Vergi denetiminde yapay zekâ destekli yeni dönem başladı. Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı tarafından geliştirilen VDK-MİHENK Sistemi, merkezi risk analiz çalışmalarında kullanılmak üzere devreye alındı. Sistem özellikle transfer fiyatlandırması, emsallere uygunluk ve ilişkili kişiler arasındaki fiyatlandırma yoluyla gerçekleştirilebilecek kazanç aktarımlarındaki risklerin belirlenmesine odaklanacak.
MALİ VERİLER YAPAY ZEKÂYLA ANALİZ EDİLECEK
MİHENK, başta e-belgeler olmak üzere Vergi Denetim Kurulunun kullanımındaki mali verileri yapay zekâ ve büyük veri analitiği yöntemleriyle değerlendirecek. Çok sayıda ekonomik işlem aynı anda incelenerek mal ve hizmetlerin fiyatı, maliyeti, satış hacmi ve diğer ekonomik göstergeler arasındaki ilişkiler analiz edilecek.
Yeni sistemle vergi denetiminde riskli alanların daha isabetli biçimde belirlenmesi ve denetim kaynaklarının bu alanlara yönlendirilmesi hedefleniyor.
YÜKSEK FİYAT KADAR DÜŞÜK FİYAT DA RADARDA
VDK-MİHENK yalnızca benzerlerine göre yüksek fiyatla gerçekleştirilen işlemleri değil, düşük fiyatlı işlemleri de analiz edebilecek. Emsal karşılaştırmaları sınırlı sayıdaki örnek yerine çok sayıda gerçek ekonomik işlemden oluşan veri setleri üzerinden yapılabilecek.
İL VE İLÇE DÜZEYİNDE KARŞILAŞTIRMA YAPABİLECEK
Sistem Türkiye genelinin yanı sıra il, ilçe ve bölge düzeyinde karşılaştırmaya da imkan tanıyacak. Böylece farklı coğrafi ve ekonomik koşulların transfer fiyatlandırması üzerindeki etkisinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi amaçlanıyor.
İKİNCİ FAZDA KÂR MARJLARI İNCELENECEK
MİHENK'in geliştirme çalışmalarının ikinci aşamasında sektörel kâr marjı analizlerinin de devreye alınması planlanıyor. Bu aşamayla birlikte yalnızca işlem fiyatları değil, mükelleflerin ve işlem gruplarının kârlılık göstergeleri de analiz edilebilecek.
VDK-MİHENK'in oluşturduğu sonuçlar ise doğrudan nihai bir vergisel tespit anlamına gelmeyecek. Sistemden elde edilen göstergeler merkezi risk analizine veri sağlayacak; işlemlerin ekonomik ve ticari gerekçeleri de değerlendirme sürecinde dikkate alınacak.
