Hazine ve Maliye Bakanlığı, vergi incelemelerini daha hızlı, şeffaf ve öngörülebilir hâle getirecek yeni bir uygulamayı devreye almaya hazırlanıyor. Vergi Denetim Kurulu bünyesinde geliştirilen İncelemeye Hazırlık Dosyası sayesinde mükellefler, resmî inceleme başlamadan önce kendilerinden istenecek bilgi ve belgeleri elektronik ortamda görebilecek.
Kısaca VDK-İHD olarak adlandırılan sistem, mükelleflere hazırlıklarını önceden tamamlama ve tespit edilen eksiklikler için düzeltme beyannamesi verme imkânı sunacak. Böylece hem vergi incelemelerinin süresinin kısaltılması hem de gereksiz yazışmaların azaltılması hedefleniyor.
İnceleme başlamadan eksikler görülebilecek
Mevcut uygulamada vergi müfettişleri tarafından talep edilen bilgi ve belgelerin hazırlanması, inceleme başladıktan sonra uzun bir yazışma sürecine dönüşebiliyor. Yeni sistemde ise mükellefler, inceleme başlamadan önce hangi evrakları hazırlamaları gerektiğini dijital platform üzerinden öğrenebilecek.
İşletmeler, kendilerine tanınan süre içerisinde kayıtlarını kontrol ederek eksik belge, hatalı beyan veya uyumsuzlukları tespit edebilecek. Gerekli görülmesi hâlinde inceleme süreci başlamadan düzeltme yapılabilecek.
Bu modelle, küçük veya sehven yapılan hataların doğrudan uzun süreli bir vergi incelemesine dönüşmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Bilgi ve belgeler standart hâle getirilecek
Yeni uygulama kapsamında vergi incelemelerinde istenen bilgi ve belgeler belirli standartlara bağlanacak. Mükelleflerin aynı belgeleri farklı biçimlerde tekrar tekrar hazırlamasına gerek kalmayacak.
Hazırlanan dosyalar, elektronik ortamda ve belirlenen formatlarda Vergi Denetim Kuruluna iletilecek. Standart veri yapısı sayesinde belgelerin bilgisayar destekli sistemlerle daha hızlı incelenmesi ve riskli işlemlerin kısa sürede belirlenmesi sağlanacak.
Uygulama, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün geliştirdiği standart denetim dosyası yaklaşımı esas alınarak Türkiye’nin vergi denetim sistemine uygun biçimde hazırlandı.
Mükelleflere dijital rehberlik sağlanacak
İncelemeye Hazırlık Dosyası yalnızca belge yüklenen bir platform olmayacak. Sistem aynı zamanda mükelleflerin hazırlık sürecinde yararlanabileceği kapsamlı bir rehberlik hizmeti sunacak.
Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemi üzerinden erişilecek uygulamada kullanıcıları adım adım yönlendiren ekranlar, açıklama kutuları, uygulama kılavuzları, belge yükleme rehberleri ve eğitim videoları bulunacak.
Bu sayede mükelleflerin ek desteğe ihtiyaç duymadan incelemeye hazırlık dosyasını doğru ve eksiksiz biçimde oluşturabilmesi hedefleniyor.
KDV iade işlemleri hızlanabilecek
Yeni sistemin özellikle katma değer vergisi iade incelemelerinde önemli kolaylık sağlaması bekleniyor. KDV iade süreçlerinde eksik belgeler nedeniyle oluşan tekrar eden talepler, işlemlerin uzamasına yol açabiliyor.
Belgelerin inceleme öncesinde eksiksiz ve standart formatta hazırlanmasıyla yazışmaların azaltılması ve iade dosyalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması planlanıyor. Elektronik veri setleri, müfettişlerin analiz ve değerlendirme süreçlerinde de kullanılabilecek.
Şimşek’ten gönüllü uyum mesajı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni uygulamanın elektronik vergi denetimi altyapısını güçlendireceğini belirtti. Sistemin yalnızca denetim hızını artırmayı değil, mükelleflerin vergi mevzuatına gönüllü uyumunu desteklemeyi de amaçladığını vurguladı.
Yeni modelle ceza uygulamasına geçilmeden önce mükelleflerin eksikliklerini görmesi ve kayıtlarını düzeltmesi teşvik edilecek. Bununla birlikte kasıtlı vergi kaybı, sahte belge kullanımı ve kayıt dışı faaliyetlere yönelik incelemeler kararlılıkla sürdürülecek.
Vergi denetiminde dijital dönüşüm hızlanıyor
İncelemeye Hazırlık Dosyası’nın devreye alınmasıyla vergi müfettişlerinin belge toplamak yerine risk analizi ve inceleme faaliyetlerine daha fazla zaman ayırması bekleniyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, gönüllü uyumu artıran uygulamalar ile kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi birlikte yürütecek. Yeni sistemin uygulama takvimi ve kullanım ayrıntılarının Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılacak duyurularla netleşmesi bekleniyor.
