Emeklilik yaşının ve prim gün şartının sigorta başlangıç tarihine göre yeniden belirlenmesini öngören kademeli emeklilik düzenlemesi, çalışanların gündemindeki yerini koruyor. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin dışında kalan sigortalılar, Meclisteki çalışmaların ne zaman sonuçlanacağını merak ediyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisine kademeli emeklilik konusunda birden fazla kanun teklifi sunuldu. Ancak bu teklifler henüz yasalaşmadı ve mevcut emeklilik şartlarında değişiklik yapılmadı. TBMM kayıtlarında tekliflerin komisyon aşamasında olduğu görülüyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK MECLİS’E GELDİ Mİ?
Kademeli emeklilikle ilgili teklifler TBMM Başkanlığına sunuldu. Bunlardan biri, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında bulunan çalışanların yaş ve prim şartlarının kademeli şekilde düzenlenmesini amaçlıyor.
5 Aralık 2024 tarihinde sunulan teklif, Plan ve Bütçe Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda bulunuyor. Teklifin TBMM sistemindeki son durumu “komisyonda” olarak yer alıyor.
3 Mart 2025 tarihinde sunulan başka bir teklifte ise prim ödeme günlerinin azaltılması ve işçiler, memurlar ile sözleşmeli personel için kademeli emeklilik düzenlemesi yapılması öngörülüyor. Bu teklif de henüz komisyon aşamasını tamamlamadı.
KADEMELİ EMEKLİLİK YASALAŞTI MI?
Kademeli emeklilik konusunda yürürlüğe girmiş yeni bir kanun bulunmuyor. Meclise kanun teklifi sunulması, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Tekliflerin önce ilgili komisyonlarda görüşülmesi, kabul edilmeleri hâlinde TBMM Genel Kurulunun gündemine alınması gerekiyor. Genel Kurulda kabul edilen düzenleme, Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girebiliyor.
Bu süreç tamamlanmadığı için çalışanların emeklilik işlemlerinde mevcut mevzuat uygulanmaya devam ediyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK KİMLERİ KAPSAYABİLİR?
Henüz yasalaşmış bir düzenleme olmadığı için kesin bir kapsam açıklanmış değil. Bununla birlikte TBMM’ye sunulan tekliflerden birinde, ilk sigorta girişi 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında bulunan çalışanlar hedefleniyor.
Kademeli emeklilik beklentisi özellikle şu kesimlerde yoğunlaşıyor:
- 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olanlar,
- EYT düzenlemesinden yararlanamayan çalışanlar,
- Prim gününü tamamladığı hâlde yaş şartını bekleyenler,
- İşçiler, memurlar ve sözleşmeli personel,
- Emeklilik yaşının sigorta başlangıcına göre kademelendirilmesini isteyenler.
Ancak bu grupların tamamının düzenlemeye alınacağı kesinleşmiş değil. Kapsam, yaş sınırı ve prim günleri ancak yasalaşacak metinle netlik kazanacak.
MEVCUT EMEKLİLİK ŞARTLARI NELER?
SGK’nın mevcut uygulamasına göre 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez 4/A kapsamında sigortalı olan çalışanların iki farklı seçenekten birini tamamlaması gerekiyor.
Bu dönemde işe başlayanlar, kadınlarda 58 ve erkeklerde 60 yaş şartıyla 7 bin prim gününü doldurarak emekli olabiliyor. Bir diğer seçenekte ise aynı yaş sınırlarına ek olarak 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4 bin 500 prim günü aranıyor.
30 Nisan 2008’den sonra ilk kez sigortalı olanlarda ise 5510 sayılı Kanun kapsamındaki yaş ve prim koşulları uygulanıyor. 4/A’lı çalışanlarda normal emeklilik için genel olarak 7 bin 200 prim günü esas alınırken yaş şartı, primin tamamlandığı tarihe göre ilerleyen yıllarda kademeli biçimde yükseliyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK ŞARTLARI NASIL OLABİLİR?
Kamuoyunda tartışılan modellerde ilk sigorta giriş tarihinin temel alınması öne çıkıyor. Buna göre çalışanların emeklilik yaşı ve prim şartlarının işe başlama yılına göre aşamalı biçimde belirlenmesi gündeme geliyor.
Prim günlerinin azaltılması, sigortalılık süresinin hesaba katılması ve çalışan statüleri arasındaki farklılıkların giderilmesi de Meclise sunulan tekliflerde ele alınan başlıklar arasında bulunuyor.
Ancak kamuoyunda paylaşılan yaş ve prim tabloları kesinleşmiş resmî şartlar değil. Meclis görüşmeleri sırasında tekliflerin değiştirilmesi, birleştirilmesi veya reddedilmesi mümkün.
GÖZLER KOMİSYON SÜRECİNDE
Kademeli emekliliğin ne zaman çıkacağına ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor. Düzenlemenin hayata geçebilmesi için komisyon görüşmelerinin başlaması ve teklifin Genel Kurula taşınması gerekiyor.
Bu nedenle çalışanların sosyal medyada dolaşan emeklilik tabloları yerine TBMM, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK tarafından yapılacak resmî açıklamaları takip etmesi önem taşıyor.
