarafından hesaplanan borcun süresi içinde ödenmesi gerekiyor. SGK'nın güncel açıklamasına göre borcun tebliğ edilmesinden itibaren bir ay içinde ödeme yapılmaması halinde borçlanma işlemi geçersiz sayılıyor. Daha sonra yeniden başvuru yapılması ise mümkün.
Kimler için daha kritik?
Askerlik borçlanması özellikle ilk sigorta başlangıcından önce askerlik yapanlar, emeklilik için prim günü eksik olanlar ve sigorta başlangıç tarihi kritik emeklilik tarihlerine yakın bulunanlar açısından önemli sonuçlar doğurabiliyor.
Ancak aynı miktarda askerlik borçlanması iki farklı kişi için tamamen farklı sonuç oluşturabilir. İlk sigorta tarihi, askerlik dönemi, 4A, 4B veya 4C statüsü, toplam prim günü ve tabi olunan emeklilik mevzuatı birlikte değerlendirilmeli.
Bu nedenle borçlanma bedeli ödenmeden önce askerlik süresinin emeklilik tarihine gerçekten ne kadar katkı sağlayacağının kişinin SGK hizmet kayıtları üzerinden hesaplanması önem taşıyor.
