(DİYARBAKIR) - Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, Türkiye'de uygulanan teşvik politikalarının bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmakta yetersiz kaldığını belirterek, kamu yatırımlarının artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve komşu ülkelerle ticaretin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
DTSO, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır Ticaret Borsası, Diyarbakır OSB, DOGÜNSİFED ve Ekonomi Gazetesi iş birliğiyle düzenlenen 9. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu (ISEPA'26), akademisyenler ile iş dünyası temsilcilerini Diyarbakır'da bir araya getirdi. Sempozyumda dijital dönüşüm, küresel rekabet, hukuk ve bölgesel kalkınma başlıkları ele alındı.
DTSO Başkanı Mehmet Kaya, sempozyumda yaptığı konuşmada, dijitalleşme, yapay zekâ, küresel ekonomik gelişmeler, Türkiye'nin güvenlik politikaları ve bölgesel kalkınma sorunlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Dijitalleşme ve yapay zekânın dünyada üretim süreçlerini, sektörleri ve iş yapma biçimlerini yeniden şekillendirdiğini belirten Kaya, küresel ölçekte güvenlik politikalarının ekonomik rekabetin önemli bir unsuru haline geldiğini ifade etti.
Türkiye'nin güvenlik politikalarını ekonomik kalkınma ve dış ticaretle birlikte ele alması gerektiğini vurgulayan Kaya, devam eden çözüm sürecinin toplumsal barışın yanı sıra ekonomik gelişme açısından da büyük önem taşıdığını söyledi.
'TEŞVİK POLİTİKALARI BÖLGESEL EŞİTSİZLİKLERİ AZALTMIYOR'
Türkiye'de uygulanan teşvik politikalarının bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmakta yetersiz kaldığını belirten Kaya, son 24 yıllık teşvik uygulamalarında birinci ve ikinci bölgelerin toplam yatırımlardan aldığı payın yüzde 61, beşinci ve altıncı bölgelerde yer alan 29 ilin payının ise yüzde 10 düzeyinde kaldığını ifade etti.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması (SEGE) verilerine de değinen Kaya, bölgenin eğitim, yaşam kalitesi ve erişilebilirlik gibi temel göstergelerde yaşadığı sorunların kamu yatırımlarıyla giderilmesi gerektiğini vurguladı.
'KOMŞU ÜLKELERLE TİCARETİMİZİ GELİŞTİRMELİYİZ'
Türkiye'nin Irak pazarındaki payının gerilediğine dikkat çeken Kaya, 2015 yılında Irak'ın ithalatında ilk sırada bulunan Türkiye'nin 2025 yılında üçüncü sıraya düştüğünü belirtti. Kaya, komşu ülkelerle ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin Türkiye'nin bölgesel rekabet gücü açısından stratejik önem taşıdığını söyledi.
Bölgeye yönelik yatırımların artırılması için yalnızca teşviklerin yeterli olmadığını ifade eden Kaya, kamu altyapısının güçlendirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve hukuk ile adalet mekanizmalarının ekonomik güveni desteklemesi gerektiğini belirtti.
Kaya, dijital dönüşümün sunduğu fırsatlardan yararlanabilmek için Türkiye'nin ekonomik ve bölgesel kalkınma politikalarını yeniden değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
AY: 'TARIMSAL ÜRETİMDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM REKABET GÜCÜNÜ ARTIRACAK'
Diyarbakır Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Ay, sempozyumda yaptığı konuşmada dijitalleşmenin üretimden ticarete kadar ekonomik hayatın tüm alanlarını dönüştürdüğünü belirterek, Diyarbakır'ın tarım, sanayi ve ticaret potansiyelinin dijital teknolojilerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Özellikle tarımsal üretim, depolama ve pazarlama süreçlerinde dijital teknolojilerin kullanımının verimliliği artıracağını ve rekabet gücünü geliştireceğini ifade eden Ay, küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerinde desteklenmesinin önemine dikkat çekti.
Dijital ticaretin gelişmesi için güvenilir bir hukuki altyapının oluşturulması gerektiğini belirten Ay, üniversiteler, kamu kurumları ve iş dünyası arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin bölgesel kalkınmaya önemli katkılar sağlayacağını söyledi.
FİDAN: 'SANAYİDE TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM DESTEKLENMELİ'
Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi Başkanı Mustafa Fidan, sempozyumda yaptığı konuşmada sanayide rekabet gücünün artırılması için teknolojik dönüşüm, enerji verimliliği ve nitelikli iş gücünün önemine dikkat çekti.
Diyarbakır OSB'de faaliyet gösteren yüzlerce işletmede yaklaşık 23 bin kişiye istihdam sağlandığını belirten Fidan, hedeflerinin üretim kapasitesini artırırken çevreye duyarlı, teknolojiyi etkin kullanan ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilen bir sanayi yapısı oluşturmak olduğunu ifade etti.
Sanayicilerin uygun finansmana erişiminin kolaylaştırılması, enerji maliyetlerinin azaltılması ve KOBİ'lerin teknolojik dönüşümünün desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Fidan, üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi ve kamu kurumları ile finans kuruluşlarının bu süreçte daha fazla sorumluluk üstlenmesi çağrısında bulundu.
TÜRK: 'TÜRKİYE TEKNOLOJİ GELİŞTİREN BİR EKONOMİYE DÖNÜŞMELİ'
DOGÜNSİFED Başkanı Devrim Türk, sempozyumda yaptığı konuşmada dünya ekonomisinin önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek, teknolojik gelişmeler, jeopolitik gerilimler ve korumacı ekonomi politikalarının küresel rekabet koşullarını yeniden şekillendirdiğini ifade etti.
Türkiye'nin Orta Doğu'daki ekonomik fırsatları değerlendirirken Avrupa Birliği ile ticari ve ekonomik ilişkilerini güçlendirmesi gerektiğini vurgulayan Türk, özellikle Avrupa'nın yeni sanayi politikaları ve 'Made in EU' yaklaşımının Türkiye açısından önemine dikkat çekti.
Ekonomik kalkınmanın temelinde hukukun üstünlüğü, liyakat, şeffaflık ve güçlü kurumların bulunduğunu belirten Türk, yapay zekâ ve dijital dönüşüm sürecinde Türkiye'nin yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştiren bir ekonomiye dönüşmesi gerektiğini söyledi.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun genç nüfusu, tarım, sanayi ve enerji potansiyelinin değerlendirilmesi için kamu yatırımlarının artırılması, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltacak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sempozyum yapılan konuşmaların ardından 'İş Dünyasının Dijital ve Hukuki Dönüşümü: Avrupa ve Türkiye' başlıklı oturumla devam ediyor. Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda, Dr. Hüseyin Doluca, avukat Zeynel Kara, Prof. Dr. Pelin Karatay Gögül ve Hakan Güldağ, dijitalleşmenin iş dünyasına etkilerini ve hukuki dönüşüm süreçlerini değerlendiriyor.
