(ESKİŞEHİR)- Tepebaşı Belediyesi ile Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Ziraat Fakültesi iş birliğinde Türkiye'de ilk kez 'Eskişehir Bal Kabağı Çalıştayı' düzenlendi. Çalıştayda akademisyenler ve araştırma enstitülerinin temsilcileri, bal kabağının genetik kaynaklarını, ıslahını, yetiştiriciliğini ve kırsal kalkınmadaki yerini ele aldı.
Tepebaşı Belediyesi ile Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Ziraat Fakültesi iş birliğinde düzenlenen Eskişehir Bal Kabağı Çalıştayı, Türkiye'de bal kabağını ulusal ölçekte ele alan ilk buluşma oldu. Akademisyenler ve tarımsal araştırma enstitülerinin temsilcileri; kabağın genetik kaynaklarını, ıslahını, yetiştiriciliğini ve kırsal kalkınmadaki yerini değerlendirdi. ESOGÜ Ali Numan Kıraç Yerleşkesi Prof. Dr. Ali Koç Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen çalıştayda, bal kabağının mevcut durumu ve üretim potansiyelinden genetik kaynaklara, ıslah çalışmalarından coğrafi işaretli ürünlerin kırsal kalkınmaya katkısına kadar pek çok başlık ele alındı.
Çalıştaya Geçit Kuşağı Araştırma Enstitüsü Müdürü Ulaş Çınar, Sakarya Mısır Araştırma Enstitüsü Müdürü Mehmet Yılmaz, Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Hasan Öz ile Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Bahçe Bitkileri Araştırmaları Daire Başkanlığı Sebze ve Süs Bitkileri Grup Koordinatörü Dr. Evran Doğan da katıldı. Dr. Doğan, çalıştayı yerinde izleme ve değerlendirme kapsamında takip etti.
'KIZILİNLER BAL KABAĞI KIRSAL DEĞERLERİMİZDEN BİRİ'
Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, bal kabağının ilk kez Türkiye'de ulusal ölçekte bir çalıştayla değerlendirildiğine dikkati çekti. Bu buluşmanın, bal kabağını yalnızca yerel üretim açısından değil; genetik kaynakları, ıslahı, yetiştiriciliği ve kırsal kalkınmadaki yeriyle birlikte ele alması bakımından önem taşıdığını belirten Başkan Ataç, bilimsel bilgi ile üreticinin deneyimini buluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.
Kızılinler bal kabağının Eskişehir'in kırsal değerlerinden biri olduğunu ve coğrafi işaret tescili taşıdığını hatırlatan Başkan Ataç, bu ürünü korumak, üretimini geliştirmek ve üreticiye daha fazla katkı sunacak biçimde değerlendirmek istediklerini söyledi. Ataç, 'Bal kabağını yalnızca bir tarım ürünü olarak değil, üreticimizin emeğini ve kırsalımızın potansiyelini taşıyan önemli bir değer olarak görüyoruz. Üreticinin deneyimini bilimsel bilgiyle buluşturmak ve bal kabağının üretimden pazara uzanan potansiyelini birlikte değerlendirmek istiyoruz' diye konuştu.
Çalıştayın yeni iş birliklerine ve kırsal kalkınmayı destekleyecek çalışmalara katkı sunmasını beklediklerini ifade eden Başkan Ataç, Türkiye'de bal kabağını ulusal ölçekte ele alan bu ilk buluşmanın Kızılinler bal kabağının bilinirliğini artırmasını ve Eskişehir'in tarımsal değerlerinin daha geniş ölçekte tanınmasına katkı sağlamasını diledi.
'ESKİŞEHİR'İN TOPRAĞINA, ÇİFTÇİSİNE BORÇLUYUZ'
Açılış konuşmasında bilimsel birikimin paylaşılmasının önemine değinen ESOGÜ Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Onur Koyuncu, 'Bilgilerimizi bu sürecin içine katalım. Bu, bir paylaşım süreci. Çünkü Eskişehir'e borçluyuz; Eskişehir'in toprağına, insanına ve ülkenin çiftçisine borçluyuz' dedi.
BİLİMSEL BİLGİ ÜRETİCİNİN DENEYİMİYLE BULUŞTU
Çalıştayın moderatörlüğünü ESOGÜ Ziraat Fakültesi'nden Doç. Dr. Sıtkı Ermiş üstlenirken çalıştayın ilk oturumlarında, bal kabağı ve diğer kabak türlerinin tarihsel gelişimi ile ıslah çalışmaları değerlendirildi. Emekli akademisyen, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nden Prof. Dr. Kazım Abak, 'Geçmişten Günümüze Dünyada ve Türkiye'de Kabak Islahının Gelişimi' başlıklı sunumunda, Türkiye'de ve dünyada kabak ıslahı alanında geçmişten bugüne yürütülen çalışmaları ve uygulanan yöntemleri anlattı.
ESOGÜ Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü'nden Prof. Dr. Handan Giray, 'Yerel Değerlerin Kırsal Kalkınmaya Dönüşümü: Coğrafi İşaretli Bal Kabakları' başlıklı sunumunda coğrafi işaret ve mahreç işaretinin kapsamını, bu tescillerin ürünlere katkısını ve başvuru süreçlerini ele aldı. Türkiye'deki coğrafi işaretli bal kabakları ve kabağın ülke ekonomisindeki yeri de sunumun başlıkları arasında yer aldı.
ISLAH ÇALIŞMALARI HAKKINDA BİLGİLER VERİLDİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nden Prof. Dr. Ahmet Balkaya ise 'Türkiye'de Kestane Kabağı ve Bal Kabağı Genetik Kaynaklarının Mevcut Durumu ve Islah Programlarında Değerlendirilmesi' başlıklı sunumunda, kestane kabağı ile bal kabağı arasındaki farkları ve genetik kaynakların durumunu ele aldı. Balkaya ayrıca Türkiye'de yürütülen ıslah çalışmalarına ve kabakların anaç olarak kullanımına ilişkin bilgi verdi.
Emekli akademisyen, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nden Prof. Dr. Şebnem Ellialtıoğlu ise 'Türkiye'de Çerezlik Kabak Yetiştiriciliği ve Islah Çalışmalarının Gelişimi' başlıklı sunumunda; çerezlik kabakların genetik kaynakları, yetiştiriciliği ve aranan özellikleri üzerinde durdu. Sunumda kabuksuz çeşitlerin ıslah içindeki yeri, kabak çekirdeğinin yağlık üretimde kullanımı ve kabak ıslahında haploidi çalışmaları da değerlendirildi.
SU KABAĞININ GENETİK ÇEŞİTLİLİĞİ ANLATILDI
Erciyes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü'nden Prof. Dr. Halit Yetişir de 'Türkiye'de Su Kabağı Genetik Kaynakları, Yetiştiriciliği ve Islah Çalışmaları' başlıklı sunumunda su kabağının genetik çeşitliliğini, yetiştirme tekniklerini, ıslah çalışmalarını ve kullanım alanlarını aktardı.
Çalıştaya tarımsal araştırma enstitüleri de sunumlarıyla katkı sundu. Sakarya Mısır Araştırma Enstitüsü, geliştirdiği bal kabağı ve çerezlik kabak çeşitlerini tanıttı. Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü çerezlik kabak çeşitleri ve ıslah çalışmalarını aktarırken, Edirne Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü de çerezlik kabak ıslahı üzerine yürüttüğü çalışmaları paylaştı.
ÇALIŞTAY SONUNDA ANKET DÜZENLENDİ
Çalıştayın son bölümünde üreticilerle, belirlenen ana konular üzerinden soru-cevap ve durum değerlendirmesi yapıldı. Üreticilerin görüş ve deneyimlerinin alındığı anketle, akademik sunumlarda ele alınan başlıkların sahadaki karşılığı değerlendirildi. Bilimsel bilgi ve deneyimlerin paylaşılması, üreticilerin desteklenmesi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi açısından önemli bir ilk gerçekleştirildi.
Katılımcılara bal kabağı çorbası ikram edildi. EFSAD sergisi fuaye alanında sergilendi.
